mánadagur 19. juli 1948síða 1

ÁÁ 'ØRO SOSIALDEMO KRATUR FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR I, 2 | Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á | 2 : 11: | Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og Nr. 27 | I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu Mánadagin 19. juli 1948 | kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið 22 årg. Verjusamband fyri Norðurlond. Óltin er hitt mest sjónliga og verunliga aftaná kríggsleikin. Londini eru í einum sáltmála- ráki og samtøkustákan, og tað er óttin fyri hvørt øðrum, ið elvir tey til tað. Tey kenna seg ikki trygg at standa einsamøll, og so leita tey stuðul hvørt hjá øðrum. Tað ljóðar, at tað eru fíggjarlig og mentunarlig sam- bond, tey gera sínamillum; men verunliga er sambandið mest í verndarligari ætlan. Norðurlandafólk vóru av ein- um blóði og høvdu somu tungu, men tey drógu ikki eina línu. Longu úr tættasta søgumjørka- num dagast tey stríðandi og herjandi hvørt á annað. Onk- untíð kundu tey leggja í felag, tá id sjónligur vinningur var at fáa burtur úr felagsskapinum. Tidliga gjørdust royndir at sameina Norðurlond, men tað vóru valdshugaðir kongar, ið hesar royndir framdu, og tær bóru ongan ávøkst. 1397 gjørdist við Kalmarsáttmálanum hitt best útbúna tiltakið at skapa polit- iskt samband millum hesi nær- skyldu lond. Nógvir søgumenn hava prísað ti statsmannskynstri, sum skapti hetta verk. Men tær natúrligu umst6durnar fyri sameining vóru tá sera lagalig- ar, og ikki spurdist burtur úr tað, id væntaðist. Kalmarsátt- málin breiðkaði heldur tað ófriðarstøðið, sum altíð hevði verið. Donsku kongarnir hildu seg eftir hesum sáttmála at hava rættin til øll londini, og harðir bardagar stóðu, sum løgdi eftir seg eitt beiskt hat millum fólk- ini. Stríð og spjaðing gera eisini veikt,ogatNorðurlondiniframdu eitt innlendis stríð og gjørdu, at tey ikki høvdu umstøður mun- andi at taka lut í europæiskum politikki. Bara tað stutta tíðar- skeiðið, tá ið teir stóru og dug- andi svensku kongarnir gjørdu Sviaríki til eitt europæiskt stór- veldi, eydnaðist hesum eina av Norðurlondum at vera við borðið, tå id europæiskur stór- politikkur var avgjørdur. Tað lá eisini tå um svarið, at ikki Norðurlond fyri aðru ferð vórðu sameind — hóast við svørðinum. Varð ikki svenski kongurin Karl Gustav afturrikin frá Keypmannahavn, 11. febr. 1659, høvdu Norðurlond verið løgd saman við Sviaríki á odda. Men Sviarikis landvinningur fra Danmark og óttin fyri tess stór- veldisstøðu elvdi eisini danska kongin Frírik IV at vera við at fella Sviaríki sum stórveldi og greiða gøtuna fyri Ruslandi at sleppa vestureflir og seta seg fast við Eystursjógvin. Tá komu Rusland og Preussen upp í leikin sum europæisk stórveldi, og Norðurlondini hvurvu av pallinum. Ongar verunligar nærkingar gjørdust aftur millum Norður- londini — heldur sat gamalt agg eftir frá teirri tíð, tá ið eitt vildi kúga annað — fyrr enn fram móti okkara døgum. Tá rennurskandinavisman upp Henda rørsla var tó veik í royndum. Hon var romantisk og fløddi við talum og sangi: Norðurlond vóru ein eind, og allir skuldu standa saman sum brøður og verja... Danir litu á lyftini, men tá ið teir vórðu álopnir, stóðu teir í einsamallir. Hetta vónsvik gjørdi ivaleyst sítt til, at Danir sleptu verndarpolitikkinum, løgdu seg á partna og royndi at laga seg eftir hinum stóra grannanum sunnanfyri. Hesin vónbresturin mundi eisini liggja í Staunings orðum, tá ið teir norðurlendsku statsministararnir beint undir seinasta verdaldarstridnum høvdu fund i Lund, at Danmark ikke Nordens skulde være Lænkehund«. Hendingarnar undir II verd- aldarbardaganum og hættisliga politiska støða, øll Europa stendur i, hava rikið aftur stats- menn Norðurlanda til fundar og samráðingar. Teir hava allir verið samdir í at herða á, at Norðurlandsfólkini = eru eitt brøðrafólk, bundnir við ættar- bondum og felags áskoðanum og hugsjónum. Hert er eisini á, at londini vilja verja seg, um tey verða álopin, og frælsi teirra stendur í vága, ti frælsi er størst av øllum ognum. Men hesir fundir hava ongar samtyktir ella sáttmálar lagt eftir seg. Sum hoyrist eru Norðurlond ójøvn á máli um sín verndarpolitikk. At binda seg saman í eitt verju- samband verður kanska at líka illa einum stórveldi. Tey »stra- Drottning Ingrid og báðar deturnar komnar til skaðis. Bilurin vendi móti fræi. Kongahjúnini halda summar á Graasten slotti í Suðurjútlandi, og tá ið drottningin ónsmorgunin var úti og koyrdi í bili við báðum døtrunum, rendi bilurin móti einum træi, og komu tey, ið í bilinum vóru, til skaðis. Drottningin og døturnar eru inn- lagdar á sjúkrahús i Sønderborg, men tidindini siga, at tey liva toliliga væl og fáa ikki mein av brestinum. Drápsroynd móti italienska kommunista- foraranum Togliatti. Tá id Togliatti, høvuðsmaður Kommunistanna í Italia skuldi fara inn í tinghúsið í Rom, rann ungur maður ímóti honum og loysti fýra revolvaraskot av beint í bringu hansara. Togli- atti fall niður, og tá ið fólk komu til, sást, at hann var illa særdur. Hann varð fluttur á sjúkrahús, men læknar halda, at ikki stendur lívið í vága. Drápsmaðurin var ungur stu- dentur. Hann segði seg vilja taka lívið av kommunistafør- aranum, tí hann var ein figg- indi móti fosturlándinum. Drápsroyndin móti Togliatti a AAA AA AA AA AA AA AA AA AA AA AAA AA AA [fy [[A [[ [ [AAA [ [Af [A[ [ff [|| [| tegisku« líkindini fyri einum verjusambandi eru heldur ikki so lagalig, tá id ein hugsar um geografisku støðu Norðurlanda. Og vápnastyrkin, londini hava, er ógvuliga ójøvn, so eitt land kann verða haft fyri einum øðrum. Men verðaldarstøðan er hættislig og skulu lond vera sjálvstøðug og verja sínar hug- sjónir og sílt frælsi, mugu tey Vit lata: Feskt kjøt og flesk pylsur feitivørur ræntast at skapa politiskan 6- frið í Italiu. Skrivari flokksins kunngjørdi beinan vegin landa- streiku, og nógvir býir hava longu tikið við boðunum. Rum- bul var í tinginum, tå ið tíð- indini frættust, Kommunistur tok i bringuna å innanrikisråd- harranum og gav honum skuld- ina. Kommunistar krevja stjórn- ina frá beinanvegin, og hon hevur aftur ímóti boðsent her- pørtum at halda seg til reiðar, um ófriður verður. Mint kann vera á, at kommunistiski flokk- urin er stórur í Italiu. Serliga í teimum tættbygdu býunum. taka seg saman og tryggja seg í felag móti álopum. Seinasti bardagin sýndi, at helst vóru tað tey vápnaleysu londini, og tey sum einsamøll stóðu, ið áherjað vórðu. VESTURSKIN og HAFSTEIN sigla báðir fullfermdir heim undan Bjarnoynni (saltfiskur). , livurpostei På salatir konserves S. HOULBERG A/S Kødbyen, København.