leygardagur 1. november 1947síða 1

FRÆLSI | Lýsingarprísur fyri mm: Nr. 42 I. síðu, Samhald Øll vita, at samhald styrkir, meðan ósemja sundurlyndi gera veikt. Tey lond, har, undir bardaganum stóra, nationalt samhald ráddi, stóðu sterk áhildin móti figgindanum, með- an aftur á møli hini, ið svik var uppi í, loysnaðu sundur innan ifrá og fullu sum korthús. Tað og og var eisini samhaldið hjá hinum sameindu londnnum, id gjørdi, al tey sigraðu at endanum. Og tað er trotid uppá hetta sam- haldið, id ger, at heimurin er býttur sundur í tveir trætandi og stríðandi partar, ið standa so hvassliga móti hvørjum øðrum, at menniskjan óttast fyri stórbardaga av nýggjum. Hin arbeiðandi og minnimenti maðurin kendi heldur ikki til samhald, og ti var hann í øldir við undirlutan og misbrúktur. Í staðin fyri at standa saman og søkja í samhaldinum styrkju, sveik hann sínar egnu stættar- felagar og starvsbr6dur og royndi at krúpa fyri sínum yvirmonn- um. Men í okkara døgum hevur hann staðni manga ásanna megina í samhaldinum, og av teimum orsøkum hevur hann vunnið síni mál og rættindi og er komin at verða javnsettur øðrum monnum úr øðrum stættum. Hin minnimenti, undirmaður- n, ella vit kunna siga, arbeið- arin og fiskimaðurin, hava sjáldan staðið saman í Førovum. Millum teirra hevur oftast verið eitt sundurlyndi: fremja sína egnu persónligu sak og so ikki geva sínum lagsmonnum gætur. Tann skiljanin hevur ikki verið, at einki aðalmál var vunnið, um gagnið hjá einum sjálvum varð framt: tað var bara sum vit siga ein løtuvinningur, alt hitt stóð sum tað var. Arbeiðarar og fiskimenn kunna eisini hava síni feløg, vera or- ganiseraðir, sum vit siga, Tað kann vera gott tað, Men tað er ikki helvtarvinningur, tå ið ikki feløgini taka seg politisk saman og kringsela ein tryggan polit- iskan arbeiðara- og flskimanna- flokk. Arbeiðarar og fiskimenn skulu hava valt sínar álitismenn inn á ting, men hesir hava staðið í politiskum flokkum, ið hava havt onnur, síni egnu, á- 107"0yru á 3. og 4. síðu FØROYA SOSIAL- DEMOKRATUR JAVNAÐUR 12 oyru á hugamál, og hesir álitismenn hava verið veikir og eru hvorvnir millum teir sterkari í flokkunum hava einki gagn kunna fyri sínar stættarmenn, starysbrøður. Her í Føroyum varð stovn- aðrastaðnis ein politiskur arbeiðaraflokkur. Hann hevur havt tær barna- sjúkur sum aðrir slíkir hava havt. Hann hevur staðið fyri álopum bæði á loyn- ingum og opinlýst. Afturhaldið her sum aðrastaðni hevur roynt at halda arbeiðarin og fiski- mannin frá honum og somu- leiðis at loysa hann sundur innan ifrá, so hann skal missa sina politisku kraft. Afturhaldið og mótstøðumenn- og so gjørt sínar aður eins og eisini inir hava eisini ligið eftir odda- monnum flokksins og eggjað teimum at svíkja, ti tá er vænt- andi skrall at koma í, og hann kann ti verða lættur at fella. Tiverri hevur tað eydnast. Arbeiðaraflokkurin hevur havt valdar oddamenn, sum svikið hava og eru farnir beint yvir til mótstøðumenninar. Rættir menn duga at døma og meta slíkt svik, so her er ikki fyri neyðini at draga tað út í æsir. Men sama málið og sami at- burður enn hjá mótstøðu- monnum. Teir royna at draga sundur og fáa menn at ganga frá. Tá ið slíkt er á vási, fá er tað, tað ræður um samanhald, um samanhald er. Og tá er tað, at tað ræður um at vera so framskygdur hjá hvørjum manni, at hann dugir at meta megina, kraftina, gagnið í samhaldinum og dugir at døma, meta um veikleikan, ógagnið, ið er í sundurlyndinum, ti at fara hvønn sín veg — svíkja. — Arbeiðarafjøldin í dag í mong- um londum stendur spjadd. Hon er sundurbytt. Vit hava sagt her, at Sosialdemokratiini, Javnadarflokkarnir, vida hvar standa i hørðum bardaga nógv vid menn av sínum egna statti. Her ræður um saman- hald, Rembingar koma víða, og tær kunna eisint nerta við okkum, ti okkara støða er ikki so fjarløgd longur. Men hvussu ið verður, so sær hin arbeið- andi maðurin, at samanhald og skil tað styrkir. Er tað til staðar, tá er ein fylking og ein sterk fylking. Og er ein fylking er Leygardagin I. flokkar november 1947 Blaðið verður bílagt á posthúsinum, 2,00 kostar kr. BROÐURSKAPUR | og | porto um fjórðingsárið 21 Arg. Stórsigur fyri Javnaðar- flokkin í Danmark. Vinstra vinnur eisini stOrliga, »Dansk Samling< verður útstríkað. »Konservativu« gongst ikki stórst frægari enn kommunistunum. Radikalu eru eisini fyri stórtapi úti á landinum, men halda støduna í byunum. »Retsforbundet« vinnur stórst í procentum, tvífaldar síni »mandatir«. Fólkatingsvalið í Danmark 28. 1947 varð ein stórsigur fyri javnaðarmenn. Teir vunnu yvir 164.000 nýggjar atkvøður. Samstundis varð valið ein ræð- uligur smeitur fyri hin kommu- nistiska flokkin, sum misti væl yvir 100.000 atkvøður. Arbeiðarafjøldin í Danmark hevur nú gjørt upp. Hon ásann- ar, at tað er dráp fyri arbeiða- rarørsluna at hava tveir arbeið- araflokkar. Tað hara spjaðir kreftirnar gevur mólstøðu- monnunum móti arbeiðarafylk- ingini øll kortini í hendi. Hin norðurlendski arbeiðarin oktober og hevur valt sosialdemokratiið, sum hevur reinan meiriluta bæði í Noregi og í Svøríki — og sum nú tók seg yvir 164.000 atkvøður fram og vaun 9 nýggj sæti á ríkisdegi, har nú 57 javn- aðarmenn sita. Kommunistarnir, ið taptu yvir helmingin av atkvøðunum, fóru frá 18 niður í 9 ríkisdagsmenn. Vinstriflokkurin, ið vann 115 000 nýggjar atkvøður, og hóast hann hevði um 50.000 atkvøður —— —— W—— sterk, so kann meir koma aftur at henni, og tá verður hon enn sterkari. í minni framgongd enn javnad- arflokkurin fekk hann 11 nýggj- ar ríkisdagsmenn. So rangvørg er valskipanin í Danmørk. Hin konservativi flokkurin tapti 9 rikisdagsmenn og hevði nakað um somu afturgongd sum vinstra hevði framgong. Á ríkisdegi síta nú 17 konser- vativir. Radikali flokkurin tapti nógv uli á landinum, men helt støð- una í býunum. Hann misti ein ríkisdagssess og hevur nú 10 ríkisdagsmenn. »Retsforbundet« vaks frá 3 upp í 6 á ríkisdegi, meðan »Dansk Samling«, sum hevði ríkisdagsmenn var fyri einari tilikari = atkvøðuafturgongd, at tað nú eigur ongan mann á ríkisdegi. Úrslitið er hetta: Socialdemokratiet 57 seinast 48 Kommunistar 9 — 18 Radikali flokkurin 10 — 11 Konservativi 17 — 26 Vinstra 49 — 38 »Retsforbundet« 6 — 3 »Dansk Samling« 0 — | Spurningurin er uú hvor av teimum »Socialdemokratiet« ella »Venstre« verda at mynda rikis- SL I FLYTING Tad gerst kunnugt at vit leygardagin 1. lata klinikkina aftur, Niels Finsens gøtu (i husini beint omanfyri dagin 3. november gene! niðan i Fa. Hans Joensen. ET ar verður kl. 10—1: Fólk ið ikki hava vissað sær um at koma millum kl. 11 Esther Djurhuus, tannlæknar. sum vanligt frá kl. tíð frammanundan verða biðin Tlf. november og måna- meðan vil Tlyta ur 10—16, leygardag frå Mia Jensen,