leygardagur 24. mai 1947síða 2

24. mei 1947 Haugen álopin stutt frá hotelli- num, har hann hevði tilhald. Tveir menn lupu á hann. Tveitti hann inn í ein bil, ballaðu eitt tjúkt teppi tvørtur um hann og koyrdu avstað við rúkandi ferð. Í bilinum tóku ránsmenninir mappu hansara, har tala hans- ara var í og annað prógvtilfar. So varð hann førdur til eitt oyði stað og goymdur har sum fangi eitt samdøgur. Um kl. 1 næstu nátt varð hann aftur tíkin út í bilin, sum rendi av stað við miklari ferð. Beint meðan koyrt varð, varð hann tveittur út av bilinum í eini síðugølu i Brooklyn, ein nevi av svíðandi pulvuri varð tveilt í eyguni á honum. Mappuna høvdu ráns- menninir. Tað meinast, at týska generalkonsutatið var interesse- rað í ti Haugen hevði í mapp- uni, men klubbmenninir svóru uppá, at teir vóru ósekir. 300 MENN DØMDU TEIR SEKAR Haugen hevdi møtið aftur seinri, og har dømdi samkoman, 300 sjómenn, hesar triggjar fyri sekar at vera. Men »sabotagan« helt á. Ikki fyrrenn Rusland kom uppí kriggid vendu hesir kommunistarnir við. Men tå fingu teir ikki loyvi at arbeiða longur. Hitt amerikanska yvir- valdið fór at kanna eftir øllum »ivamonnum«, og so varð S.S. K. slitið. Stættastríð. Í hesum døgum síggja vit, at ríkmannabløðini skriva um stættastrid og um spjandi kreftir, sum vilja uppihalda slikum stríði í staðin fyri at eggja monnum til at lyfta í felag. Hetta seinasta um at lyfta í felag er nettupp tað, sum sosial- istar allastaðni um heimin tosa um. At fylkjast øxl móti øxl, og: >Proletarer í alle Lande forener eder«, er nettupp herrópið hjá øllum marxistum. At lyfta i felag og at eiga sama rætt til ágóðan hoyra óbrótuliga saman ifylgju ta marxistisku læruna; meðan kapitalistar nokk tala um at lyfta í felag, men teir gloyma tann seinra helmingin, sum sigur, at teir, sum lyfta í felag, skulu eiga sama rætt til ágóðan. Hetta vilja kapitalistarnir ikki. Teir vilja nokk hava aðrar at lyfta í felag og enntá sum oftast at lyfta tann tyngra endan; men so røkkur hin kapitalistiski felagsskapurin ikki longur. Hvat fær hin gamli fiski- og arbeids- maðurin, tá id hann ikki longur orkar at lyfta? Her er eitt dømi. Ein maður og kona hansara fingu eitt sind- ur av ellisrentu, og so legðist maðurin sjúkur, fekk lækna- FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR våttan, ið prógvaði heilsubrek, og so varð umsókn innsend. Svarið var at hesin sjúki mað- urin kundi fáa eina hækkan av ellisrentuni nevniliga 50 kr. um árið. Maður doyr av sjúku. Hvat fær einkjan og hvat fáa børnini? Ella studentaskúlin í Føroyum. Hava fiskimenn og arbeidsmenn ráð at senda teirra børn hagar? — Javnaðarmenn hava talað og skrivað um kostskúla, men hvat leggja rikmenn i tað? Lyftid í felag siga kapitalista- bløðini. Jú hetta er rætt og út- merkað gott, bara kapitalista- penarnir næstu ferð skriva tað aftrat, at bytast skal javnt, tå id heystid kemur. Nei, sanniliga eru tad ongar spjadandi kreftir, sum øsa fólk upp, og heldur nyttar tað einki at øsa fólk upp, ifall tey hava nokk av øllum slagi. Eingin skal billa vitugum fólki inn, at menn streika ella gera revolutiónir og tílíkt fyri stutt- leikan skuld. Skulu vit sleppa frá streikum og tilikum, so megu vit geva øllum menniskjum góð og livilig kor. Onkur vil kanska siga, at tað er ógjørligt at lata øll menniskju fáa góð og livilig kor. Men hví siga tey tað? Hava tey nakað ánilsi um alt tað ríkidømi, ið finnist í okkara ríku jørð. og hvussu nógy, id kann fram- leiðast við øllum teim óføru amboðum, sum menniskjan nú ræður yvir? Nei tey ána tað ikki, tí annars høvdu tey sagt, sum tad stóra skaldið Nordahl Grieg so vakurt kvað: >Ædelt er Mennesket Jorden er rig. Findes der Nod og Sult skyldes det Svig«. Hetta eru sannleiksord, men ley verða trætad til lygn av teim privatu monopol-kapitalistunum sum tiverri eisini hava teirra ørindasveinar og umboðsmenn her í Føroyum. Harav kemur stættarstríð eis- ini her hjá okkum, og ti sleppa vit ikki frá, fyrr enn socialisman hevur sigrað og burturruddað alt sum eilir stættir, soleiðis at øll menniskju verða ein og sami stættur nevniliga ein arbeiðara- stættur við sama rætti til all, sum finnist á jørðini og niðri í jørðini, í havinum og í luftini, við sama rætlti til arðeiði, sama rætti til arbeiðsamboðini og sama rætt til ágóðan. Tá verður hugnaligt at liva ti tå fyrstani vilja øll við gleði lyfta í felag. (Meira). J. H. Danbjørg. Tit fáa bestu málingina hjá okkum. M. P, Jacobsens málarabúð, Nr. 21 FERÐAÆTLAN fyri s.s. „TJALDUR“ 1947: Úr Keypmannahavn: 31. mai 14. juni 28. juní 12. juli 26. juli 9. august 23. august 6. september 20. september Ur Føroyum: 7. juni 1. juni 5. juli 19. juli 2. august 16. august 30. august 13. september 27. september Fráfaringartíðin úr Feroyum og Keypmannahavn er kl. 10 f. p. | P/f Skipafelagið Føroyar. Smidju- og maskinverkstaður Pf IDNI måltr, 83 KLAKKSVIK åtekur sær alt vanligt smidju- og maskinarbeidi og ketilreinsan Arbeiðið verður skjótt og væl úr hondum greitt. Ymist. Skúlastílur hjá einari 16 ára gamlari »Amerikarerinde« verð- ur breiddur út í Danmark sum propaganda frá »Erhvervenes Oplysningsraad«. Nú tvey ár aftaná harmast hon um henda stilin, sum hon nevnir barns- ligan, tankaleysan og rodnar av. Stílurin skuldi vera eitt lið í bardaganum móti planøkonomi, sum teir halda týnir londini. Kolaarbeiðararnir í Onglandi skulu arbeiða 5 dagar í vikuni í kolminunum. Teir siga seg skulu arbeiða eins nógv i 3 dagar sum áður í seks. Storstreika í Tysklandi móti malneydini. Hamborg gongur undan, og arbeiðismanna feløg- ini krevja kontrol við matinum og at tikið sær verður av teim- um, ið royna at leggja mat inn undir seg. Teir konservalivu í Onglandi lova, at um teir fáa maktina aftur, skulu teir ikki royna at broyta tað nationalisering, ið gjørd er, t.d. Bank of England, kolminurnar og jarnbreytirnar. Franco losaði við hin falang- istiska ungdómin og segði: Eitt demokratiskt stýri í Spaniu kan bert innførast yvir líkum okkara. Churchill hevur aftur hildið røðu, har hann hevur mælt til at fáa alt Europa saman til eitt »sameint Europac. General Eisenhower tosadi um, hvussu borid skuldi verda seg al móti Sovjet-Ruslandi: »Syn fastleika, tolsemi, skemt og hav krútið turt«. Hann helt, at einki land fór at eggja til kriggj. >Eingin tjod er før at vinna ein skjótan sigur, og eitt langt kriggj hevur eingin ráð til. Ein last-raket, sum fer dupult so høgt upp, sum hin tyska V-2 rakettin, er gjørd í Amerika. Hon er 15 m long og kann taka eina last upp á 50 til 100 kg ca 380 km upp í luftina. 19 milliónir menn eru undir våpnum í verðini nú. 40 nati- ónir brúka 10 milliardir dollars meira til vápn um árið nú enn undan krignum. Rusland hevur 3.800.000 menn vápnaðar, Ong- land 1.210.000 og U.S.A. 670.000. U.S.A. hevur 37000 flúgvu- maskinur, Rusland 25000. Christmas Møller hevur longu atfunnið harðliga stalsministara Knud Kristensen Suðurslesvig- talur. Henda atfinning meinast eisini at vera vend móti Suður- slesvik-politikkinum hjá tí nýggja konservativa formann- inum.