leygardagur 14. juni 1947síða 1

SOSIAL: DEMOKRATUR + FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á Blaðið verður bilagt tt g } 2 ? ) ] , . . . € dur Diiagt á posthusinum, og i Nr. 24 I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu Leygardagin 14. juni 1947 kostar kr. 2,00 porto um fjordingsårid 21 arf HT OD ON Landshúsarhaldið ódnin verið á okkum, og teir | Hon kann meiri miðsetast, Henda lítla bókin, sum her , eru undan aftur ryktir. centraliserast, vil fúa høvuðs- | nevnd, inniheldur valdar greinir Tad eru nógv, ið ógvast vid - Forutan at okkara samfelags- | støð, har øl! okkar: umsiting | úr >Búgvanumg og ein kann nógv ið av og á eisini seta | viðurskifti, samfelagshentleikir, | hevur høli. Men lat okkum to | siga, at tær eru væl valdar. strangar atfinningar fram — sum | sum teir siga, sum nevnt er, | Íkki í royndunum at gera ein- Her er eingin politikkur tíkin útreiðslurnar til hitt almenna, | vóru ógvuliga primitiv og fá- | falt og sparið ganga lann vegin, | við, einki av tungum og møð- hitt felags húsarhaldið, eru | takslig, so var okkara admini- | at vit gera verkið ódugiligt og | isligum evnum um ymiska frøði, vaxnar. Tey meta saman okkara tíð og eina farna tíð, lá ið menn ongan løgtingsskatt goldu, bara ein lítlan kommunuskatt, ein kommunuskatt, sum, lá ið hann kom til 4 ella 5 krónur, var hildin at vera stórur. Nú aftur at møti kann ein vanligur inn- løgumaður lata í kommunu- skatti og løgtingsskatti fleiri hundrað krónur ja, kanska upp um túsund krónur ein peningamongd, sum eingin mað- ur fyrr kundi rokna sær at hava í vinnu eitt heilt ár. Jú, tað má sigast at munurin er óføra stórur. Og eingin kann illa mann fyri tað, at hann snarar og vendir hesi seðla- rúgvu, sum hitt felagshúsar- haldið tekur frá honum, knarrar og spyr, um hetta ikki eru ó- hentir pengar at tveita soleiðis burtur. Slík hugsan nertur flestu menn í hesum tíðum. Men fer hann at sissa seg og kaldliga at kanna spurningin, so má hann fara og ásanna, at til hetta stig, til hesa menning, mátti einaferð hitt føroyska samfelagið koma eins og onnur samfeløg eru komin tað. Tí, skal eitt samfelag verða skipað sum eitt modernað sam- felag, so fær tað byrur, id íbúgv- ararnir eru noyddir at átaka sær, Okkara føroyska samfelag var eitt, sum menn kunna kalla sera primitivt og einfalt sam- felag. Tað er so mangan sagt, at her lá alt á lánið. Okkum tørvaði so nógv: Vegir, lend- ingar, samferðslu, upplýsing, og hvørt av sínum, sum vælrøkt lond nú kanna sær. peningavirðið i teirri tid, id farin er, mikið øðrvisi enn okkara tid hevur. Okkara slekt er gingin gjøgnum tveir storbardagar. Teir hava skakað og skotið undan verð- aldarsamfelagnum allar væl- festar stuðlar. Roynt hevur ver- ið at festa teir aftur; men áðr- enn tað hevur eydnast, hevur Eisini var stratión eisini tronglig og sparin. Politikkurin var tann, at vit vóru eitt fátækt fólk við fáum og ongum vakstrarlíkindum, og vit máttu ansa okkum, at ikki tær almennu útreiðslurnar tóku okkum fótum. Vit kundu fara á húsagang, áðrenn nakar rardi. av Okkara Løgting var ein amts- kommuna vid amtskommunal- um pliktum, ansað måltli verða eftir, at tær ikki gjørdust ovtungar. Ein stalstanki, ein hugsan at átaka sær skyldur og harav meiri ábyrgd og ræði var og lítið komið í ljósmála. Men tað var tað ið breytst undir kavi. Tað var tað, ið stóðst um føðing, og tað var tað, ið stríðið til henda dag hevur staðið um: At vit eru eitt lítið serstakt samfelag. Vit mugu so sum limir í hesum samfelag taka okkum um reiggj at uppbyggja hetta samfelag, so tað fer al fylgjast við teirri menning, ið onnur samfeløg standa Men at uppbyggja og menna eitt samfelag, serliga tå ið tað hevur órøkt og hevur staðið til afturs á einhvønn hátt, kostar, tað kostar tað, at allir sam- felagsborgarar standa saman og hvør í sínum yrki og eftir føri- muni lata sín part til tað felags húsarhaldið. Vit eru nógv framfarnir hes- um viðvíkjandi. Og eingin mað- ur við samfelagshugi skal harm- ast um tað. Okkara húsarhald er vaksið. Útreiðslurnar eru øktar. Men vit hava fingið meiri um hendi enn fyrr. Vit hava fingið vald á hesum og hasum. Vit hava fingið rættin til inn- tøkur, og inntøkur er tað, ið alt, sum skal virka nakað, má hava. Uttan inntøkur, pening, kann einki uppbyggjast. Uttan pening kann einki setast í verk, verið ein sum ikki hevur tað, er bundin bæði um hendur og føtur. Lat okkum siga, at okkara umsiting, okkara administratión, kann gerast einfaldari, sparast kann bæði um hetta og hatta. | seinført. Landshúsarhaldið at men eigur ansa sær fyri oyðslusemi, heldur ikki gerast so pirid og neyðarslist, at tað ikki er ført at røkja tær uppgávur, li verður litid til. vid. Tað stendur eingin seg Bókmenntir. ÚR BÚGVANUM Tórshavn 1947. hlaðið, Keypmanna- tá frá Landnám »Bugvin« var sum arnir í út bardagaárini, vóru stongdir burtur Føroving havn ið teir heimlandinum. Blaðið kom fil men ikki tað ið so heppin vóru, at tey fingu tað. gÓVu Førovar, mundu vera nógv, Okkurt blað hevði brot úr ti, men lad vóru serliga brot, id hóskaði blaðnum, og sum tað helt seg kunna nýta. Seinri, tá ið bardagurin lokin, eydnaðist at síggja blaðið Var og hóast ein ikki altid kundi vera samdur við tað, id fram- flutt var serliga um tey heim- ligu vidurskiftini bardagatidina, so var lað sera áhugavert at lesa lað, ið okkara landsmenn í útlegdini høvdu at siga bæði viðvíkjandi ta tíð ein stóð í og ta tid og arbeiði, id framman- fyri lá. Blaðið var væl og livandi skrivað. Málið var sterkt og valt føroyskl onkur kanska helt tað tó vera nóg so fornt. Umboð: Otto Jacobsen Fedevarer - Vestmanna KØDBYEN Pølser - samfelagsfrøði, vinnuliga frøði 0.s.v., alt slíkt sum skal sjálv- andi til, og sum vit í okkara døgum eru so tyngd av. Greinirnar eru hugflog, bók- mentaligar, um menn, yrkingar, um líst, saman um tikid: ein fjølbroytt mynd av ti bøkmenta- liga og listarliga, sum »Bugvin« til sínar lesarar. ber ikki til at taka nakað Ein skal bara mæla øllum lesa henda bóklingin, tað er hugnaligt at fáa slíkt í hendi í hesari á mangan hátt so gráari og dimmari tíð. Tað bert eitt, ið skovytt skal verða uppi. Her hava vit eina livandi mynd av lands- monnum burturstaddir, stongdir frá heimlandinum, men hvar fóru teir, hví tagnaðu teir, tá ið leyst verður aftur? »Bugvin« hvarv, og hesar røddirnar hvurvu eisini. Er tað bert longsulin, ið elvir teimum at taka til orða? tráanin til heimlandið. Fara teir undir heilt, tá ið heim er komið, ella er reiðrið nú vorðið so flótt, at mál og sangur dovnað burtur, ti kropið verður djúpt niður í tað ? Heimakrakan. bar Her fram. til at er Lastvognskoyring Anton Arge (y) Húsabrúgv Tlf. 443 Vit levera KJOT-PYLSUR-FLESK OG KONSERVES S. HOULBERG Ys Leverpostej og Konservesfabriker Statskontrol 352 KØBENHAVN