leygardagur 4. oktober 1947síða 1

FØROYA SOSIALDEMOKRATUR FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR I. aR Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á : Blaðið verður bilagt á posthúsinum, og Nr, 38 I. síðu, TO oyru á 3. og 4. síðu Leygardagin 4. oktober 1947 kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið 21 årg. sínar veljarar nakrantið fáa Ein royndarstund Tað er ikki propaganda, eing- in illviljað agitalión, men ein køld og sáttlig metan, tá ið ein sigur, at Fólkaflokkurin ongan- tíð hevur gjørt nakað bragd í føroyskum politikki — ja, tað er eill ovmikið stórt orð bragd at nýta í hesum føri: við van- ligum turrum orðum, sum nýt- ast manna millum, er at siga, at Fólkaflokkurin hevur einki úr- slit at sýna fram í sínum poli- tikki. Hansara lutur i ti polit- iska lívinum í Føroyum hevur mólmæli og tóm verið orð, g »demonstration«, Alla kriggstidina mælti hann imoti einum politikki, sum nu hansara egnu menn rósa. Mann mælti meirilutanum i Logtingi og fekk valg burtur úr motmælinum, sum honum óført vald á Tingi. Men hann nýtti ikki sítt vald tå, Hann nýtti álopspolitikkin, hann imólti valg, gav bar seg undan vid ti, at hann sat vid einum minniluta, hinir høvdu ræðið — hann hevði onga ábyrgd, lað vóru hinir. Hann »demostreradi«. Rýmdi av Tingi, hinir royndu at sita eftir, og menn uttan fyri lupu fram at súkgva teir burt. Fáa Ting- høllina tóma. Ein fjøld tilbað henda djarva mótmælisflokkin, ið ongantíð slapp at royna seg, tí aðrir afturhaldsflokkar, svikj- arar, lógu innimillum og forð- aðu. Slapp so hesin flokkur ong- antid fram at? Kom ongantíð royndarstundin, tann stóra stund sum koma bæði til hin einstaka og fólkaflokkar, og sum gevur høvi at útinna roysnis- verk? Jú, hin stóra stundin kom, royndarstundin hevur verið. Fólkaflokkurin hevur havt høvi at sýna Foroya fólki, hvat hann ætlaði at útinna tey mál, hann segði seg at berjast fyri. 14. september 1946 var roynd- ardagurin, tann dagurin, tå ið fólkaatkvøðan hevði givið Loys- ing ein, hóast lítlan, meiriluta. Men hvussu Fólkaflokk- urin henda dag, sum teir halda upp eins og ein blankan skjøld- ur fyri frælsishugaðum Føroya fólki? Skuldi kann Í og stóð tann stevnuskrå, sum flokkurin bæði nú og framman borið fram fyri undan hevði sømdir, so var tað hesa tingsetu, ið sett varð aftan á fólkaatkvøð- una, og sum segðist verða ætlað at nýtast til at fullfiggjað fólks- ins avgerð. Hvat skuldi flokkur leggja i, um sambands- flokkar mótmæltu og lovaðu at fara í hernað móti teimum sam- hetta Loysingar- Tingið framdi? Hann stóð á føslum grundarlagi. Og polit- iskir flokkar, teir stríðast. So- leiðis er alla staðni. Og um danska »Thetis«, »Hroar«, danski kongurin ella danskir hermenn hóttaðu søgdu seg viljað styðjað >sam- bandsflokkarnar«, hvat skuldu slíkar hóttanir rína á monnum, sum komnir fremja fólkaviljan. >Ég eigi vík og havna- lag, og hvor vil sínum råda«, Hetta var eingin Hitler. Var og er nakar so barnsligur at halda, at Danir røku Tingmenn burtur við vápnum? Her hevði Fólka- flokkurin stóru royndar- stund. Hann kann ikki um 14. septbr., tá hann sjálvur tók støðið undan teirri avgerð, sum tá varð tikin. Tað er slag í tóma luft nú at koma fram við mólmæli, fund- Hon er ein demon- hesin nationali tyktum, ið stjornin, danska orlogsskipid, og vóru at sina losa arsamtykt. stratión, einki annað. Og eingin Fólkaflokks-Tingmaður hevur undirskrivað hana. Tað er tann vanvirda sam- bandssamgongan, sum hevur tikið útspælið. Hon vann til fólkaatkvøðuna. Har sýnast realpolitikkararnir at sita. Javn- aðarflokkurin og Gamla Sjálv- stýri fingu Sambandsflokkin at ganga við til eitt uppskot sum gevur Føroyum eitt sjálvstýri, ið Fólaflokksmaður má rósa, men sum flokkurin ikki torir al taka undir við. Hann heldur áfram at hanga í oyðubergi, hann hongur í lofti, og ongar fundarsamtyktir ella mótmælis- skriv evna at fáa hann úr loft- inum aftur. Samgonguflokkarnir fara með- an at útnevna nevnd og vissa sær ferðapláss við »Tjaldrinum« Og tað er óvist, at hetta teir fara at samtykkja saman vid yknútig, fer ikki at vera eins væl dámt og stýrisskipanin undir krignum nú er tað. Byttisligt er í hesum tíðum at heingja seg í orðalag og lógarpetti. Livid evnar at skúgva slíkt til viks um tann kraft er i, sum skapar hitt liv- andi, virkandi liv. Bókadagurin fyrsta leygardag í oktober Dagurin, Feroyingar skulu minnast um andaligu upppbygging Feroya Lond royna at skapa sær eitt andlit. Tað vil siga búgva seg soleiðis út vinnuliga og anda- liga, at heimurin festir eygu á tey. Smálond kunna um seg við al sýna fram makt, men tey kunna á øðrum um- ráðum skapa sær virðing mill- um heimsins fólk. Íslendska fólkið er fåment, men langt er síðan, at tað skapti sær eilt andlit, og útheimurin gav ti ans. Tað er nógv fram- gingið á okkara døgum vinnu- liga, men tað er ikki á hesum økinum, tað er heimsgitid. Bók- mentir Íslands er tað, ið merkir fólkið, og sýnir andlit tess fyri ikki gera útheiminum. Íslendingar hava ti sæð tað sum eina skyldu at verja um sínar bókmentir, ognast tær og skapa nýggjar. Bókabúðirnar eru tættar, og øll verða eggjað at keypa bøkur nøra um hesar dýrgripir landsins. Føroyingar hava hesa tid gjørt stórbrøgd vinnuliga, og teir eru har farnir at skapa sær eitt andlit. Undir bardaganum sýndu teir dirvi og ágrýtni, her kom eitt sterkt føroyskt andlit londini, sum stóðu i og fram, og bardaganum, festu eyga á hetta lítla oyggjafólkið og góvu ti rós So statt fara andlilsdrøgini í tjodini meiri og meiri al koma fram. Men tað er eitt, ið ikki rættiliga hevur fest bók- mentirnar, tær ið skulu leggja støðið undir andaligan gróður úr heimligari Vit hava andaligt andlit, meir enn so; men vit mugu fáa tað týðuliga til sjóndar. Vit mugu gera sum Íslendingar, at vit eis- ini her fara at taka undir okkum og fáa utheimin at geva bókmentum okkara ans. Kunna vit lað, so tær ikki tann ringasti = umboðsmaðurin. Bókadagurin, er settur á hvørjum ári fyrsta leygardag í oktober, er ætlaður at vera ein dagur, sum skal savna ftjóðina um hetta endamál. Latið okk- um so leggja burtur strid og klandur og savnast um 0, sum kann verða fólki og landi til heiðurs og frama. Bókmentir seg: mold. meiri lop eru sum eru stórar ognir hjá einum landi. Tær skapa virðing fyri okkum millum heimsins fólk. Men vit eru fåment og ofra vil einki fyri at stimbra tær, so torna tær upp og følna burtur. Keypið føroyskar bøkur í dag BOKADAGIN! Vit levera: Feskt kjøt og flesk pylsur feitevørur livurpostei salatir konserves