leygardagur 1. november 1947síða 2

Nr. 42 Frælsið í vága Vestur- og Norðureuropearin hevur altíð sett frælsi hægst av øllum. Okkara forfedrar, sum komu úr Noregi, søgdust atrýma haðani, tí teir ikki vildu lúta fyri kongsboðum. Nazisman heiðraði mikið Norðurlanda-mannin og royndi at prógva, at hon var ættað frá honum. Men hetta var mót- prógvað: lyndi og samfelags- hugsanin hjá Norðurlendingum kundi aldri hava hóað saman við undirkúgan av hinum per- sónliga frælsinum, sum Norð- urlendingurin eins og Vestur- lendingurin hevði mett so høgt. Europa er komið á knøini at liggja, og tað eru nógv tekin til, at tann einaræðishugsan og tann undirkúgan = av persónligum frælsi, sum barst var móti í stórbardaganum eru við at kykna uppaftur og breiða seg um allan verðaldarpartin. Hugs- anir, sum ikki líka Vestureuro- pæarum, trodka seg inn í lond, og fyri at møta hesum hugsan- um kann vandi vera fyri, at fólk velja einaræði og móti sínum vilja seta tað diktator- stýri í hásæti, sum lív og blóð rard ofrað fyri at útrudda. Maktir, sum ikki eru europæ- iskar í lyndi, stridast um euro- pæisku sálina, og tann vesæl- dómur, ið Europa, hesin áður so blómandi verðaldarpartur, liggur í, er atvoldin til, at hon ikki er før fyri at taka eina sjálvstøðu, men riðar millum bæði og er á leið til ein inn- lendis bardaga, ið greiðir gøluna fyri diktaturinum á ein ella annan hátt. Ráðini eru ikki at falla í part við einum ella øðrum ella fara til eina krossferð móti hesum ella hasum, men at kunna koma so fyri seg aftur figgjarliga og vinnuliga, at staðið kann vera á egnum beinum. Europa hevur roynt at staðið millum ófriðin og fáa hann at leggjast, men henda semingarstøðan fær ikki fulla megi, uttan uppbyggingar- arbeiðið í Europu kann eydnast til fullnar. Sosialdemokratisku flokkarnir hava havt hesa støðu, men teir standa ikki væl, ti teir verða trongdir bæði eystan og vestan- ífrá. Serliga í landi sum Franka- ríki er hetta stríð sjónligast. Og áhugavert verður at vita, hvussu tað endar: um Sosialdemokra- tiið við frælsi verður at koma undan ellla einaræði og harð- ræði taka valdið. g. Spilad haruskinn eins og haruull keypist. Magnus Bærentsen, tlf, 445 — 485, FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Kontraktbrot I teimum ymisku såttmålum sum fiskimannafeløgini hava við „Færøernes Rederiforening“ og aðrar útgerðarmenn, stendur til dømis í 8 13 í sáttmálanum fyri snøri og línu til saltfisk, at reiðarin skal gjalda fiskimonn- um tann pening, við roknskapi, sum teir eiga, í seinasta lagi 4 vikur aftaná, at fiskurin er seldur. Í nevnda S stendur tað eisini, „Det paahviler endvidere Rederen at indsende specificeret Regnskab saavel til „Føroya Fiskimannafelag“ som til „Fær- dernes Rederiforening“ og „Før- oya Motorpassarafelag“ inden samme Frist, og so stendur tað víðari í somu grein at neyndu féløg hava rætt til at kreyja av reiðarum tey originale" Bilag' til roknskapin at kanna tey eftir av viðkomandi stjórn. Aðalspurningurin er tann: Senda reiðararnir nú peningin við roknskapi til tað såttmåla- bundnu tíð? Svarið má vera eitt avgjørt nei! Teir flestu reiðarar gera tað ikki, men einkultir eru tó ímillum, sum senda peningin við roknskapi til sínar fiski- menn í rættari tíð. Eitt merki- liga lítið fátal reiðarum senda „specificeret Regnskab“, so sum teir skulu eftir sáttmál- anum, til ,Foroya Fiskimanna- felag“, tó at teir við lýsing i hløðunum eru mintir um at gera tað. So er spurningurin, hví eru reiðarar so trekir at senda ,,5pe- cificeret Regnskab" til F. F.? Er tað tí, teir vilja krógva nakað? Eg fåi meg ikki til at trúgva ti, men nakað má tað vera, sum heldur reiðarum frá at útfylla sína skyldu eftir sáttmálunum, sum teir sjálvir hava skrivað undir, og harvið pliktað seg til at halda! Teir reiðarar, sum ikki upp- fylla tað, sum stendur í teimum sáttmálum, sum lógliga eru galdandi, kunna av røttum til- talast fyri sáttmálabrot, og eg fái óivað viðhald frá øllum lóg- reglumonnum um tað, tað, at hróta ein sáttmála, er ikki minni straffbart enn at bróta eina lóg, og fáir munnu teir reiðarar vera, sum vilja hava tað stempl- ið sitandi á sær, at vera lég- brótari, og tí vil eg einaferð enn minna allar reiðarar um, at tað er teirra skylda, at senda hvørj- um fiskimanni tann pening hann eigur við roknskapi til ta sáttmálabundnu tíð. og samtíðis senda til „,Føroya Fiskimanna- felag“ tey skjøl sum tær ymisku kontraktir nevna um, tí fyrst tá kann tað skapast ein sannur og hollur samdráttur millum teir tveir høvuðsstattirnar í okkara vinnulívi, fiskimenn og reiðarar. av Gjogv, tann 27. okt. 1947. Daniel Klein, felagsformadur. 1. november 1947 Vit hava arbeiðsskjúrtur, - bláar og khaki, eisini khakitiltar til arbeidsklædi, Mansjettskjårtur, einlittar og teinutar. Pyjamas, vestar, pullower og troyggjur til menn. Hansina Johannesen, telefon 284. Saltadi seydaskinn verda keypt. Skinnini mega verða saltað, so skjótt ið tey eru kólnað. | Vit keypa eisini kópaskinn og geva góðan prís fyri tey. (Skinnini mega reinsast væl og spennast út til turkingar, so skjótt sum kópurin er flettur). Eg gevi kr. 5.00 fyri kg av seyðaskinnum. | Peningin í hondina! Nærri við at venda sær til Hans Poulsen, Rættará, Tórshavn. Skipstroyggjur, fínari troyggjur damuvøllir, hosur og vøttir. | Seyðaskinn, vil, ull og allar føroyskar vørur keypast til allarbesta pris. Otto Jacobsen, Vestmanna. TIf. 21 og 41. ÍSUR | AGNSID | FRYSTIGODS Partafelagid HAVNAR FISKACENTRAL | telefon 259 og 133 | Køksvask rustfritt stål P-f Thomas Dam og Co. tlf, 13 Tórshavn box 13 Størsta lagur av føroyskum koli, útlendskum koli, koks og smíðikoli, Valdemar Litzen, tlf. 16.