leygardagur 16. august 1947síða 1

RO AK AMTS 40. FØROY, 42" * SOSIAL: DEMOKRATUR FRÆLSI JAVNADUR BRODURSKAPUR | Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á | : Blaðið verður bilagt á posthúsinum, og 2 Nr. 31 | I. sidu, 10 oyru å 3. og 4. sidu | Leygardagin 16. august 1947 kostar kr. 2,00 porto um fjórðingsárið 21 árg. Nein luft. ho sr ge gr og Ó- ser SR UR ; greiður, ið ivaleyst framman | aði at gagni, selir hann lutirnar p Vit kunna tosa um at vera i | 2 . lb Lastvognskoyring friskari, reinari luft, tå ið vit eru millum menniskju, sum eru sonn og heéiðurlig í orðum og gerðum. Í slíkum samlagi kenna vil okkum væl hugað og lyft upp, henda luftin rínur á okkum, og vil kenna okkum lættari fyri andanum. Men tíverri er tað sjáldan, at mannfelag er so. Vit hava heldur orsøkir til at vera varin og sita undir hvørj- um orði, um slíkt vaktarhald kann tykjast okkum tungført og kvalandi. Luftin, har alment virki fer fram, ber oftast orð fyri at vera tung og nívandi. Hann, id fer at starvast í politiskum lívi, má venja seg at tola slíka luft, annars verður hann fyri ongum, verður sagt. Har eru orðini hál og tvímeint, gerðirnar verða gjørdar í hálvasmýming. Teir leikandi eru kámir og sveima mestsum í einari toku. Hetta man oftast vera myndin, menn- iskjuni gera sær av hesum øk- inum av virki mannsins. Fyri ein part hóskar tað, fyri ein part ikki. Føroyskur politikkur bæði í fortid og nútíð sleppur ikki undan hesari metan. Hann er ikki altid framdur í klárari luft og undir reinum skýleysum himni. Tað kann hava verið við ætlan og eisini hava ikki verið ætlað. Menninir, sum skapað hava føroyskan politikk og flutt hann fram til tað hann er í dag, hava kanska kent slíkt maktaloysi, maktaloysi í veikari og til afturs standandi tjóð, og teir hava íkki orkað at lyfta hann upp til hæddirnar. Teir, sum fylgt hava aftaná hava oftast verið sum menninir, ið runnu eftir mánanum : tå ið teir komu upp á eina sýnu, ey, lá var mánin aftur undir einari aðrari sýnu longri burturi. Menninir, sum mannað hava (1 føroysku politisku skútuna, hava, síðan hon var flotað, verið ósamdir um haldið, og hvør besta leiðin id var at fara, og so hava teir sitid og kappróð sinamillum innanborða. Tað eru menn í dag, sum halda, at føroyskur nationalur politikkur hevur ongantíð vaðið i tyngri og kvalmari luft enn nettupp nú. Aðrir kunna halda, stavn liggja, at luftin um før- oyskan politikk hevur ongantíð verið klárari enn nettupp í hes- um døgum. Mjørkin er lættur í, og vit kunna tekkja ýtini og leggja miðini. Vit vita hvørja leið, Danir vilja fara, um vit skulu fylgjast við teimum, og menn, sum áður hava verið kámir og verið ókenniligir har uppi í mjørkanum, eru nú vorðnir — syniligir og lættliga kunna vit kenna teir, og hvørja leið teir ætla at halda. Tað kann tykjast, at føroyskt føðilandskært fólk veður í myrkri, og >hvørt móti øðrum slær«, Men hóast hesa ódámligu hugmynd, so kann eisini vera at hugsa sær, at hesi, sum blind sláast í myrkri, hava sama mál og somu hugsjón, um so stríð er um hvør leiðin, id er hin besta at vinna á mál og fremja hugsjónirnar. Men skiligt er, at dåmligt hevði tað verið, og nógv hevdi tað gjørt at klára luftina, um menn, ið hugsjónir høvdu í felag, kundu fingið seg atgloyma ójavnarnar og savnast um felags- málini. Ein løgin sega. Tað má sigast at vera løuin søga, sum blaðið >14. septem- ber« hevur at bera fram. Skrivstovumaður í Landbún- aðarráðnum, Meinhard Lam- hauge, Tórshavn, keypir persón- liga 30.000 girðingarsteyrar frá Onglendingum fyri 65 oyru stykkið og selir teir aftur fyri 1,50 kr. Sjálvsagt kann tað verða sagt, at tað má standa manni frítt fyri at handla; men sum blaðið, id sigur søguna dregur fram, má tað tykjast heldur ódámligt, at maður, sum starvast í Landbúnaðarráðnum, sjálvur persónliga skal fáast við so stóren handil, og tað við lut- um, sum hava við landbúnað at gera. Landbúnaðarráðið er sjálvandi ikki ætlað at skipa seg sum ein handilsstovnur; men tå ið t. d. tradarmadur keypir steyrar frá manni, ið har starvast, so hugsar hann sær, at tað er Landbúnaðarráð- ið, sum er seljarin, og so vænt- ar hann sær, at hetta ráð, sum so biligar sum møguligt. Men hin síðan av hesum máli, sum er ikki minni løgin og álvarssom, og sum eisini >14. september trivur i, er hon, at Meinhard Lamhauge er for- maður í Príseftiransingarráð- num, (tå ið hesin nevndi handil varð gjørdur, var hann bert limur) og í Prísráðslógini stend- ur, at eingin limur í Priseftir- ansingarráðnum má fáast við handil, sum kemur undir pris- ansingina, og at hesin handil má fella undir príslógina, kann hvørl mannsbarn síggja. Fólk yvirhøvur hava ikki haft stórt álit til Príseftiransingarráð- ið og prísansingina í síni heild, og tå id slíkar søgur koma fram um limir (nú formaður) tess, má álitið falla enn meiri. Slíkt mál er so álvarsamt, at um fólkið skal hava minsta sindur av áliti til almennar til menn, sum valdir verða at hava týdningarmikil almenn størv í hondum, so eigur tað at strangliga eftirfarid og rannsakað. Ovnógv her á landi verður dult og tagt burtur. stovnar og verða Sjúkrahús á lvøroyri. Tingið hevur havt til umrøðu sjúkrahús í Suðuroy, og ætlanin er vist, at hetta mál skal frama helst í samband við stjórn- fáa armálinum. Sjúkrahús í Suðuroy ella á Tvøroyri, ti har skal sjúkrahús- ið standa, er mál gamalt í garði, og tad er ikki li, at tað langt síðan átti at verið framt, at tað so leingi hevur drálað. Øll tey, sum kunnig eru við viðurskiftini, vita, at Suðuroygg- in hevur haft sera ring sjúkra- husvidurskifti. - Sjúkrahúsið á Tvøroyri er gamalt og trong- statt, og umstøðurnar har at arbeiða undir bæði hjá lækna ogsjúkrasystrunum, munu hava verið út av lagi ólagaligar. Nú- verandi fylkislækni, Knút Ny- gaard, hevur tó undir hesum våna umstøðum tikid sær uppá manga ringa og vandaliga opera- liónina, sum kravdi skund um sjúklingurin skuldi verða bjarg- Anton Arge (y) Húsabrúgv Tlf. 443 FØRCYSK gronsápa er tann besta aður; ti vegurin er langur úr Suðuroy til Havnar, og eru tey, ið deyð eru, áðrenn ley komu um Suðuroyarfjørð. Men nú hetta mál er fram- komið av nýggjum, er vert at nevna, at Suðuroyggin fyri nøkr- um árum síðan hevði í boði at fáa bygt uttan útreiðslur fyri oynna ella landið nýmótans sjúkrahús. Tað vóru Katolikkar, mong sum góvu hetta »generøsa« til- boð. Teir skuldu byggja húsið og gera tað út við øllum ný- motans greiðum. Starvsfólkið, sjúkrasystrar og annað arbeiðis- fólk skuldu teir hava rættin til sjálvir at seta, eins og teir skuldu hava hin vanliga raksturin í hondum; men læknarnir í oynni skuldu hava fullan rættin til at nýta sjúkrahúsið sum teir vildu. Hetta tilboð varð ikki tikið imoti, og atvoldirnar vóru vist religiðsar: meint var, at við hes- um liltaki Katolikkar at vinna so nógv fram, og ta trú- arligu læruna var ikki hildið at vera vert at geva atstødur at festa rót her hjá okkum. Henda fóru noktan má sigast at vera merki- lig og vitnar ikki um eina rúm- liga og vidsynta áskoðan. Katólsk hospital eru í so nógv- um londum; vit kenna tey frá Íslandi og Danmark, og eru ley væl umtókt. St. Josef hospital í Keypmannahavn er landskent, og frættist ofta, at kongaligir persónar lata seg seg leggja inn hagar. Eisini var noktanin merkilig, tå ið hugsað verður um fjøldina av triarflokkum, sum starvast uttan hindur her í landi okk- ara, so mikið meir sum lá frætt- ist, at Katolikkar lovaðu onga »propaganda« at flyta fram å sjúkrahúsinum