mánadagur 13. september 1948síða 2

Nr. 35 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR 13. september 1948 Turið Megineinkjunnar og mess- ar fram teirra hugsan og teirra heyndartrá. Hann er við Ólavi kongi Heil- aga á Stiklastøðum og yrkir sítt yndisliga og hugtakandi kvæði um hin trúgva kongsmannin Tormóð Kolbrúnarskald: Sorgblíð brosti norska várnátt, særdir søktu hvíld og sártvátt, síðstur vekk hann - Tormod skald Alt, var magnmikið, heroiskt, hugtók hann. Hansara fyrsta kvæði: Við strondina stóð sum eg, tá ødnin brast á er eill storm- og óveðurskvæði. Hvor tægr í honum stendur at bresta í ódn- ini: tá leit eg á målt min og megi sum áður Sigmundur frægi. Men so er aftur hansara fjøl- broytta sinnið stilnað eitt før- oyskt summarkvøld, og hann syngur um piltin, sum situr á seiðabergi og um arnar, sum droymandi stara út í havið. Ella um summarið sjålvt: Nú er tad summar, nú skínur sól, og alt nú bognar í tungum blóma, og kongahøll kennist fálækt ból, tí gullið glitrar í morgunljóma og lovar ungmoyggj- megi og sælan sóma. — — Hin lítla vísan um Hildigarð ein skaldskaparlig perla — er gitin eina slíka stilla stund: Hevjum harm um Hildigarð fagrasta av fljóðum var kærast mær Og tilikar løtur hevur hann kannað hugin í Brorson, hinum stóra, kensluríka, danska sálma- skaldinum, og týðir hansara longsilsljóð: Her vil ties, her vil bies. — Tolin bida, trongdir líða, trongdir líða — vid dapru lund — — Tá ið minningarorð verða søgd um J. H. O. Djurhuus sum skald, má verða tikið til hans- málgávur. Før- oyskt mál var um lítið mýkt sum skrivtmål to eilt skalda- mál. Tað hevdi ein episkan skaldskap, sum hevði givið ti flog og stemning. Føroysk nát- túra og dramatiska arbeidisliv heyði eisini ríkað og spent mál- ið. J. H. O. Djurhuus var mål- meistarin mikli. Hann var al- kunnigur við kvæðaskaldskapin og kvæðamálið, og hann skapti burtur úr leimum og sínum liv- andi kunnleika til fremmandan skaldskap eitt modernað før- oyskt skaldskaparmál, sum syng- ara stórbæru ur og ljómar í hvørjari reglu. Hann grov gull úr fjallinum, og hann smíðaði tað til dýrar gripir. Hetta stóra skald er tagnað. Hansara ríka og sveimandi sál hevur fingið gitt deyðans gátu, sum hann so ofla sang um. Dómar um menn verða altid ymiskir. Skaldskapur hans hev- ur borið og fer at bera Føroya navn víða. Hann var ein glógvandi nyk- g slóðin, sum hann legði eftir seg í sínum skald- skapi, fer ikki at kámast burtur. M. J. HEILSUMÁL Heilsumálini eru tydningar- mikil fyri tjóðina. Nógv pláss í landinum — kanska ley flestuu — røkja síni heilsuvidurskifti soleiðis, at tey eru skaðilig fyri fólkaheilsuna á ávarandi plássi. Heisuyvirvaldini hava setí reglur, sum hildnar skulu verða, nevndir eru settar á hvørjum plássi, ið eftirlit skulu hava við, at reglurnar verða hildnar. Vatnið, ið nýtt verður, serllga um summarið, er mangastaðni skadiligt. Opnir brunnar, sum atgongiligir eru fyri allan fenað, áir, har kríatúr og fólk søkja til, og har vatnið altíð er skitið. Rennur liggja ofta opnar, eisini fram við altfaravegi. Meðan vætan er, bilar kanska kki; men tá ið turringar gerst, tornar sjálvandi allur óreinskapurin í rennunum, verður til støv og fon, og tey gangandi anda alt hetta kykt, sum flýgur um kring, inn í seg. Kostar og øskudungar liggja eisini opnir ov tætt at húsum og kunnu verða smittu- keldur. Fólk eru eisini ógvuliga ó- ansin. Tveita tað ið sløðist av matinum, ella blikk, sum matur hevur verið í, í rennur og í áir. Foruttan at slíkt óansni ikki er heilsufremjandi, so verður hetta atfunnið av útlendingum, sum vitja landið. Sum nevnt eru tað heilsu- valdini, ið ansa skulu eftir og åtala. Men ein kann mangan sóknast eftir slíkum átalum. Bløðini eru opin og kunnger- ingar kunnu verða settar í kunngeringartalvur. Vanligt er, at summarið hev- ur smitlsamar sjúkur. Fólk gila eftir, hvadani tær koma frá. Ikki var heilt av lagi, at heilsu- valdini góvu sær far um slíkt og kannaðu eftir, um ikki heilsuvidurskiftini á ymsum plássum ella landinum í síni heild kunna hava skuld, og um ikki vert var at gjørt okkurt til at bøtt um hesi viðurskifti. n. brandur, og Føroya Sjovåtrygging Skip - motorbåtar útróðrarbátar - verur verða tryggjað Tit fåa bestu málingina hjá okkum. M.P, Jacobsens málaraðbú på Utheimurin Stødan i Tysklandi Teir fyra hernadarligu råds- menninir i Tysklandi, ein fyri hvørt hersetingarvaldid, hava hildið fundir. Hesar samráðing- ar eru komnar í tógva, og úr- slitið er púra einki. Kommunist- iskir kravgongumenn hava aftur gjørt byarstyrinum í Berlin slik- ar onådir, at byarstyrid var noytt at avlysa sínar fundir. Politi- menn, sum komu úr hinum vestara parlinum at kyrra ófriða- menninar, vórðu innistongdir í ráðhúsinum og sluppu ikki av stað aftur. Tað sigst, at russisku hersetingarmenninir halda við kravgongufólkinum og siga, at politimenninir kunna sleppa leysir, men so mugu fleir ikki koma aftur. Marshall, amerikanski uttan- ríkisráðharrin, hevur hildið røðu viðv. hinum berlinska spurn- inginum. Hann sigur, at Kom- munistar í og uttanfyri Týsk- land hava skuld fyri ófriðin. Amerika, sigur hann, vil styðja Berlins býarstýri. Ein føst hond krevur at koma uppí, helt hann fram, tí Russar ætlaðu at seta kommunistiskt stýri í Berlin. Stjórnarloysið í Fraklandi Ikki eydnadist Schuman at mynda stjórn. Hann var feldur í Tinginum, stjórnarloysi liggur á landinum. Aurid hevur heitt á aðrar menn at greiða fløkjuna, men ikki hevur batt. Meðan breiðir óskilið seg. Loynihandilin blóm- ar víða hvar, og verkføllini tak: og um seg. Seinastu tíðindi siga, at tað eydnaðist teim fólkaradikalu og sosialistum at seta nýggja stjórn leygardagin. 200000 fylgdi Benesh Gravarferð Benesh presidents var óføra stór. Eini 200000 menniskju vóru samankomin. Allastaðni í Prag vóru fløggini á hálvari stong. Í Krambavind- eygunum stóð mynd hansara í svartari rammu. Stjórnin varaði fólkið fimm ferðir í útvarpinum ongar krav- gongur at halda. Fiskireiðskapur. Drottningin í Hálandi fráfarin Í vikuni ið fór, fór drottningin í Hálandi Wilhelmina frá og dóttir hennara Juliana var krýnd sum drottning í hennara stað. Wilhelmina sigur seg fegin vilja sleppa frá sínum krevjandi starvi, nú hon er so gomul. Hon eitur nú aftur prinsessa. Dótturin, núverandi drottning Juliana, er gift við Bernhardi prinsi, sum er ættaður úr Týsk- landi. Kunngerð. Flotskipasmiðan (flótidokkin) er nú løgd eystanfýri komm- unukaiuna inni á Langasandi í Kollafirði, og verður hetta kunn- gjørt fyri skipum og bátum, ið skulu leggja at brygginum á Langasandi. Einki far má binda í ella leggja at dokkini uttan loyvi frá teim- um, sum ráða fyri dokkini. Kollafjarðar sóknarstýri. FØRCYSK gronsápa er tann besta FØROYA BRUNATRYGGING Hús - innbúgv - ver- ur - verða tryggjað. Lastvognskoyring Anton Arge (y) Húsabrúgv TIf. 434 Línuhúkar frá nr. 7 til 12. Fiskisnari 1'/,, 2, 2'|; og 3 |bs. sneri. Teymastykki av hamp frá 1'/,—6 oz. Ravmagnsperur av øllum steddum eru bestar og bíligast hjá okkum. Okkara klædnaverur av øllum slegum eru brátt viðgitnar um alt landið fyri góðsku og pr ís Arbeiðaranna Trolarafelag. A. m b.Å )