leygardagur 25. september 1948síða 1

fS OYA » * SOSIAL: DEMOKRATUR FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á : Blaðið verður bilagt á posthúsinum, og | Nr. 37 Leygardagin 25. september 1948 kostar kr. 2,00 + porto um fjørdingsårid | 22 arg. I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu SKATTUR OG BYRÐUR Fáur letur sín skatt til ríki | sum ein inntøkugevandi men og kommunu glaður av hendi. Skattaspurningurin kann upp- øsa sinnini, so tey gerast til eitt óróligt hav rættuliga. Tað kann spekjast viðhvørt, men tå ið tann tíðin nærkast, at skatta- seðlar koma út aftur, harðnar av nýggjum. Tað er sjálvandi, at tå id út- reiðslurnar til hitt almenna tingjast, fer hin skattaskvldugi at spyrja, hvat ið skatturin og aðrar byrður, ið lagdar verða á landsins íbúgvarar, fara til. Hann knarrar og heldur, at hin almenni peningurin verður illa umsitin. Teir, ið ráða fyri borg- um, skøtta ikki um, tí pening- urin er ikki teirra, og lata hann blása burtur til einkis. Atfinningarmaðurin kann sjálv- sagt hava nógvan rætt. Admi- nistratión landsins kann vera ov dýr og kundi kanska verið gjørd einføld, so hon varð bíl- igari. Tey verk, hitt almenna tekur sær uppá at gera, verða skilaleysa dýr, mest ti at ring í ella eingin eftiransing er. Her er nógv í okkara tíð, sum kann vera vert at taka fram til al- menna umrøðu og spyrja, um ikki onkur bót kundi fingist uppá tað. Men ábreiðslan og spurning- urin um útreiðslur og byrður hjá fólkinum til hitt almenna, kunnu eisini verða vend til privatmannin. Privatmaðurin, sum hevur vinnuligar fyritøkur at røkja, hevur so sanniliga eisini ábyrgd fyri, hvussu hann umsitur sína fyritøku. Hann er ikki einsamallur um at arbeiða í hesari fyritøku. Hann hevur arbeiðarar undir sær, sum á- virkast av fíggjarstøðum, fyri- tøkan stendur í. Útreiðslurnar, sum fyritøkan skal bera, koma í mongum førum at falla á ar- beiðaran ella fiskimannin, fólkið í síni heild, og verða teimum ein byrða, eins og tann skattur, tey skulu út við til hitt al- menna. Privatmenn kunnu eisini fara av landinum handilsørindi, og verða ikki hesar útreiðslur tiknar sum rakstrarútreiðslur og roknaðar sum ein »driftskostn- adur«? Tað verður í hvussu er á ein ella annan hátt lagt á handilskap og vinnu og íkki sum ein útreiðsluberandi táttur. Flestu menn eru samdir í, at skattur og byrður í okkara sam- felagi, eru ovstórar — og at tær eru ójavnar. Nú er oftast so, at maðurin við hini stóri inn- tøkunum heldur, at hann verð- ur rændur, hann verður brand- skattaður. Hann hevur nógvar ferðir størri skatt enn ein ann- ar maður, sum nýtir sama rættin av samfelagnum. Hann heldur kanska eisini, at hann er mætari maður í samfelagn- um enn hin, hann hevur vunnið pening, og tað er hansara dugi- leika at takka fyri. Slíkar menn skal styrislagid vera gott vid og livga um og ikki leggja so tungar byrdur á. Henda áskoðan er Sjálvandi hevur maðurin, sum setur virkir á stovn stóran týd- Men ar- rong. ning fyri samfelagið. beidid, ið ein ger, kann ikki altíð metast í peningaligum virði. Og tað verður altíð so, at tær stóru inntøkurnar sleppa lættast. Tær fáa nógvan skatt frádrignan inntøkuni, og um tær lata ein heldur stóran skatta- pening, so kann verða nógv eftir. — Hesum spurningum við- víkjandi so er tað at gera: at ansast má væl eftir hinum al- mennu útreiðslunum, so ikki almennur peningur fer óhent burtur. Og síðan má ansast eftir, at inntøkurnar til hitt al- menna fáast á slíkan hátt, at byrðurnar falla javnliga, og at tey sum hava tey góðu ráðini | gjalda eftir sínum ráðum. Her í Føroyum hevur skátta- lóggáva og skattaeftiransing nú ofta verið til umrøðu, og grund- ir eru til tess, inntil betri skil fæst á enn er. Lastvognskoyring Anton Arge (y) Húsabrúgv TIf. 434 lit fáa bestu málingina hjá okkum. M, P, Jacobsens málarabúð. Javnaðarmannastýrið Í Svíaríki varð sitandi, Erlander. Aftaná eitt av heitastu og é- dámligastu valgstríðum, Svíaríki hevur havt, varð úrslitið tað, at javnaðarmannastjórnin við ríkis- ráðharra TAGE ERLANDER á odda varð sitaudi. Stýrisflokkurin misti 3 sessir, men hevði yvir 300.000 stemmur í framgongd. Tann flokkur, id mestu fram- gongd hevði, var liberali flokk- urin, har Bertel Ohlin hin kendi fíggjarfrøðingurin, er fremsti maður. Hann vann 31 sessir og hevdi um 00.000 í stemmu- framgongd. Erlander sigur, at flokkurin vil ganga fram í somu sporum, sum ætlanin hevur verið. Serliga vil hann leggja størsta dentin á at økja um framleiðsl- Javnaðar- una. Vit lata: Feskt kjøt og flesk pylsur feitivørur livurpostei salatir konserves Norðurlanda kappingin í fótbólti SVØRÍKI—NOREG 19/9 -48. Á Ullevál stadion fór fram landakappíngardystur um meist- aratittilin fyri Norðanlond. Dysturin var væl leikaður og spælið fór fram kvikliga mestur alla tíðina; tá serliga í fyrsta hálvleiki. Norðmenn høvdu yvirtakið í spælinum allan fyrra hálvleik; kortini endaði hann við 2—2. Tá id 11 min. vóru gingnir fekk Noreg 1 mál; tað var Gunn- ar Dahlen, id skeyt. Men skjótt javnaðu Svenskarnir út aftur við 1 máli, tað var miðfram- herjin hjá Svenskinum, Gunnar Nordahl, id skeyt hetta mál og rar tað 24 min. aflaná byrjan av leiki. Nú gekk bólturin eina tíð mál úr máli uttan, at tað eydnaðist at fáa hann í mál hjá hvørgum parti, men so tá ið gingnir vóru 33 min, fingu Svenskarnir aftur yvirlakið við, at Gunnar Nordahl gjørdi 2. mál- ið, og tá ið 44 min. vóru farnir javnaðu Norðmenn aftur út, og var tað hesu ferð Gunnar Thore- sen, ið skeyt, og endaði sostatt 1. hálvleikur sum sagt javnur, 92 2. hálvleikur. Táið 17 min. vóru gingnir skeyt Gunnar Nor- dahl sítt 3. mál, og táið 20 min. vóru lidnir skeyt Andersson tað 4. svenska málið og táið 36 min. vóru farnir skeyt hin sami; tað 5. svenska málið. Soleiðis var munurin nú 2—5, og fyrri hålv- leikur, sum sá so góður út fyri Norðmenn, gav nú eitt heilt annað bilæti; men tå ið 391/,