leygardagur 13. september 1947síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
>,
b
FØROYA
SOSIAL-DEMOKRATUR
FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR
N Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á . Bladid verður bilagt á posthúsinum, og | or Á
r. 35 I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu Leygardagin 13. september 1947 kostar kr. 2,00 + porto um fjørdingsårid 21 Ag.
Útlitið
fyri vetrinum
Ofta er tað so vorðið, at aftur
at teirri neyð, sum menniskjan
sjálv voldir sær við bardaga og
stríð, kemur náttúran sum ein
revsandi hond við slíkum neyð-
um, sum hon hevur at bera.
Sjúkur koma, og ringir áringar,
tá ið grøðin miseydnast vida
hvar, og hetta førir trot og
hungur við sær. Eisini hesin
stórbardagi hevur havt slíkar
vanlukkur í sínum sporum.
Veturin síðsti var so langur
og strangur, sum minnast kann.
Nógv komu ikki undan honum
livandi, og vetrasái, sum sátt
var á heysti, doyði av kuldan-
um, so av ti kom einki til inn-
heystingar.
Og nú kom hetta summarið,
ið hevur havt eitt góðveður
uttan líka. Men tað er sum sól
og góðveður hava spottað menn-
iskjuna. Góðveðrið hevur borið
slíkan turring við sær, at grøðin
er oyðiløgd. Grasið er svidnað
av jørðini, og fruktirnar eru
følnaðar burtur. Menn mugu ti
i stórum hava slaktað kriatúr-
ini, einki fóður er til teirra, og
peningur er ikki tiltøkuligur at
keypa haðani, ið fóður kundi
verið at fingið. Og aftur at mis-
vøkstrinum kemur tað, at euro-
pæisku londini steingja seg inni
í politiskum illtanka, sum er
hindur fyri, at eitt hjálpandi
vørubýti kundi fingist í lag.
Vit í Føroyum kunna ikki
klaga um summarið. Tað man
hava verið av teim bestu, nú í
næstum hava verið. Heldur turr-
ligt, men ikki so at turringur
hevur gjørt skaða á jørðina.
Men tað eru tíverri ikki mong
sløg av fruktum, id vit heysta,
vit mugu innflyta allar vørur,
eisini øll sløg av búnaðarvørum;
og nú tidindini koma, at bún-
aðurin í øllum londum, vit hava
handilssamband við, er illa fyri-
komin, kemur hesin spurning-
urin at gerast, um tað ikki fer
at hava ávirkan á vørustandin
í landinum.
Vit hava higartil verið so
stødd, at vit ikki hava havt fyri
neyðini at trongt um vøru-
søluna, tað eru bert einstakar
vørur rationeraðar hava verið
her á landi, og vørusølan hevur
eisini verið stór til útlendingar
nettupp vara, sum innflutt
hevur verið.
Men nú ið hesi vána viður-
skifti eru ákomin í okkara
vidskiftalondum, er greitt, at
betur má verða ansað eftir
slíkari sølu, hon kann als ikki
verða lovvd. Eitt land, sum
okkara, ið alt skal innflyta,
kann ikki í slíkum tíðum hava
tað skil, at loyvt skal verða at
selja vørurnar til útlendingar
ella við gávupakkum senda tað
avstað aftur, sum innflutt verð-
g handlarnir standa
tómir fyri ástaðarfólkinum, ið
kemur at keypa.
Í slíkum tíðum
okkara búnaðarspurningur enn
meiri nærgangandi. Landið kann
ikki liggja undir hesum skili,
at allar okkara búnaðarvørur
skulu koma uttanífrá. Her má
gerast nakað, at vit kunna
framleiða meira av landinum.
Sjálvandi er mark fyri, hvat
landið kann geva av sær; men
at meiri kann fáast enn fæst, er
týðiligt. Vit kunna fáa meiri
mjólk, egg og kjøt og epli.
Tað frættist eisini, at tað er
arbeiðiskraft, id bilar. Bøndur
fáa ikki fólk at hjálpa sær, og
halda summir, at tað er einki al
gera uttan at minka um gras-
dyrkanina, hava bert seyðin
og taka neytini av.
er greitt, al
ur, og SO
gerst eisini
Øllum hetta er
landaskaði. Sjógvurin má røkj-
ast; men tað er ikki
neyðugt, at landbúnaður okkara
fær røkt og nakað av landsins
kraft. Hetta mál gerst meiri
ålvarsamt og tydningarmikid,
tå ið våna tíðir eru í útheim-
inum og trupult kann verða at
fáa nóg nógv av teimum vørum,
okkum lørvar.
Spurningurin má gerast til ein
landsspurning. Hann hevur bæði
vinnuligan og mentunarligan
týdning. Fólkið má íkki rýma
frá jørðini, ið tjóðini
megi og bindur hana til heim-
staðið. Vit mugu fáa beinan
vegin propaganda í lag. Fyri-
støðumenn í jarðabrúki eru
ov tigandi. Hetta mál er so
tydningarmikid, at tað má leggj-
ast fram við kraft og av øllum
alvi.
minni
gevur
Prentaranæmingur
fær pláss.
Arnold Øster's prentsmiðja.
Formaður Fólkaflokksins, harra Thorstein Petersen,
er fjórðistorsti
DIMMALÆTTING
partaeigari í
sambandsblaðnum
Áhugaverd oddagrein í Dimmalætting.
Í åhugaverdari oddagrein
leygardagin 6. september greidir
»Dimmalætting« frá teimum,
ið eiga hesa blaðfyritøku. Fyri-
tøkan er eilt 100
partaeigarar eru, og formaður
Fólkaflokksins, harra Thorstein
Petersen stendur teknadur sum
fjørdistorsti partamaður (aktio-
partafelag.
nerur).
Hetta má tykjast
vera eitt merkiligt fyribrygdi, at
»størnationala
øllum at
formaðurin í lí
og einasta sanna føroyska flokki«
stendur sum ein hin slørsti
eigari í einari blaðfyritøku, ið
hevur og gevur ut eitt blað,
sum »Dagbladid«, umboð Fólka-
flokksins og Th. Petersens, nú
henda dagin segði altid hevdi
umboðað vantinalionalismuna«,
líka síðan
føra silt sjålvbjargnisstrid .....
Málgagn embætisklassans (dans-
ka) skrivað frá høvur til
sporl á danska yvir-
klassamálinum hvør Før-
ovingur veit, hvørja ferð hann
Føroyingar fóru at
hinum
„14. september“
sær eina »Dimmalætting«, at
hetta er ein boðberi fyri fremm-
ant yvirvald í Føroyum ....“<
Og so skrivar Dimmalætting:
D..00e de Synspunkter, som
»Dimmalætting« giver Udtryk
for, hverken er danske eller
udenlandske, de er udelukkende
Synspunkter, fostret af Færin-
ger og offentliggjort i en Avis,
udgivet af et Selskah af Færin-
Ger
gera.
Skilji hetta hvør ið skilja
kann---. Hvør veit, um ikki
aðrir Fólkaflokksmenn eiga
»Dimmalætting«. Kanska teir
sum standa fyri »Dagbladnum«?
Men einki ger. Tað er bara
at lyfta upp hin nationala
skjøldurin, so gongur fólkið
fjølment aftaná og dúgliga
kalla hinar fyri sambandsmenn,
sum sligið seg hava saman við
hesa vantinationalismuc at av-
reiða Førovar og alt tað, ið
føroyskt er.
og steyrarnir hjá Meinhard Lamhauge
okkum at biðja
lesa uppaftur
Vit
»14. september«
tey hugskot um steyramålid, sum
stóðu í >Før. Sos. Dem.« hin 30.
loyva
aug. Tá hevur hann kanska
betri stundir og skilir henda
greinastubban betur.
Viðvíkjandi neynda máli, so
Sosial Demo-
áskoðan
hevur
kratur« somu
fyrsta sinni, tá ið hann tók undir
við »14. september«, og átalaði
tað, ið fram farið. Hann
hevur ikki malid hvørki til ein
ella Men
>IFøroya
sum á
var
annan.
hann er ikki |
øðrum hugsanum at koma til
orða, og hann tekur eisini undir
við teimum, ið flyta fram, at
her á landi er ivaleyst mangt,
ið vert er at ftriva i, og sum
bløð, id tíðindafróð eru, og sum
ætla at vera revsarar, eiga at
draga fram.
Vit kunna í hesum samburði
spyrja >14. septemberg hví
hann tekur ikki undir við
»Tingakrossi«, ið hevur åtalad,
at ein, ið situr sum heilsølu-
maður, verður settur sum ferð-
andi prísansari. Hatta er mál,
so einvísur, at hann ikki loyvir | id eisini eigur at verða átalað.
Ferðaætlan fyri s.s. TJALDUR
1947
Úr Keypmannahavn:
11. oktober
1. november
22. november
13. desember
Ur Føroyum:
21. oktober
11. november
2, desember
Fráfaringartíðin úr Keypmannahavn og Feroyum er kl. 10 f. p.
P.t Skipatelagid Føroyar