mánadagur 19. juli 1948síða 2

Nr. 27 Qvugtar myndir. Ein oddagrein í »Foroyatid- indi« 3. juli hevði tikid sær uppá at sláa heilt til heljar nú- sitandi stjórn Onglands. Henni varð ikki leivd væra fyri ein skilling«: Ódugnaskapur »Kort- synethed og Sløsen bort af hele det stolte britiske Imperium …..« tað er tað skoðsmál, mr. Allee, Bevin, Stafford Cripps o. a. enskir stjórnarmenn fáa frá hes- um sosialisthatska greinskrivara. (Tað skuldi annars ikki verið so væl hóskandi hjá Føroyingum atgivið slíka vanvirðisliga mynd av teimum, ið slýra okkara stóra — og ein kann siga væl- meinandi — granna. Myndin av teimum ensku við- urskiftunum er annars agita- torisk og rong. Tvey verðald- arstríð, ein fullkomiliga broytt verðaldarstøða — og ikki at gloyma — ein ódugulig konserva tiv og xstórkapitalistisks stjórn hevur komið Ongland í tann tronga, tað er í dag. Sat ikki mr. Atlees stjórn við ræði, heyði ivaleyst verið verri enn tað er. Og vóru ikki arbeiðaraførarar og arheiðarar Onglands so góðir tjóðskaparmenn, sum teir sýndu seg at vera, var Ongland og »imperiid« valla komið undan kriggsalduni. Greinin tekur fram kolamin- urnar men gloymir at greiða frá, hvussu standurin har var: at øll kolaframleiðsla Onglands var rikin ótíðarhóskandi. Ameri- kansk nevnd, sum undir krig num var og kannaði kolavið urskiftini, segði, af enn teir høvdu hugsað. Nógvar minur vóru trutu tól at halda tær nýtiligar. Arbeiðsviðurskiflini vóru út av lagi ring, og eingin Onglendingur fór í eitt kolhol uttan av størstu neyð. (Nógvir ráðharrar Ong- lands vita best frá hesum at siga, teir koma frå kolabygdum, og teir hava verið undir jørð- ini sjálvir). verri Var, steðgaðar, ti har Tað var lí sjálvandi, at skuldi nakað vera tikið vald, mátti tað vera kolið. Teir undir stals- privatu kolaeigararnir fingu tað ikki uppá føtur aftur. Teir høvdu misrøklað ognina, bert yskúma flotan«, og nú vóru ikki ráð at bøta um gomul misbrúk. Tað skuldi eisini verið sjálvandi, at tjóðin øll álti tær ognir, sum liggja í landsins jørð (undirgrund). Eigur ikki fólkið alt ræftin til landið? Jarðaeig- arin kann hava ognarrættin til tað, ið omanå er, men tað, ið undir er, skuldi verið tjóðarogn og rikið av stýri landsins. Hitt, at tjóðarognin, felagsognin, ikki kann bera seg, trúgva vit ikki 33 uppá. Ein rættur fyristøðumað- ur kann skapa virðing fyri sær og arbeiðinum, um evni, hann FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR hevur undir hond, er einstak- lings ogn, samtøkuogn ella stats- ogn. Tað hava verið trupul- leikar við kolaframleiðsluni í Onglandi, men tað eru trupul- leikar, ið altíð kunnu berast á. Framleiðslan hevur verið vax- andi. Arbeiðismegin hevur verið ójøvn, men arbeidarin i leim kríggsherjaðu londum hevur verið móður „maður. Bæði kroppsliga og sálarliga hevur hann verið av lagi, og hann kann ti ikki hava avrikað tað, ið hann áður kundi. Verkføll (streikur) hava verið, men tað hevur tað verið alla- staðni, og mundi lað verið minni, um kolið var á privatum hond- um? Øll vita eisini, at kommu- nistar : hava staðið aftan fyri verkføllini, og at enska stjórnin væl kann javna og leggja niður verkføllini, fekkst besta prógvið fyri, nú havnaarbeiðararnir løgdu arbeiðið frá sær, og Atlee við radioúheitan síni fekk teir at taka tað uppaftur. »Foroyatidindi« kastar eisini, sum sagt, arbeiðarastjórnini fyri, at bretska stórveldið stendur á fallandi foti. Tað er alkunnugt, at Bretland í dag er ikki tað stórveldið, tað var. Bretin er erpin av sínum stórveldi, men hann er so realistiskur, at hann veit og sær, at Bretland, sum støðan er í okkara tíð, er ikki ført við makt at halda saman um eitt veldi, id skal hava mil- jónir av óvillisgum fólkum undir sær. Hitt breiska samveldið er ein »familja« og tað eru onnur bond enn valdsmegi, ið bindur hetta húskið saman. India var teirra størsla skilamenn í Bretlandi úr øllum lokkum vóru greiðir um, at í longdini kundu teir ikki sýta Indiu sjálvstýri. Nei, øll demo- kratisk og frælsiselskandi fólk vóvu ensku stjórnini og enskum stórsinni heiður, at teir við fri- um vilja góvu Indiu sjålvstyri og buðu leimum sess og javn- rættindi millum leirra >domini- onsc. Slík verður ikki bretsku stjórnini til mannmink- an ella minkar um veruligu styrki bretska samveldisins. Sosiuldemokratar — heldur ikki bretski Arbeiðaraflokkurin — hevur tað sum eitt »prin- sipp« at sosialisera ognir. Teir sosialisera, tå ið tud er fyri neyðini. Og teir berjast móti »lrustunum«, sum skapa mono- pol og binda niður alt inilialiv. Trusturin slær niður alla kapp- ing. Hann frystir prísirnar, og hann er ringur at eftiransa. Hann hevur øgilig vinnulig og OL eiga at brúka Føroyska hondsåpu frå fabrik OKKARA l í t gerð koloni, og allir 19. juli 1948 AGNSILD | | ÍSUR | FRYSTIGÓÐS Partafelagið | > HAVNAR FISKACENTRAL telefon 259 og 133 Føroya Bjór Øl- og Mineralvatnsvirki Máttráð nr. 4 FØROYA PILSNAR EKTA MALTØL Citrón sodavatn Appelsin limonada Hindber limonada Jerðber limonada Vanillie limonada Appolinaris Øl og mineralvatn verður bert sent til teir kundar, ið senda kassar og fløskur aftur. Sendið tómt góðs aftur! EINAR WAAG Klakksvík. figgjarlig Oki undir sær — uppá fáar ella einar hendur. Stats- sosialiseraðar vinnur í demo- kratiskum londum kunna eftir- ansast. Umsjón kann vera við gongdini og prísunum. Tær eru ikki bara bygdar uppá at ríka seg upp í góðum tíðum og liggja deyðar í ringum. Palæstina, Jødar ganga fram í Palæstina. Teir eru sterkari og betri vandir hermenn enn Arabar. Ósemja er eisini millum Arabarar. Ber- nadotte hevur lagt málið fram fyri Tryggingarráðið. Bretar eru, sum mæla bretsku stjórnini til at viðurkenna Ísrael sum sjálv- støðugt ríki. Trøll á ljósum degr. »Dagbladid« hevur sæð bond og leinkjur í hvørjum horni nú í langa tid. Javnadarflokk- urin hevur boðað partamonn- um til eina stevnu á Tvøroyri, og nú boðar blaðið beinan vegin frá, at henda stevna ætlar at binda fakfeløg og fiskimanna- feløg aftur at Javnarflokkinum — og sjálvandi skal bandið vera so langt, at tað røkkur til heimastýrislógina við. Javnað- armenn eru, sum kunnugt, grískir eftir peninginum, og feløgini skulu teir mjólka, at teir kunnu fáa sær upp eina prenlsmiðju! Jú! »Dagbladid« dugir væl at leggja skrá fyri sleynum. Telf. 374 tekur móti lýsingum. „Dagblaðið“ í gitingarlagnum Burtur úr tíðindunum her arð sagt frá, at danskur verk- frøðingur frå Burmeister & Wain hevdi verid og kannad um lik- indini fyri sleipistøð og skipa- smiðju á Drelnesi, hevur >Dag- bladid« tað at bera út um landið, at milliónfyritøkan Burmeister & Wain skal ota seg inn her í Føroyum og so sjálvandi knasa niður tær føroysku skipasmiðj- urnar. At stilla »Dagbladsins« ótta skal verða sagt, at Burmeister & Wain letur sakliga hjálp frå sær ultan nakrar treytir, og at teir hava ivaleyst um hendi og hava ongan hug at ota seg inn í Fóroyum. »Dagbladid« hevur ikki vist stóran tokka til Tvøroyri ella Suduroy, so henda illgiting er ivaleyst ikki ætla at gagna roynd- unum at seta å stovn sleipi- støð og skipasmiðju á einum av bestu havnaplássum í Før- oyum. Men er hetta kanska dømi um »patriotismuna«, sum nú livir í Føroyum! Tá id nú »Dagbl.« annars er so raskt at gila og ofta tosa um »bein«, kundu vit loyvt okkum at biðja tað gitt, hvat tað er, id »Dimmalætting« í oddagrein 10. juli í ár meinar við, tá ið hon skrivar um trolaraútreiðslurnar og endar greinina við hesum orðum: »Saa længe Pristallet stiger, og saalænge et fiskeri- financierende Pengeinstitut f. Eks. kan tillade sig udover de faste Y Leder et Tantiðme paa henimod 27000 kr. om Aaret, maa det være vanskeligt for Fiskerier- hvervets Udøvere at forstaa, at Erhvervet skal have vanskeli- gere ved at klare sig end de...c pæne Gager at yde sin