leygardagur 15. november 1947síða 1

FØROY. SOSIALDEMOKRATUR FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á , Bladid verdur bilagt å posthåsinum, og Nr. 44 I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu Leygardagin 15. november 1947 kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið 21 Árg. „RINKENÆS“ Farmasigling hevur verið á máli í nógv ár. Eisini fólkaflokksmenn hava røtt um hetta mál, serliga til løgtingsval. Men tå ið til skal hava verið tikið, hevur leiðari fólkaflokks- ins sýnt seg sum hin argasta andstøðumann í hesum máli. Javnaðarflokkurin setti fram í næstseinastu setu uppskot um, at tingið skuldi veita Vinnuláns- grunninum 2 milliónur at læna til keyp av farmaskipum. Hetta uppskot fall. Th. Petersen bendi flokk sín ímóti og helt nærmast gjøldur at hesum uppskoti. Tessverri fekk hann meirlutan á tingi fyri sær í hesari and- støðu, so javnaðarmenn komu at standa einsamallir. So í seinastu tingsetu varð sagt tinginum frá, at státurin fekk nøkur tysk skip i sin lut sum vidurgjald fyri krigsskada, og givið var tinginum høvi til at vera við í bjóðingini uppá eitt ella fleiri av hesum skipum. Eisini varð sagt tinginum, at danska ríkisstýrið vildi viðgera við vælvild løgtingsins umsókn um, at tí skuldi lutast part í krigsskaðaendurbótini frá Týsk- landi. Í figgjarnevndini komu javn- aðarmenn, gamla sjálvstýris- menn og sambandsmenn á samt um at bjóða uppá skipið >Rin- kenæs<. Men fólkaflokksfor- maðurin var av grimdum ímóti og fekk menn sínar við sær til ikki at seta fram uppskot um at geva boð uppá skipið. Men aftaná 2. viðgerð skifti ein limur fólkaflokksins í figgj- arnevndini, Hákun Djurhuus, støðu og var fyri at bjóða uppá skipið. Tingið samtykti so hetta upp- skot : »1) Tingið heimilar figgjar- nevndina at bjóða tingsins vegna uppá s.s »Ceuta« (»Rinkenæs«). 2) Yvirfyri státinum verður hildið fram, at løgtingið fyri skipatap, id Føroyar hava haft undir krignum, fåa ein åvisan lut, um '?/s av ti, ið stálsins uppsøla av teimum ståtinum lutadu skipunum vegna kriggs- skaðaendurgjald gevur. Aftaná hesa samtykt helt figgjarnevndin fund tann 5. sep- tembir 1947 og samtykti at geva eitt boð uppá >Rinkenæs< uppá 2,2 milliónur kr. Sambært hesar samtyktirskriv- aði eg sum figgjarnevndarfor- maður fylgjandi til »Ministerict for Handel, Industri og Søfart«, Keypmannahavn: »] Henhold til Bekendtgørelse af 26. Juni 1947 vedrørende Indhentelse af Til- bud paa de Skibe, der er til- delt Danmark som Krigserstat- ning fra Tyskland af det inter- allierede Erstatningsbureau, til- lader undertegnede Budgetud- valg sig herved i Henhold til Lagtingets Vedtagelse af D. D. paa Færøernes Lagtings Vegne at give et Bud, stort 2.200.000 Millioner to Ministeriels Kr. skriver to Hundredetusinde Kroner — for SS »Ceuta« (»Rinkenæs«). Lagtingets Budgetudvalg, 5. September 1947. P.U.N. P. M. Dam, Formand.« 8. oktober 1947 skrivaði >Han- delsministeriet« til figgjarnevnd- ina, at tad hevdi tikid vid nevnd- arinnar bodi uppå skipid, men at peningurin måtti verda gold- in ministeriinum innan 14 dagar. Av figgjarnevndarlimunum vóru staddir i Keypmannahøvn undirskrivaði, sum er nevndarinnar formaður, L. Zachariasen, Kr. Djurhuus og fyri Johan Poulsen Á. Samuel- á sendiferð sen. Sendinevndin var sostatt sam- stundis meirlutin í figgjarnevnd- ini. 1) Al fáa pening til vega til rindan av skipinum (Th. Pe: tersen hevdi mælskur i tingi- num breggjað av, at henda pening kundu vit ikki fáa til vega), 2) at fáa yvirtikid skipið al sigla fyri Løgtingið, 3) at fáa fyribils reidara (ferm- ara) o. a. m. hastaði, um Løg- tingið ikki skuldi góða skip av hondum. Og tá id nú tað bar so væl til, at sendi- missa hetta nevndin var meirlutin í figgjar- nevndini, var heimilað at keypa skipið og harvið ábyrgdað at gera lær fyriskipanir viðvíkjandi yvirtøku og fyribils nýtslu av tað hvørjum skilamanni eyðsæð, at neyðugu skipinum, er sendinevndin sum figgjarnevnd- armeirluti skyldaði at taka sær av málinum við lí skjótleika og ágrýtni, sum tørvur var á fyri at fáa greitt málið. Viðvíkjandi hesum arbeiði sendinevndarinnar (meirluta figgjarnevndarinnar) er stutt at siga: Tað eydnadist at fáa peningin til vega sum lán frá státinum. Tað eydnaðist dagin fyri, sum sendinevndin reisti heim, at fáa ognarskjalið upp á skipið. Bráfengis fingu vit T. C. Chri- stensen, reiðara, ið hevði haft raksturin av skipinum fyri stát- in, at halda fram við starvinum, men sjálvandi fyri tingsins rokn- ing. Sambært við fengis reidarin var tað neyðugt tá beinavegin at fáa ein mann, helst tann komandi skiparin, at vera fyri tingið, tá ið skipið skuldi verða yvirtikið frá stát- inum. Og av fi at officerarnir, sum umborð vóru tiknir fyribils (skipið skuldi jú seljast) vildi tað vera rættast við tað sama at seta skipara, stýrimenn og samrøðu brá- maskinmeistarar. Skipari, 1. og 2. stýrimaður vórðu tiknir. Men tå id maskin- meistarar ikki vóru falir í løt- uni, mátti verða heitt á fyribils- reiðarin um at at fáa maskinmeistarar, til høvdu fingið stundir at fáa fat- royna tess Vit ur í meistarum. Ikki meiri enn heimkomin til Tvøroyri kom fjarrit frá tí setta Vit lata: Feskt kjøt og flesk pylsur feitivørur ANE f livurpostei salatir konserves Kødbyen, København. matrósar, niður senda kyndarar føraranum at lættmatrósar, til skipið. Hesir vóru í bráskundi fingnir til vega. Hetta er tað, ið farmaskipakeypsmáli hent er í løgtings- ins. Eingin skilamaður kann kasta mær ella nøkrum av monn- unum, ið hava verið við til at handla í hesum máli, nakað fyri ella skuldseta okkum fyri at hava gjørt annað, enn tað, sum vit sambært tingsamtykt høvdu skyldu til at gera. Tað er vert at leggja sær í geyma, at eiu hin frekasti í á- lopum vegna hetta tiltak Løg- tingsins er ørindablað einstakra heilsølumanna >14. Septembirc. Hetta blað fer ikki styttri enn at krevja meg og teir, id her hava handlað fyri landið uttan minsta oyra í viðurgjald ella egininteressu, at verða settar í bolt og jarn í tvey ár. At blaðsins frágreiðsla er ó- sonn og mettað við politiskum hati frá fyrsta til seinasta bók- stav, skilir hvør maður av frammanfyri givnu frágreiðing. Blaðið roynir at billa fólki inn, at »Oyrnafjall« liggur harraleyst fyri einki sum ein útreiðslu- kleppur fyri Løgtingið. Ein so grim ósannind sum hugsast kann, sambært hetta fjarrit um skipsins virki: »Oyrnafjall afsejlet 5/11 KI. 18 under færøsk Flag til Gdansk (Danzig) laste Kul til Danmark alt vel Stop Efter Udlosning Danmark Skibet fragtet Malm Gefle-Middlesborough Stop Der- efter antagelig Kul hjemover.< grimt í lyndi er 14. It og