leygardagur 6. september 1947síða 1

FRÆLSI FØR SOSIALDEMO . JAVNAÐUR KRATUR BROÐURSKAPUR Nr. 34 | Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á | 1. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu Leygardagin 6. september 1947 Blaðið verður bilagt á posthúsinum, og kostar kr. 2,00 4 porto um fjórðingsárið | 21 årg. Okkara eintåttadi vinnuvegur Tad er ofta havt å måli, at tað er stórur veikleiki hjá Før- ovingum at leggja allan teirra vinnuveg eftir einum tåtti. Føroyingar høvdu nú fyrr ikki so stórt álit til sjógvin: Ringt er at hava hjallin á sjón- um, søgdu teir gomlu. Men tað var í einari tid, tá ið sjógvurin eingin rikdømskelda var. Tá var hann bara ein viðfáningur, tå var landið alt: ull er Føroya gull. Henda støða og henda áskoð- an eru nú broytt — og tad til munar. Øll sum Føroyar byggja í dag líta til sjógvin sum fram- tíð okkara. Hann er hitt stóra og vidfarandi øki, sum landsins besti ungdómur fer at leita til og royna seg á. Alt í landi okkara má verða miðað móti ti sjónarmiði, at skal okkum vera menning fyri, og skulu vit hava vakstralikindi, má sjógv- urin vera høvuðsvinnuvegur okkara. Men tó at hetta er eitt sjón- armið, sum øll tjóðin stendur sameind um, so mugu vit ikki gloyma sannleikan í ti, at veik- leiki liggur í at byggja alt sítt vinnulív á ein vinning ella eina vinnugrein. Sum er, so er einasti útflutn- ingur okkara fiskur: feskur fiskur og saltfiskur. Fiskurin sum úlflutningsvara skal so gjalda fyri allan okkara inn- fluttning. Og ringast av øllum er, at so at síga alt vit nýta bæði til matna og klædna og til útgerð verður innflutt. Tað vil siga, at støðan er tann, at fremmindur peningur skal út fyri alt ið gongur í landinum. Vit síggja tað best, tá ið vit koma inn í føroyskar handlar, um tað so er í keypstaðnum ella úti á bygd: hvør einasti lutur, ið innanfyri er, er av út- landskum uppruna. Sjálvandi fer fram ein søla av fóroyskum vørum manna mill- um uttan um handlarnar, men hon er ógvuliga lítil mett saman við tað innflutta. Hetta eru brek, sum vinnulivsmenn og teir stýrandi eiga at hava í hyggju. Og hetta er ikki bert brek men stórur bæði vandi. Ti vána tíðir kunna koma fyri ein vinnuveg, og tá kann tad menna væl og lætta um, at fleiri hjávinnur eru at triva i. Landbúnaðin = kann meira gerast við. Sum er, er hann fyri ongum. Føroyskur land- búnaður skuldi kunna fingist so upp á føtur, at innfluttning- urin av konserves-vørum kundi verið minkaður. Um hann. íkki beinanvegin vaks so at talan varð um útfluttning, kundi hann fylt innlands marknaðin og so spart um uttanlands peningin. Nógvar hjávinnur kundu eisini fingist í lag burtur úr sjóvinnuni. Onnur sjóvinnulond hava stór- an ídnað burtur úr fiskivinnuni. Um roynt var, kundi vit ivaleyst gjørt tað sama. Útreiðslurnar her skuldu ikki verið størri enn aðrastaðnis, at vit skuldu ikki kunna kappast við aðrar á hes- um økinum. Eitt vinnuliv er sum við øllum øðrum lívi: Tað er margfall, og tað hevur sínar møguleikar. Men tað eru menn, sum skulu draga tað margfalda og møgu- leikarnar fram. Her batar ikki altid sum í so mongum øðrum førum at bíða eftir hinum ein- staka = virkseminum. Styrandi menn, sum eisini hava vinnu- lívið um hendi, eiga at birta npp undir og stuðla einstakl- inginum at finna møguleikarnar. Á TINGI 2. viðgerð av stjórnarskipanarmállnum. Fólkaflokkurin noktar og góð- kennir grundlógina sum ver- | andi í gildi í Feroyum alt í einum orðadrátti. P. M. Dam, id var orðaførari fyri meirlutan (javnaðarmenn, gamla sjálvslýrismenn og sam- bandsmenn) greiddi frá teirra áliti og uppskoti, sum er prentað aðrastaðni og, helt fram: Í fólkaflokksins áliti stendur fylgjandi merkiliga petti: »Ein meirluti (fólkaflokks- menn og Jåkup i Jåkupsstovu) á tingi gjørdi seg til al fremja fólksins avgerð, soleiðis at ting- ið gjørdi seg ført fyri at taka ímóti tí ræði, sum stóð lí í boði, og sum fólkið sjálvt hevði við- kent sær. Men tingið fekk ong- ar náðir at fremja fólksins vilja. Fremmant vald tók føroyska fólkið av 1946. Hesi orð standa eftirtíðini sum løgnasti sálarligi misvøkstur, ið er komin il sjóndar hjá umboðsmonnunum fyri fólkaflokkin. Ti tann kallaða fremmanda maktin, talan er um, er kongurin. ræði 24. september koma at SO- Kongurin nýtti valds- makt, men einans orðsins makt, ið hann álli og eigur sambært galdandi lóg, grundlógina. Tá ið fólkaflokkurin hann sat við meirlutanum á ingi og soleiðis ikki kundi tvingast av nakrari tingsamtykt — lýddi kongsins bod, fór av tingi, tå id kongur makt sína sambært galdandi lóg beyð honum at fara, tá váttaði hann — teir gævu fólka- flokksmenn og undirstrikaði við gerð og sjónskum atburði, at teir ásannaðu, at kongsins var óbroytt, onga hóast | vísandi á makt í Føroyum at lógarskráselanin av kongsins makt í Føroyum og yvir løg- tinginum støðugt var í gildi og órørd og óbroytt av fólkaatkvoð- uni. Tá ásannaði hann, at grund- lógin eisini var í gildi fyri Før- oyar og stóð 6érørd av fólkaat- kveðuni. Tá ið fólkaflokkurin stilladi upp til tað av konginum úl- skrivaða løglingsval 8. novem- ber 1946, hann eisini yvir fyri Guði og menniskjum, at kongsins makt slóð við aftan á fólkaatkvøðuna, at eingin loys- ing var hend, at grundlógin stød- ugt var galdandi í Føroyum. Hetta er ivaleyst og meiri enn nóg mikið at sýna at einki høpi er i ti, tå id fólkaflokkurin av og á, i bløðum fundi og nú í sínum úlili i hes- sýndi eins og á Lastvognskoyring Anton Arge (y) Húsabrúgv Tlf. 443 um máli talar um fólkaatkvøð- una sum eina hending, id gav løglingi fullveldi, av- lók danska ríkisdagsins og Dana- kongs makt í Føroyum. Við handling og støðu síni á tingi hava fólkaflokksmenn víst fólki í Føroyum, at teirra tala og út- leggjan avfólkatkvøðuni soleiðis at hon gjørdi Føroya støðu leysa av donsku grundlógini er Føroya einki annað enn orð, ið teir sjálvir ikki trúgva og enn og minni hættu sær at handla uppá. Fólkaflokksmenn sleppa so statt ikki undan tí, at teir við handling og støðu síni eisini hava ásannað, at hin danska grundlógin er galdandi fyri Føroyar. Annahvørt hetta uppskotið ella loysing. Skal ikki verða loysing Før- ova og Danmarkar ímillum má ti lann nýskipan, ið skal gerast, henda innan fyri grundlógar- markið. Hetta hevur tann meirluti, ið eg her í dag eri orðførari fyri ásannað. Heita hava Danir, 10 samráðst hevur verið við, ásannað. Men bæði meirlutin og Danir — umboðsmenn fyri allar danskar flokkar hava sam- stundis verið samdar um al gera hina nýggju skipanina so frælsa og vittgangandi sum Umboð: Otto Jacobsen Vestmanna KØDBYEN — VIit levera KJØT-PYLSUR-FLESK OG KONSERVES RR. SBB, | allar bestu kvalitetum. A FT S. HOULBERG % Fedevarer - Pølser - Leverpostej og Konservesfabriker Statskontrol 352 KØBENHAVN