Sosialurinarkiv
Sosialurin 1947-09-13, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 13. september 1947síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

>, b FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR N Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á . Bladid verður bilagt á posthúsinum, og | or Á r. 35 I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu Leygardagin 13. september 1947 kostar kr. 2,00 + porto um fjørdingsårid 21 Ag. Útlitið fyri vetrinum Ofta er tað so vorðið, at aftur at teirri neyð, sum menniskjan sjálv voldir sær við bardaga og stríð, kemur náttúran sum ein revsandi hond við slíkum neyð- um, sum hon hevur at bera. Sjúkur koma, og ringir áringar, tá ið grøðin miseydnast vida hvar, og hetta førir trot og hungur við sær. Eisini hesin stórbardagi hevur havt slíkar vanlukkur í sínum sporum. Veturin síðsti var so langur og strangur, sum minnast kann. Nógv komu ikki undan honum livandi, og vetrasái, sum sátt var á heysti, doyði av kuldan- um, so av ti kom einki til inn- heystingar. Og nú kom hetta summarið, ið hevur havt eitt góðveður uttan líka. Men tað er sum sól og góðveður hava spottað menn- iskjuna. Góðveðrið hevur borið slíkan turring við sær, at grøðin er oyðiløgd. Grasið er svidnað av jørðini, og fruktirnar eru følnaðar burtur. Menn mugu ti i stórum hava slaktað kriatúr- ini, einki fóður er til teirra, og peningur er ikki tiltøkuligur at keypa haðani, ið fóður kundi verið at fingið. Og aftur at mis- vøkstrinum kemur tað, at euro- pæisku londini steingja seg inni í politiskum illtanka, sum er hindur fyri, at eitt hjálpandi vørubýti kundi fingist í lag. Vit í Føroyum kunna ikki klaga um summarið. Tað man hava verið av teim bestu, nú í næstum hava verið. Heldur turr- ligt, men ikki so at turringur hevur gjørt skaða á jørðina. Men tað eru tíverri ikki mong sløg av fruktum, id vit heysta, vit mugu innflyta allar vørur, eisini øll sløg av búnaðarvørum; og nú tidindini koma, at bún- aðurin í øllum londum, vit hava handilssamband við, er illa fyri- komin, kemur hesin spurning- urin at gerast, um tað ikki fer at hava ávirkan á vørustandin í landinum. Vit hava higartil verið so stødd, at vit ikki hava havt fyri neyðini at trongt um vøru- søluna, tað eru bert einstakar vørur rationeraðar hava verið her á landi, og vørusølan hevur eisini verið stór til útlendingar nettupp vara, sum innflutt hevur verið. Men nú ið hesi vána viður- skifti eru ákomin í okkara vidskiftalondum, er greitt, at betur má verða ansað eftir slíkari sølu, hon kann als ikki verða lovvd. Eitt land, sum okkara, ið alt skal innflyta, kann ikki í slíkum tíðum hava tað skil, at loyvt skal verða at selja vørurnar til útlendingar ella við gávupakkum senda tað avstað aftur, sum innflutt verð- g handlarnir standa tómir fyri ástaðarfólkinum, ið kemur at keypa. Í slíkum tíðum okkara búnaðarspurningur enn meiri nærgangandi. Landið kann ikki liggja undir hesum skili, at allar okkara búnaðarvørur skulu koma uttanífrá. Her má gerast nakað, at vit kunna framleiða meira av landinum. Sjálvandi er mark fyri, hvat landið kann geva av sær; men at meiri kann fáast enn fæst, er týðiligt. Vit kunna fáa meiri mjólk, egg og kjøt og epli. Tað frættist eisini, at tað er arbeiðiskraft, id bilar. Bøndur fáa ikki fólk at hjálpa sær, og halda summir, at tað er einki al gera uttan at minka um gras- dyrkanina, hava bert seyðin og taka neytini av. er greitt, al ur, og SO gerst eisini Øllum hetta er landaskaði. Sjógvurin má røkj- ast; men tað er ikki neyðugt, at landbúnaður okkara fær røkt og nakað av landsins kraft. Hetta mál gerst meiri ålvarsamt og tydningarmikid, tå ið våna tíðir eru í útheim- inum og trupult kann verða at fáa nóg nógv av teimum vørum, okkum lørvar. Spurningurin má gerast til ein landsspurning. Hann hevur bæði vinnuligan og mentunarligan týdning. Fólkið má íkki rýma frá jørðini, ið tjóðini megi og bindur hana til heim- staðið. Vit mugu fáa beinan vegin propaganda í lag. Fyri- støðumenn í jarðabrúki eru ov tigandi. Hetta mál er so tydningarmikid, at tað má leggj- ast fram við kraft og av øllum alvi. minni gevur Prentaranæmingur fær pláss. Arnold Øster's prentsmiðja. Formaður Fólkaflokksins, harra Thorstein Petersen, er fjórðistorsti DIMMALÆTTING partaeigari í sambandsblaðnum Áhugaverd oddagrein í Dimmalætting. Í åhugaverdari oddagrein leygardagin 6. september greidir »Dimmalætting« frá teimum, ið eiga hesa blaðfyritøku. Fyri- tøkan er eilt 100 partaeigarar eru, og formaður Fólkaflokksins, harra Thorstein Petersen stendur teknadur sum fjørdistorsti partamaður (aktio- partafelag. nerur). Hetta má tykjast vera eitt merkiligt fyribrygdi, at »størnationala øllum at formaðurin í lí og einasta sanna føroyska flokki« stendur sum ein hin slørsti eigari í einari blaðfyritøku, ið hevur og gevur ut eitt blað, sum »Dagbladid«, umboð Fólka- flokksins og Th. Petersens, nú henda dagin segði altid hevdi umboðað vantinalionalismuna«, líka síðan føra silt sjålvbjargnisstrid ..... Málgagn embætisklassans (dans- ka) skrivað frá høvur til sporl á danska yvir- klassamálinum hvør Før- ovingur veit, hvørja ferð hann Føroyingar fóru at hinum „14. september“ sær eina »Dimmalætting«, at hetta er ein boðberi fyri fremm- ant yvirvald í Føroyum ....“< Og so skrivar Dimmalætting: D..00e de Synspunkter, som »Dimmalætting« giver Udtryk for, hverken er danske eller udenlandske, de er udelukkende Synspunkter, fostret af Færin- ger og offentliggjort i en Avis, udgivet af et Selskah af Færin- Ger gera. Skilji hetta hvør ið skilja kann---. Hvør veit, um ikki aðrir Fólkaflokksmenn eiga »Dimmalætting«. Kanska teir sum standa fyri »Dagbladnum«? Men einki ger. Tað er bara at lyfta upp hin nationala skjøldurin, so gongur fólkið fjølment aftaná og dúgliga kalla hinar fyri sambandsmenn, sum sligið seg hava saman við hesa vantinationalismuc at av- reiða Førovar og alt tað, ið føroyskt er. og steyrarnir hjá Meinhard Lamhauge okkum at biðja lesa uppaftur Vit »14. september« tey hugskot um steyramålid, sum stóðu í >Før. Sos. Dem.« hin 30. loyva aug. Tá hevur hann kanska betri stundir og skilir henda greinastubban betur. Viðvíkjandi neynda máli, so Sosial Demo- áskoðan hevur kratur« somu fyrsta sinni, tá ið hann tók undir við »14. september«, og átalaði tað, ið fram farið. Hann hevur ikki malid hvørki til ein ella Men >IFøroya sum á var annan. hann er ikki | øðrum hugsanum at koma til orða, og hann tekur eisini undir við teimum, ið flyta fram, at her á landi er ivaleyst mangt, ið vert er at ftriva i, og sum bløð, id tíðindafróð eru, og sum ætla at vera revsarar, eiga at draga fram. Vit kunna í hesum samburði spyrja >14. septemberg hví hann tekur ikki undir við »Tingakrossi«, ið hevur åtalad, at ein, ið situr sum heilsølu- maður, verður settur sum ferð- andi prísansari. Hatta er mál, so einvísur, at hann ikki loyvir | id eisini eigur at verða átalað. Ferðaætlan fyri s.s. TJALDUR 1947 Úr Keypmannahavn: 11. oktober 1. november 22. november 13. desember Ur Føroyum: 21. oktober 11. november 2, desember Fráfaringartíðin úr Keypmannahavn og Feroyum er kl. 10 f. p. P.t Skipatelagid Føroyar