leygardagur 23. august 1947síða 1

P ut 30 að AM IS 1547 9 TÓRBRAYN FØROYA SOSIAL: DEMOKRATUR FRÆLSI JAVNADUR BRODURSKAPUR r Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á . Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og Nr. 32 I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu Leygardagin 23. august 1947 kostar kr. 2,00 porto um fjórðingsárið 21 årg. Formar og í ro ndu sendimenn kunna tingast við — y m. útlandið. Eru so hesir menn, L t k . ; ' a fjóðina, rættir me astvognskoyring Holmgongan aliens Sjálv- | tað fer at roynast, hvørjir menn- ið umboða tjóðina, rættir menn, y rn , . … . , p « . ck: "åg ý r hr stýri og Samband hevur hesi | inir verða, id fara at stjórna ið Sanga føroyska rás og ikki Anton Arge (y) Húsabrúgv nógvu ár verið so hørð, at tað | landinum eftir tí, játta er teir eisini ar Í Må ti aina narti ; r mr fremja góð tjóðarmál. er ilt hjá tí eina partinum at Vit skulu hava samarbeiði við S tat | | Ísast alf Í If 443 aks vi kr | : j a. So statt kann sigast, at formar . taka vid nøkrum, sum hin Danir, vit skulu hava mål til ; lur I lc ; parturin heldur toliliga gott um. felags við Danir, Og mest man og reglur kunna loysast upp og áskoðanir um øll national mál eru tí nú so hvestar, at tær í øllum standa hart móti hvørj- um øðrum og kunna ikki semjast. Tær ymisku føroysk vorðnar Sjálvstýrissinnaðum monnum í Føroyum man mest býða í- móti formurin, orðalagið, hetta uppskotið hevur, ið menn eru komnir aftur við úr Danmark. Tað verður sagt, at eftir ti eru vit bert sum áður ein lands- lutur í danska rikinum við onkrum tómum serrættindum, ið Danskurin, so brátt hann vil kann taka frá okkum. Reglurnar eru eisini so hálar, verður hildið, tað er sum tað verður givið við einari hondini tikið aftur við aðrari. Vit hava fingið byrður, útreiðslur, at bera; men Danir sita og ansa keldunum, haðani inn- tøkurnar til útreiðslur landsins skulu renna. . Hetta verður flutt fram frå mótstøðumonnum uppskotsins. Men tå id vit nú kaldliga og såttliga fara at kanna reglurnar i tí, kundi so ikki hugsast, at ikki-loysingarmenn fingu okkurt burtur úr ti? Tað eru nú so nógv fólk, gera nógv burtur úr formum, skipanum, lógarreglum. Lógar- reglur og tær skulu vera sjálvandi, men tað er so ógvu- liga ymiskt sum arbeitt kann verða undir og í lógarreglum. Tað eru statsformar, ið eru ógvuliga frisinnadir viðvíkjandi lógum, grundlógum, sum tey so og eru, hátíðarliga nevna tað; hesar statslormar gera ógvuliga lítið av at seta fastar lógarreglur, teir lata al oftast hitt livandi lívið, veruleikan, skapa lógar- Og eru lógarreglur samsvara tær ikki sum lívið setir, so so bróta reglurnar. ikki í lagi, við tey krøv, fara menn út um tær, leir formarnar. Viðvíkjandi hesum stjórnar- uppskoti Danir hava lagt fram fyri Føroyingar at taka støðu til, so fer mest at standa á, hvussu fara og standa á, hvussu sinna- lagi á teimum Føroyingum fer at verða, ið skulu standa á odda hesum samarbeidi, sum ljóðin lítur tey ymisku mál upp í hendi — í stuttum sagt: hvørja »linju«, hvørja rás, menn fara at halda, fara at ganga: um teir ganga føroyska ella danska rás. Tað er so mikið sum frivilligt skal vera. standa tvíningum og roynt er at koma báðum pørtum til møtis, báðir partar hava fingið eftirlæti. Bæði málini t.d., danskt, kunna verða nýtt í øll- um førum her á landi. Tá id henda reglan skal fer at valdast um, hvat mál maður ella menn vilja nýta. Alkunnugt er, at nógvir Føroy- ingar vilja ikki nýta sítt móður- Forovingar føroyskt og roynast, so mål heima hjá sær sjálvum (summir kanska duga ikki enn at nýta tað) teir hava loyvi at nýta danskt mál, og fara kanska eisini at gera tað. Men hitt livandi lívið gnagar hesa regl- una av. Ungdómurin flestur vil nýta móðurmálið. Hann heldur tað vera nåtturligt og við hon- um kemur eisini móðurmálið til at njóta tey náttúrligu og sjálvsagdu rættindi. Á sama hátt við flagginum. Rættur er at nýta bæði fløggini, og valdast um dansksinnaður, er maður er hann ftað, so nytir hann danskt flagg, er hann føroysksinnaður nýtir hann før- oyskt flagg. Alt hetta er ein at rópa vinnari< kollvelting. Ein kollvelting, eitt sinnalagsskifti, sum má alast fram í fólkinum, at um vit nú eru í samarbeiði og í felagsskapi við eitt frænda- fólk, at vit so ikki tveita okkum sjálv burtur men halda áfram at livga um og fremja okkara egna. Á sama hátt við vidurskiftum. Vit hava ríkismál til felags við Danir, sleppa at sekt menn á sendi- mannastovur teirra, eisini at senda vinnumålsnevnd- ir, sum í samráð við danskar útlands- uttan- vil vit sleppa missa alla tynjandi megi, bara tað friir ið standa skulu á eru menn, friir i orðum og verðum ur ikki heftir av smáligum ill- lanka. H. E. Slaymaker, bretskur konsul Nú harra Slaymaker, konsulin ið verið hevur í astu árini í fara taka aðrastaðni i loyva mær at honum alment her á landi. Tað er ill odda, og målvisir — og held- bretski sein- við al ålitisstarvi fari eg af heilsa og takka fyri starv sitt Føroyum, er við verðini, og at vera almennur umboðsmaður. Hjá mongum, um ikki hjá teimum festu, ber ikki til, Men so mikid betri kennist tad, tå ið ein so møtir manni ella kvinnu, id veruliga við hegni, dugnaskapi og skiljan av menniskjunum, ein er komin at arbeiða ímillum, fær arbeiði sítt at fella og bera væl í lag. Av ti, sum havi haft at gera við harra Slaymaker kon- kann vålta, at hann hoyrdi til imillum teir heppnu umboðsmenninar, ið fólksins álit og styrkti gomul knýtti millum sítt land hann var komin til. Tað stóð hansara = viðmælum eg sul eg vunnu nýggj bond landið, 00 Og honum, og um- ikki á ið heitt varð á Dretastjorn. Eg hevði ta sterku kenslu hann ikki bara gjørdi skyldu sína, men altíð nakað aftrat, tað id selur mannin framúr, skapar honum hásæti í eins minni og umdømi. Við tøkk fyri tíðina, tygum harra konsul gistu okkara land, heilsa eg og fleiri við mær tyg- um við skaldinum: mælum, (tå av, at »Fær væl og happadrúgvur — og alt tygum gangist væl!« > Å Tvøroyri, 18/8 1947. P. M. Dam. Nu stendur i bodi. Danastjórn, um Føroya og Dan- nú, á øðrum Tilboð frå orðning millum er ein markar sinni, til viðgerð á Løgtingi. Fyri teir politisku flokkar, sum aldri hava ynskt skilna frá Danmark men sum har- imoti hava sett sær sum mál at skapa eitt radikalt forhold til Danmark, lagað eftir veruligum almennum føroyskum viður- skiftum má tilbodid frá Danastjorn sigast at innibera flestu møguleikar fyri eini holl- ari framtíðarskipan fyri Føroyar. Hetta er hugsan teirra, sum hava sæð, at Føroyingar, stjórn- arliga, máttu leggja um á annan Aa ES SR ; - 3 eN HH, JESTE hi} 4 3 4 få Umboð: Otto Jacobsen Fegovarer-Pols Vestmanna KØDBYEN „Á 3 re | |. / VIt levera KJØT-PYLSUR-FLESK OG KONSERVES »| allar bestu kvalitetum. S. HOULBERG "Ys er- Leverpostej og Konservesfabriker Statskontrol 352 KØBENHAVN