mánadagur 4. august 1947síða 1

ib SOSIAL-DEMOKRATUR FRÆLSI JAVNADUR BRODURSKAPUR , Lysingarprisur fyri mm: 12 oyru å | P 2 Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og Nr. 29 I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu | Månadagin 4. august 1947 kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið 21 årg. Bróðurstríð. Innlendis strid, um tað er rápnastríð ella bert eitt politiskt stríð, er altíð einum fólki til ógagns. Tá ið arbeiðisófriðurin skuldi verða í vár, vóru tað bløð, sum skrivaði um okkara ungi vinnuvegur kom í, um stríð fór at birtast millum arbeiðarar og arbeiðisgevarar. Hesi bløð funnust tá at teimum, sum skuldu birta uppundir og eggja arbeiðarunum til verkfall. Rætt er, at ófriður millum arbeidarar og arbeidsgevarar er til skadis fyri vinnu- og figgjar- liv landsins. Men ikki minni til skadis er tad, tå id landsins kosnu menn, menninir, sum smíða skulu lógirnar, sum skipa skulu fyri og gera arbeidislik- indini lagalig og góð, standa í opnum bardaga og kunna ikki semjast um eina skipan, sum starv teirra kann fara framæftir. Øllum monnum í Føroyum er greitt, at vit her á landi eru farin undir eitt uppbyggingar- verk, sum ikki hevur sín líka landi og fæl tann stóra vanda, síðan Føroyar vóru bygdar. Somuleiðis er øllum monnum greitt, at hetta stóra uppbygg- ingartiltak hevur vána vónir at eydnast, um ikki øll megi lands- ins er uppi í og leggur sær nær, at úrslitið skal verða hitt besta. Og mest ástendur teimum, ið kjósaðir eru til oddamenn. Skal Løgting okkara aftur koma upp í beiskan tvídrátt, fer tað uttan iva at hava oyðandi ávirkan á uppbygging landsins. Tað vórðu góð boð, ið frættist til jóla, at Løgtingið einmælt hevði tikið undir felags ting- ingargrundarlagi at fara niður til Danmarkar víð. Men jólagleðin var stokkut. Framman undan Olavsøkuni komu sendimenn aftur, men teir komu ikki so samdir, sum teir fóru. Donsk stjórn og rikis- dagsnevnd hevur lagt til stjórn- arskipan fyri Føroyar, og ein parturin av føroysku sendi- nevndini sigur seg ikki kunna taka við hesum tilboði. Øll vita, at í ti nationala politikkinum hava Føroyingar staðið og standa ósamdir; fólk- ið hevur ymiska áskoðan, hvussu stjórnarskipan okkara skal vera. Tað er tí greitt, at hesar ym- isku áskoðanir avspegla seg í teim monnum, tjodin velur at umboða seg. Og tað var lí eisini at vænta, at tå id uppskot kom til stjórnarskipan fyri Føroyar saman við Danmark, mátti hetta bera merki av einum >kompro- mis«, skuldi nakað fúast á skafti, målti = semingarvegurin verða gingin. Hvør parturin kundi ikki fáa sín vilja framdan, tá var fað ikki finging og ein semingarroynd. Nú er Lóøgtingið stjórnaruppskotið kemur til við- Tað er ilt at hesir fundir fara at ganga. Fridartekini eru ikki bjørt. Tad kann fáa frama í Løgtinginum, men væl hevði verið, um Tingið alt heyði samst nýskipan av okkara sett, og fæ S107 siga, gerðar. hvussu um slíka stjórnarreglum. Og hvat er at velja millum? Fólkíð fer ikki aftur at velja sendimenn at fara niður til Danmarkar al tingast; so sum kostirnir liggja fyri, er æntin at fara at byggja á stjórn- áruppskotið hetta ella at kvetta. Tikið skal verða uppaftur, sum byrjað var við: at vit Føroy- ingar hava í dag ógvuliga ring ráð og umstøður at íbirta inn- lendis klandur, brodurstrid, sum menn taka til. Heimurin er eis- ini í tvidråtti og stendur framm- an fyri hørðum bardaga. Tað er ti enn meira krevjandi, at hvørt land roynir at semjast innanhýsis so væl, sum til ber. Ábyrgdarmenn um- fyri sær eiga at hugsa, at hava teir eina skipan, sum kann okkum arbeiðisrúmd og líkindi geva at liva og mennast sum tjóð, skuldu teir upp í samarbeiði landi og fólki sissa seg og lagl at gagni. Lastvognskoyring Anton Arge (y) Húsabrúgv Tlf. 443 Øl eiga at bråka Føroyska hondsåpu frå fabrik OKKARA Føroyar í útvarpinum. Ólavsøkudag hevði danska út- varpið fyrireikað eina føroyska løtu í útvarpinum. Danskir sjón- leikarar lósu upp tyddan før- oyskan skaldskap, sangur var at hoyra eftir føroysku sang- kvinnuni, Ellen Hójsted; tú hoyrdi eitt brot av føroyskum dansi og kvøðing og Lil seinast ljóðaði >Ég oyggjar veit«, Lær- arin S. Heinesen skipadi fyri Tad er so sjåldsamt hjå okk- um Føroyingum at hoyra slíkt av egnum uppruna í útvarpi, so øll mugu tykja fragd í og lýða á við tokka og áhuga. Tað er bert eitt at siga, al ein tá ið vandir sjónleikarar upp skaldskap. Tað kann ofta vera so, at tú ynskti vanlig fólk skuldi heldur gjørt tað — helst skaldið, id yrkt hevði, sjálvt, etta einhvør við“ skaldsligum gávum. Tað tykist, sum ein, ið lærdur er at hava ein listarligan kann ofta filast å, skulu lesa upplestur, beinanvegin meinslar versið. Rytman og rimid í ørind- unum detta burtur, ørindalagið hoyrist ikki, yrkingin verður við upplestrinum skapað um til prosa. Men burtur úr øllum sigast, at hin føroyski dansurin tað, ið hug- Tey munu so má og kvøðingin eru fanga okkum mest. ivaleyst gjøgnum øll hesi ættar- lið hava selt seg í blóðið á okk- ara fólki, so bert kendu ljóðini komu okkum fyri oyru, hilna vit og kenna okkum at verða flutt burtur í annan heim. Tit fáa bestu málingina hjá okkum. hesi M. P, Jacobsens málarabúð. Er mathvalurin avtikin? Tá ið grindir komu var altid siður — vist allastaðni í Føroy- um — forutan jardahval at leggja mathval burtur av grindini. So og so nógvir hvalir vórðu tiknir, eftir sum støddin á grindini var til, og býttir út eftir húsatali. Mathvalurin var óivað ætlaður til grindamenninar, hann skuldi verða lagdur av sum skjótast, so fólk kundi fáa feska grind at kóka monnunum. Sjálvandi verður tad altid ójavnt, sum vitjad verður inn í hús aftan á grindadráp. Summi hús fáa næstan ikki rúmd fyri fólki, og onnur síggja ikki menniskja — ella kanska, sum viðhvørt verð- ur sagt, steingja dyrnar beinan vegin. Slíkum kann ikki verða farið eftir, tá mathvalur verður býttur út. Hann er forutan at verða matur til móðar og svang- ar grindamenn eisini ætlaður sum ein bot fyri útlegg, ið bygd hevur av einum grindadrápi. Ti t. d. hjá litlari bygd er tað stór útreiðsla við grind, har nógv fólk kemur saman og skal hava mat. Tað er ti vert at spyrja, um tað er satt, ið sagt verður, al mathvalurin skal vera avtikin. Er tað so, má tað átalast. Jarða- hvalurin var avtikin, og tað var hildið at vera rættvís gerð. Men ístaðin fyri jarðahval er tað beint, at bygd, har grind kemur, fær lagdan av ein líkligan mat- hval, ti sum ávíst er, skulu srindamenn hava mat, og bygd- in eigur at fáa hetta sum bót fyri sítt útlegg og sín ómak. Fyrrapartsgenta fær pláss. Prentsmj. v. á. — Umboð: Otto Jacobsen Vestmanna Vit levera KJØT-PYLSUR- FLESK OG KONSERVES FA ES SA SAM | allar bestu kvalitetum. TAST S. HOULBERG % Fedevarer- Pølser - Leverposte/ og Konservesfabriker » KØDBYEN Statskontro! 352 KØBENHAVN