leygardagur 15. november 1947síða 3

15. november 1947 FØROYA SOSTAL-DEMOKRATUR Nr. 44 FØROYA SOSIAL DEMOKRATUR Rráðf. blaðstjóri: MARTIN JOENSEN Prent: A. ØSTER's GUDSTÆNASTUR 24. 8. e. trin. prædikar Blicher-Winther prestur í Havnar kirkju. Sama sunnudag prædikar Johs. Follend prestur i Miðvags kirkju (altargangur). KATÓLSKA KIRKJAN Kl. 11 hámessa við prædíku. Kl. 6 kvøldandakt: »Kristi Kirke maa være Apostolisk«. Prisrådid og adrir almennir stovnar. Í demokratiskum landi má fólkið, id hvussu er, hava tann rætt at krevja, at almennir stovnar — ella menn í al- mennum starvi geva eitt aftursvar, tá ið spurt verður ella blødini hava orsøkir, til at seta at teimum. Hvi ger t.d. Prisrådid ikki tað, at tað svarar aftur, tå id blød seta spurn- ingar fram, ella funnist verður at av- gerðum tess? Ráðið fær åbreidslu, og í fólksins eygum er tað skyldugt í hes- ari ábreiðslu, tå id tað onga frágreiðing gevur. Formaðurin er tann, id ábyrgd- ina hevur fyri slíkum, at geva andsvar, og hann ger íkki skyldu sína sum al- mennur tænastumadur, tá id hann ikki ger tað. Sama kann verða sagt um Land- bråksrådid, id hevur fingið og ikki letst um Bloð eru umboð fólksins, tey skulu hava eina umsjón við almennum viðurskiftum, og fólkið krev- fáa kunnleika um ásakan vón. ur gjøgnum tey at gongdina í almennum starvslivi, Tvøroyri - A.T. - Oyrnafjall. Tað er skiligt, at stór politisk propaganda er fingin i lag, nú Løgtingið keypti „Oyrnafjall“. Ein kann lesa millum reglurnar í bløðunum, og so frættist altíð okkurt ímillum, sum ikki kem- ur alment fram. „Dagblaðið“ var fyrst við tíð- indum um navn skipsins, og at tað skuldi hava heimstað á Tvøroyri. Eisini hevði blaðið lista yvir alla manningina, navn og bústað teirra. Hví skuldi hetta vera? „Dagblaðið“ plægdi ikki at seta manningarlista, tå ið hesir nýggju trolararnir hjá Fólkaflokksmonnum seta í hav! Her mátti búgva okkurt undir. »Tingakrossur" var so hitt næsta. Hann var ógvuliga kvik- ur og ågrytin at vissa fólk um, at skipið fór ikki at hava heim- stað á Tvøroyri. So var tað Óli Onghamar í „Dimmalætting“. Hann var meira opinskáraður, hóast stílur hansara mangan er ringur at skilja fyri vanligar, ólærdar Føroyingar. Hann tosadi um Tvøroyri og Á. T.. Sagt hevdi verið, at skipið skuldi hava høli á Tvøroyri, og A. T., virki ar- heiðismanna og fiskimanna i Tvøroyri, skuldi standa sum út- gerðarmaður. Sidst í raðnum var ,,11. sep- tember“, ið var ógvuligastur av øllum: hann vildi hava menn- inar, sum fingist hevði við skip- ið í „myrku stovu“ — helst uppá vatn og breyd. — Gølan kemur mest frá teim- , um nationalu, ið hava tosað um farmasigling sum eina framtíð Føroya. Men ein kann burtur úr øllum stava og leggja saman: Fólkaflokksmenn vóru ímóti skipinum teir vildu havt skipið á privatar hendur eisini gav tað hinum politiskan fyrimun. Allir Fóroyngar máttu tykjast óført landið hevði fingið hendur á stórt farmaskip, og størsti politiski flokkur í landinum hevði verið uppi í keypinum, hevði verið ímóti. Og nú mátti sjálv- andi stórar kanónir fåast fram. Tvøroyri, A. T., sosialistafyri- tøkan, Tórshavn, allir Norð- ingar skuldu fylkjast til mót- støðu, og allur illvilji og øll mis- skiljing skuldi upp at koka: Norðingar móti Sudurov- ingum, Havnamenn móti Tvørá- kanska vera, al ikki fåast monnum, og sosialistahatarar moti A.T, Arbeiðismanna- og fiskimanna- fyritøkan A. T. Løgið má slíkt hatur, kann ein siga, og slíkur fykjast, al illvilji skal vera íspunnin móti hesum virkinum, sum teir nevna A. T. og burturúr tí móti pláss- inum Tvøroyri, ið hýsir A. T. Hvat er so A. T.? Er tað ein landaspilla, ein kollveltingar- borg, sum skal spreingja burtur allar góðar stuðlar, ið landið og samfelagið standa á? Einki av hesum er tað. Einki uttan ein handil, sum fátækir arbeiðarar og fiskimenn hava stovnað í einari ringari tíð. Ein handil, hartil hevur hoyrt ein trolari, og nú er virkið tibetur so økt, at trolari er komin aftrat og skip eisini. Onnur virkir kunnu væl blóma fyri tað. Plássið er stórt, og tað er so lítið, ið A. T. eigur, virksrætturin er ikki tikin av á tað kann tað heldur ikki er russisk ráðandi Tvøroyri ikki vera, tí kommunisma landi! Hetta, at verksmenn taka seg her á saman og stovna egin virki, er keldur ikki serstakt fyri Tvør- oyri hóast tað var tað fyrsta her á landi, og tað er at rópa eitt stórt bragd og framstig Í øðrum londum er tað vorðið vanligt - samtøkuhugurin, sam- tøkuætlanin, er nettupp hildin at vera hin besta, hin „ideella“. starvshátturin millum manna. Men slík vápn hava altíð verið nýtt: at seta arheiðarar móti hvørjum øðrum. Hesi rópini bata tó ikki í okkara tíð. Tey eru avoldað. Arbeidsmenn og fiskimenn norðanfjørðs kenna tað, at teir hava einki at vinna av at fara til bardaga móti sín- um starysbrøðrum sunnanfjørðs teir kenna heldur gagnið av samarbeidinum og av fylking- ini ikki við nøkrum kollvelt- ingum at vinna síni mál men við lógligum verki, frigerdingarar- veraveunurin BIAÓÍUL við einfaldum, men to sterkum og tryggum motori. John € Poul Joensen - tlf. 139 og 476 heiði, so at staðið kann verða á egnum beinum. Arbeidsmenn og fiskimenn i Suðuroy rokna sær ikki at eiga „Oyrnafjall“, landið eigur tað, og teir eru fegnir um, at tað er komið, og mæla sínum vinnu- brøðrum norðanfyri til at ganga semingarvegin og ið hvussu er ikki at kasta illvilja, ófrið og illtanka uppá slík fyri land og folk týðandi mál. Suðuroyingur. Skot á tingi undir stjórnarviðgerðini. Th. Petersen: Ross er bara danskur juristur og so er hann socialistur. (Har- við helt hann seg hava jarðlagt Ross professara). P. M. Dam: Th. Petersen er, eins og Ross professari, juristur úr Danmark, men hann er ikki professari. Eg kann annars siga Th. Pet- ersen, at visti hann Rossar metan av honum, vildi hann ikki kent seg so stórbaran, sum hann nú veipar. Eg kann væl biðja Ross um ummæli sítt viðv. juristinum Th. Petersen. Annars kundi tað verið al- hugaligt hjá okkum leikmonnum at sæð metan av teimum báðum donsku lógfrøðingunum Peter- sen og Ross. Kg vil skjóta uppá, at teir lata okkum fáa síni ju- ristaprogv at sláa upp oman fyri tingformannin. Hvør veit um vit ikki komu at síggja, hvussu eitt >preprógv< (útmerk- ilsi) sær út og so tað prógvið, ið ikki hevur stórt meiri enn 1 points til avlops fyri at koma inn um stokkin. Th. Petersen: »Svikagerå, svikjarar...... 0. s. fr.«, oysti hann, tå id hann sakliga var teptur og tómur. P, M. Dam: Ein må smila — umberi at eg gjørdi so — tå id ein hoyrir Th. Petersen kasta við orðum sum svikagerð, svíkjarar. Meg minnist mann, ið ropti: »Eg havi ikki verið loysingar- maður, eg eri ikki loysingar- maður og eg verði ikki loys- ingarmadur« — seinri hann næstan raðbrotið seg sum hevur hann hevur roynt at sloppið sær undan hesum orðum. Meg minnist sama mann niðri í Danmark at hava sett uppskot um at fáa Danir at gjalda sjálvstýri í Føroyum. Meg minnist eisini sama mann — aflaná at hann hevði leikað óður sum loysingarmaður — krúpa undir seingina og krógva seg, tå ið loysing skuldi takast og Jákup í Jákupsstovu einsa- mallur møtti á tingi. Meg minnist so mong, mong dømini, sum gera tað so fatiligt, at ein má smíla, tá ið ein í dag sær og hoyrir Th. Petersen vaksa sum ein bløðra og grýta umsegviðsvikaraskuldsetingum. Mær rennur Kollfirðingsins orð á fundi í huga: »Hann er sum ein blágómi, ið hvørvur fyri sólini, so bert skræða liggur eftiric. Th. Petersen: Tað er fólkaatkvøðan, sum er avgerandi. PM. Dam: Allir uttan Th. Petersen kunna lala um fólkaatkvøðuna, tí hann spilti avgerðina í fólkaatkvøðuni við undan valinum at prædika, at »nei-atkv6durnar« eisini taldu við. Nei vóru imóti loysing eins væl og ímóti ríkisstjórnar- uppskotinum. Løgdu vit »neiini« til atkvøðurnar ímóti loysing, var loysingin fallin og løgdu vit tey til atkvøðurnar fyri loysing var ríkisstjórnaruppskotið fallið. Tilíkur villingahvessingur var Th. Petersen til valið. Hann átti at verið so smæin, at hann tagdi, tå ið onkur nevndi fólka- atkvøðuna. Medistarpylsa heimagjørd kjøtfars malid kjøt hvønn dag Annars hava vit hópin av ymiskum góðum viðskera SMÆRAN Telefon nr. 374 í Havn tekur ímóti lýsingum til blaðið.