leygardagur 3. mai 1947síða 1

FØROYA | SOSIALDEMOKRATUR FRÆL:$I JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR | | | Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á | : : Blaðið verður bilagt á posthåsinum, og | Nr. 18 | I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu | Leygardagin 3. mai 1947 kostar kr. 2,00 4 porto um fjórðingsárið 21 Árg. Hann veipar ábyrgdin. Men við einum axla- | fiskimonnum ein lítlan part av yppi tveitti tygum ábyrgdina av | ágóðanum, meðan arbeidarin á . landi mátti líða hungur og hall, Lastvognskoyring við halanum. Th. Petersen er farin av land- inum, og, eins og æðan, ið drítur í reiður sítt og fer á flog, tá hon verður órógvað, so hevur hann eisini lagt sítt »visitkort« eftir. — Í »Dagbladnum« nr. 33 býður hesin maður, ið føroysku arbeiðarar úrslitaleyst hava styð- jað í so mong ár, teimum „steinar fyri breyða. Hann hevur frætt — formaður Landsnevndarinnar — »at odda- menn arbeiðaranna ætla at leggja lamið alt okkara vinnu- liv«. — Men lat heldur mannin tala sjálvan. So sigur danski fólkatingsmaður okkara: >Ég frætti nú, eg skal fara, at oddamenn arbeiðaranna ætla at gera stóran leik og leggja lamið alt okkara vinnuliv við stórum verkfalli. Eg skal siga, at tað er beint, at arbeiðarin fær sín fulla part í ti, vinnulivid gevur, men hin arbeiðandi maðurin eigur at minnast til, at arbeiðsmaðurin er hin altýðandi stuðulin í samfelagnum, og hansara fram- ferð er tann, ið avger, um sam- felagið skal liva ella doyggja«. Oférir bodfrettar hesin maður hevur, at slík tíðindi náa at oyrum hansara. Nei, harri fólkatingsmaður, landsnevndarformadur, flokks- formaður m. m. m. tygum hava fingið rong boð, tá tað er sagt tygum, at »oddamenn arbeid- aranna ætla at gera stóran leik<. Tygum eru maðurin, ið, saman við líkasinnaðum, hava noytt arbeiðaran i Føroyum at leggja hondina á hitt tvieggjada svørðið — arbeiðsstøðg. Og tygara sum teirra, ið stóðu lið um lið við tygum um løgtingssamtyktina í vetur, er »heidurin« fyri tað bróðurstríð, Føroya fólk stend- ur yvirfyri. Arbeiðarafjøldin — ikki bert »oddamenninir«, sum tygum málbera tygum — vendi sær til Tingið og bað tað veita sær betri livikor undir teim lógum, ið galdandi vóru viðvíkjandi lønum og prísum og banni móti arbeiðsstøðgi, og sum høvdu verið galdandi undir øllum bardegnum. Tygum, harri fólkatingsmaður, vóru formaður fyri stórsta ting- bólki; á tygum hvíldi størsta herðum tygara. Tygum løgdu svørðið í hond arbeiðarans, tá hann sjálvur vildi frið og ikki stríð. Hetta gjørdu tygum beint aftaná, at tygum høvdu noktað einum øðrum stætti, ið bað um tað, at fáa aftur streikurættin, og aftaná at tygum høvdu verið við til at givið øllum, ið bóðu um lønarábøtur, tað teir bóðu um, sjálvt — og rímiligt helst teimum, ið høvdu 12000 kr. í ársinntøku. Harri Th. Petersen, tygum hava lagt svørðið í hond ar- beiðarans — og sjálvsagt harvið biðið hann nýtt tað, hví tá leika so i? So, tað er beint, at arbeidarin »fær sín fulla part av tí, vinnu- lívið gevur - -«. Ja, tað er vorðið sum, at tygum nú eru av leirri áskoðan; nú hava tygum bara eftir at taka eitt tak fyri, at so verður arbeiðarar yvirhøvur vænta sær neyvan stórt av tyg- um í hesum føri, tygum hava roynst so illa i so máta. >-- men«, halda lygum, »hin arbeiðandi maðurin eigur al minnast til, at arbeiðsmaðurin er hin altýðandi stuðulin í sam- felagnum«. Nei, lat nú vera, harra fólka- tingsmadur, at veipa vid halan- um fyri Føroya arbeiðarafjøld; arbeiðarin veit jú væl, at tygum meina ikki eitt einasta ord av hesum. Og vit kunna leggja aftrat, at hann fullvæl hvønn týdning hann hevur í samfelagn- um; men neyvan setir hann seg yvir aðrar stættir — javnbjóðis, javel, kanska gott og væl. — Tygum, var hatta ikki heldur »platt«, heldur »naivt« av tygum? » -- og hansara framferð er tann, id avger, um samfelagid skal liva ella doyggja<. Men, gloymir fólkatingsmað- urin ikki her menninar hinu megin borðið. Liggur ikki undir hesum orðum um tann stóra týdning arbeiðarin hevur í sam- felagnum, at okið skal verða lagt á herðar hansara, men sømdir eigir hann ongar? Jú, sanniliga, fyri bardagan, í neyðartíðini, mátti arbeiðarin á sjógvi og landi bera byrðuna, veit, undir bardaganum, tá gull- streymurin floymdi inn yvir landið, fekk eitt lítið fátal av og nú, ja nú er tað ótlin fyri nidurgangstidini, id forðar ar- beiðaranum at fáa livilig kor. Eitt veip við halanum — nøkur vøkur orð av og á, alt fyri at bjarga einum folkatingssessi ella einum nøkur ár fram í tíðina. Tað er lutur hins føroyska arbeidara í dag. løgtingssessi Hvussu nógv ár enn letur hin føroyski arbeiðarin seg á slíkan hátt smyrja um munnin. Nær ger hin føroyski arbeid- arin slíkan Th. Petersen og líkasinnaðir noyð- ast at drita í teirra løglingssessar og hann i sín folkatingssess. Og nú lata vit aftur Th. Pet- ersen framtúra í skriving síni: vørr, at harri »Ongantid í veraldarsøguni hevur gløggari metari verið enn tann ið rættast avger hvar ar- beiðslønin at setast. Verður hon sett ov høgt, um tað bert er eitt sindur ov høgt, so vil arbeiðið minka, so vilja okkara grannar: Norðmenn og Íslendingar, hava kans at vinna okkara marknaða og Føroyingar vilja svølta. Minnist til hetta, allir lands- menn mínir; hugsið tykkum væl um, tí avgerð tykkara í dag er veruliga valið millum: 1) Eydnuríka framtíð, ella“ 2) hungur og hall«. Metari, ja tað kann væl vera. Men arbeiðararnir bóðu tygum vera metaran, tygum og flokk tygara, sum teir hava sett inn á ting, tygum og allar hinar 19 tingmenninar. 6 av teimum — javnaðarmenn og gamla sjálv- stýri — tóku undir við arbeið- arunum vildu åtaka sær ábyrgdina at vera metari i løn- ý og Anton Arge (y) Húsabrúgv Tlf. 443 arspurninginum. Men tygum harra fólka- (bæði) flokks tingsmadur, tygum og flokks- menn tygara gjørdu sum tit eru vanir at gera, tå tad rædur um arbeidaranna livsmål, tit gingu saman vid sambandinum — sum ein einasta stór sterk fylk- ing, stóðu tit saman og kveistr- aðu arbeiðaran burtur: Út og berjist, um tit vilja vinna nakað! Tað var hitt verunliga svarið, tygum góvu, harra Th. Petersen. Kom tí ikki nú og tala um met- ara í hesum máli; slíkt er reint og møsn! Arbeiðið vil minka og grannar okkara vilja vinna marknaðar- nar av okkum, um arbeiðslønin kvinkar upp um tað, id >met- arin« Th. Petersen heldur vera passaligt. Her heldur hann seg hava sett jassin á, tað er óivað: Arbeiðsloysi verður úrslitið! Men hví var skilið tá so ringt í Førovum fyri bardagan, tá ar- beidarin var so óhugnaliga illa løntur í mun til starvsbróðurin í grannalondunum? Tá skuldi verið líkindi at tikið um so var allan verdinsmarknadin. Men hvat ráddi í Føroyum tå? Ar- beiðsloysi fram um alt! »Og Forovingar vilja svolta«, sigur hesin sami fólkatings- maður Føroya. Hevur hesin maður íkki lisið tær smáu bøkur, ið landslækni Zacharia- sen sendi út árliga framan und- an bardaganum, har hann sigur -“ Nit levera KJØT-PYLSUR-FLESK md OG KONSERVES Á TET NR, allar bestu kvalitetum. øf ED. IE MATE SL sæd DE | Umboð: S. HOULBERG % Otto Jacobsen Vestmanna KØDBYEN HD Fedevarer - Pølser - Leverpostej og Konservesfabriker Statskontrol 352 KØBENHAVN