mánadagur 12. apríl 1948síða 1

FRÆLSI Nr. 3 Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu JAVNAÐUR Spádómar og hóttanir. Thorstein Petersen spáar, at henda nýggja stýrisskipanin fyri Føroyar, sum nú er sett í gildi, fer ikki at halda meira enn kanska nakrar mánaðir. Í hesum spádómi liggur ein hóttan, tí vit vita, at um hon ikki heldur, og um hon íkki verður til gagns, so er skuldin flokks Thorstein = Petersens, Fólkaflokksins. So verður tað ti, at hesin flokkur, sum er størsti flokkur á Løgtingi, fer at berjast av øllum alvi móti skip- anini. Hann verður at sabotera, sum teir siga, tá ið hon skal verða flutt út í lívið. Álvarsamir og hugsandi Før- oyingar (eisini Fólkaflokksmenn og Loysingarmenn) duga væl á at skyna og mugu innan- tanna ásanna, at henda lógin, eisini sæð frá einum sjálvstýris- sjónarmiði, er eingin ring lóg fyri Føroyar, og var vilji til, kundi landið fingið nógv gott burtur úr henni. Hvat ið so sagt verður, so er hon meint av fullum álvara, og aftan fyri hana liggur ivaleyst ein ærligur hugur at fáa stríðið millum hesi bæði nærskyldu lond, Danmark og Føroyar, lagt nidur uttan at taka fullan og heilan skilnad. Hon gevur okkum fullan rætt at taka á okkum øll innanlendis mál, so har er sjálvstýri framt. Vit hava uttanríkismál í felag við Danir, men vit sleppa at hava menn á sendimannastov- unum, og vit sleppa sjálvir at samráðast við lond stuðlaðir av donskum sendimonnum. Kjarnin í henni er tað, at tað stendur á Løgtinginum sjálvum, um nakað fæst burtur úr henni, ella hon verður eitt tómt eiti. Og nú id Tingið kemur saman, fer hetta at royna seg. Og hvørjar vónir eru fyri, at vit verunliga fáa undir hond nøkur mál? Sambandsflokkurin fór treyður við til nýskipanina, og ivinga- samt verður, hvussu langt, ið hann fæst at ganga, og hvat vald hann hevur hug at geva Ting- inum. Javnaðarmenn og Gl. Sjálv- stýrismenn eru í minniluta, og teir fáa einki framt, uttan teir fáa stuðul frá øðrum flokkum. Hvor ið nýtir ilt av styrisins illsemju er fólk og land. Tad er ti eingin tjóðskaparlig gagnsgerð av Thorsteini Petersen at hótta við, at nýggja stýrisskipanin skal enda í einari fløkju. Politiskar fløkjur byggja ikki landið upp. Tá id ikki nakar flokkur hevur meiriluta á Tingum, er samar- beiði neyðugt. Og Fólkaflokkur- in hevur altid borið seg undan samarbeiði. Hann kann ikki vænta, at aðrir minnilutaflokkar fara áfram at taka ábyrgdina. Men hann skuldi duga at sæð, at hann spælir høgt spæl. Hann er ikki loysingarflokkur, men hann ræðist so loysingarpartin i flokkinum, at hann torir ikki at taka stýrisskipan, sum hann veit kundi verið okkum til frama og gagns, tí hesin litli loysingarparturin er móti allari semju. Væl kann vera, at hóttanir og andstrid koma einum sjálv- um aftur um brekkur. Onkur bíðar ivaleyst eftir fløkjum og ómegd hjá teimum stýrandi. Men ringast fer at svíða hjá hinum minni menta, og eins og manga aðrastaðni, duga hesir her í Føroyum heldur ikki at siggja sitt gagn og besta. Álop á V. Buhl, ministara. »Dagbladid« helt tað vera vånalig bladskriving, >Føroya Sosial Demokratur« hevði i grein um ålop >Dimmalætting- ar« å N. Arup. Men nú henda dagin hevði »Dagbl.« grein til V. Buhl mi- nistara sum ein ikki skuldi trúð, sett varð í blað. Føroysk bløð eru vanlig við persónligum álopum, men her er útlendskur maður, virdur av landsmonnum sínum og minist- ari í landsins stjórn, ið fær slík orð og slíka brigdan. Munnu menn halda, at slíkt er landi okkara til heiðurs og gagns? Annars er at siga, at >Dag- blaðið“ og »Dimmalætting« nú tykjast at vera samd í at loypa á vissar danskar menn. So í onkum er semja millum hesar báðar stríðsmenn“. Mánadagin 12. apríl 1948 kostar kr. 2,00 Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og porto um fjórðingsárið 30 kr. í bót fyri at vanvirða føroyska flaggið og gera seg inn á Løgtingsins ognir! Ikki kann sigast at vera stór ein fær fyri at gera seg almennar revsing, inná og ognir (landsins). vanvirða 1. april, tá id Løgtingið flagg- aði, fór ungur Havnardrongur og koyrdi flaggið niður á hálva stong. hevði fatur á honum, og hann fekk heilar 30 kr. í bót! Eitt blað hevði uppaftur eina Fútaskrivstovan forhånisliga og býttisliga frásøgn av samrøðuni á futaskrivstovuni, Slíkur óflýggjaligur atburður er nú vorðin so vanligur, af fólk kanska geva honum ikki gætur, og summi tykjast at hava eina fjákuta fragd av tí. Tey halda ivaleyst, at tað er eitt stórbragd, at gera slíkt. Og hann ið ger tað ikki minni. Sjálvandi er hann ein fríheitskempari av ti rætta slagnum! Men tann spilla og tann >upp- reistrar-mentalitet«, ið soleiðis rennur upp, man einaferð fara og sýna seg, og tað ikki til gagns fyri tær »friu Foroyar«, Rusland tryggjar stødu sina, Tað hevur verið síggja, at Rusland hevur roynt at tryggja øll síni mark móti álopum. Vestanfyri hava teir fingið sær ein rygg av vinarlig- um londum líka úr Miðalhøv- um, og nú teir fingu Finland við, upp í Íshavið. Í eysturend- anum av Miðalhavinum, í trong- anum har, er tað bert Grikka- land, id eftir er, og sum Ameriku- stuðla, so teir uppí greitt at menn royna al ikki skulu hitt »russiska økiðd. eisini koma Spenningurin tekur saman um lfaliu, har valg verð- ur 18. í h., og verður tað at sýna, um Kommunistar koma til ræðið ikki. Koma teir, verða Russar at hava valdi í hesum týdningarmikla havi, og tað at ávirka í stórum alla seg SÓ ella fer hina uttanríkispolitisku støðuna. Her norðuri á okkara leiðum, eru tað tingingarnar millum Rusland og Finland, id hava havt mestan åhugan. Sjålvandi var altid væntað, at Finnar måttu luta, og ongum mundi koma dátt vid, at millum Rus- lands og Finlands var gjørdur »tryggingar-såttmåli« nú í hesi vikuni. Finnar láta kanska ikki so illa at honum, teir fingu nóg so fríar hendur. Men verun- leikin er so tann, at teir eru komnir uppí eysturbólkin, og ein veit hvar teir standa, um áleikar. Í Norðurlondum eru fólk uppskakað. Enn eru tey ó- partna og hava ikki kastað seg aftur at nøkrum bólki. Men tey royna at halda seg saman og vera búgvin at taka móti øllum hendingum. Vit lata: Feskt kjøt og flesk pylsur feitivørur livurpostei Få salatir ; konserves Kødbyen, København. FT SEST SET ILS:4