leygardagur 11. desember 1948síða 2

11. december 1948 III. væntaði, at tað hastiliga for at reisa aftur. Men, verk- smiðjukongarnir í Ruhr løgdu upp í paralagi við Hitleri og hjálptu honum at skapa hitt „triðja rikid« sum nær vid mundi gjørt enda á øllum. Tað er skiligt, at ein lands- partur við slikari álvarssøgu má fara og geva monnum nógv høvuðbrot, nú teir koma saman at samráðast um lagnu hans. Tað er fatiligt, at Frakland, sum i øldir hevur ræðst »Ger- mania«, og sum hevur sullad so mikið undir tyskum atsóknum, er í stórum ótta um at lata henda ríka landspart aftur til Tysklands og so geva Týsklandi høvi til at vápna seg á triðja sinni. Verðin er nú býtt sundur í Eystan og Vestan. Hjá Amerika er tað Sovjetsamveldið, id elvir mesta óttan, men fyri Vestan- løndunum í Europa er tað meira Tyskland, id skuggan leggur. Í spurninginum Ruhr og Týsk- land eru Vestanlondini heldur ikki samd. Amerika og Ongland bera fram at leggja Ruhr aftur at tí nýskipaða Fýsklandi. Týsk- land við sínum nógvu millión- um kann ikki liva á so trongum øki skal Ruhr takast frá tí, siga teir. Týskland hevur eisini mist seg við so nógv eystanfyri. Í Onglandi er eisini ymiskt, sum menn halda um Ruhr- spurningin. Javnaðarmannabløð ávísa, at fer Ruhr aftur til týska ríkið uttan eftirlit verður havt við tí, fara teir týsku peninga- harrarnir aftur at leggja upp í part við teir tjodskaparligu hevndarmenninar eins og gjort var í Hitlers døgum, og so hava vit eldin aftur. Men Frakland er mest upp- skakað og mest illtrúgvið. Teir vilja hava >hjartað úr orminum«, annars kenna teir seg ikki trygg- ar. Óttin har fyri Týsklandi er gamal, og hann setir seg ímóti at geva Týskarum líkindi til at vápna seg av nýggjum — sjálv ikki um vápningin skuldi verið ætlað til at forða hini russisku Kommunismuni at trongt seg vestureflir. Húsagrundir og kommunurnar »Føroyatidindi« gramdi illa um húsaviðurskiftini á Tvøroyri. Fólk lógu heilt útí á markini, og ikki fingu tey bygl, lí grundir fingust ikki. Skuldina fyri hetta óskil legði blaðið á sóknarslýrið. slíkt var smávegis og skuldi verið lætt hjá sóknar- styrinum at bøtt um. Sóknarstýrini og kommunur- nar fáa manga ábreiðsluna, og tíverri er mong fyri neyðini. Men at Froðbiar kommunu skuldseling fyri húsa- geva sóknar bygging og grundir, skuldi eftir FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR okkara uppfatan farið og verið rangvørgt. Sum vit vita frá at siga, so er mest øll jørð í hesari sóknini, — eins og flestu sóknum sum høgliga fyri og nýtilig kundi verið til óðalsgóðs, privat ogn Og er tað lógligt hjá sóknar- soknarslyri, at »expropiera« óðalsjørð til privatar húsagrund- ir. Í hvussu er ljóðar tað løgið, at »Føroydatidindi« mælir til slíkt, ti hetta hlaðið átalar í heilum leimum regluu og royndum, sum vilja ganga óðals- rættinum ovnær. — Ikki er nú so gott altid at vera í lagi. grundir, Eg tvági mínar hendur Trolarar koma til Tingið at biðja lán til umvæl- ingar. Har av stendst drúgvur orð- ålopum hvor á veita sær adróllur vid annan, hvussu disponerad er, og hvussu skeivtt atborid er vid trolarakeypum. Og undir slíkum ordadråtti er hovi til al tvåga sinar hendur og geva got teimum, sum åbyrgd skulu hava havt skuldina fyri, at ringir trolarar eru keyptir. Ivaleyst eru fleiri trolarar komnir til landið, sum ikki skuldu verið komnir; men >tað ið illa er yrkt er illa kvøðið<. Skipakeypini komu skeivlt fyri frá fyrstu byrjan. Landið skuldi staðið fyri keypunum. Landið skuldi gjørt avtalur við stjórnir og skipasmiðjur, havt kønar maskinmenn og smiðir burturi, sum kundu dygdina av førunum og eftiransa umvølingum. Nú hevur tað verið so, al skipa- kanna menn, hvor einstakur hevur keypt skip. Vinnulánsgrunnur hevur veitt lán, men bankar hava eisini veitt lån, og hava teir ikki eins og Vinnulánsgrunnur eisini latið lán til ring trolara- keyp? So har kann skuld verða løgd á báðar lúnstovnar. Men hetta orðaskiftið bæði á Tingi og í bløðum lýsir ógvuliga væl hitt nú so kenda lyndið at lasta aðrar og fróur at leggja skuld fyri vansar á hinar, sum ábyrgd skulu hava havt, og so sleppa sær undan sjálvir. vera Sum nevnt hava vit fingið Men um so ring skips-keyp. hevur verið, er tó skeivtt al koyra eina skøvu yvir alt, ið siga, at tað var te] betur ógjørt. gjørt er, og Trolaraflotin eins og hin skipafllotin hevur lagt nógv Nýtið barnahjålparmerkt sum jolamerkt inn til Føroya land, og tey tilløk, ið bæði hin einstaki og sam- tøkur hava gjort, eru stórliga at rósa. Ti má verða sagt, at hitt almenna eigur at hjálpa, um nakað skil er í at hjálpa. Fiskimenn, sum áræði og ar- beidishugur er í, kunna ikki verða beindir burtur, táið teir heita á hitt almenna at fáa stuðul at væla um síni før. Ein ungmannabók Ungmannabøkurnar blóma í okkara døgum. Vit kenna tær eisini, hesar gilnu, sum vit krógvaðu okkum við og íkki sleptu, fyrenn síðsta reglan var lisin: Kaptajn Marryat, Jules Verne, Robinson Crusoe o.a. Ungmannalesturin á forovsk- um hevur ongatid verið nógvur, og minstur nú hesi seinastu árini. Foroysk børn fingu Ro- binson Crusoe, og tað var kær- »Ungu Førovarg komin gáva. hitt frálíka ungmannablaðið, og so jólabøkurnar. Men allt hetta fór undir heill, og tómligt hevur verið síðan. Tá id: ti slík bók sum Ein Ribbaldur eflir Eilif Mor- tansson kemur ul, er fað í larvi. Hon er vælskrivad. Málið er persónar og hendingar fyri, at ung- ikki goll, og koma soleiðis domurin sleppur bókini, fyrr enn hon er úti. Handilsmannasonnurin Høgni er høvuðspersónurin. Skúlin er MERGJAR „ Vil Seyðavil verða keypt til hægsta L.S FØROYA VILREINSARÍ Tlf. 583 prís. lit fáa bestu málingina hjá okkum. M. P, Jacobsens mátarabúð. | Færøsk Margarine VITA Ne1 Nr. 48 honum ein pest, og tá id hann heldur, hann hevur tikið lívið av sínum hesta vini Hanusi, rýmir hann við einum Portugis- ara, sum hevur ligið á firðinum, til Ísland. Hetta er ein sprittsmug- lari, og hann fær ikki góðar dagar har umborð, so allur »romantikkur« fer av sjólívinum. At endanum sleppur hann av og umborð í íslendska verju- skipið, og so heim til Føroyar, har øll hava hildið hann vera deyðan. Men sjóhugin hevur hann mist, og ger faðirinum til vildar: at fara niður og lesa. Eilif Morlansson hevur úlgivið aðrar dreingjabøkur. Eisini hevur hann skrivað stutt- søgur, sumsltaðið hava í donskum bløðum. Hann er busitandi í Danmark, og tað hann higartil hevur skrivað, hevur verið á donskum. Hjalmar Jacobsens bóka- handil, Tórshavn, stendur fyri útgávuni, og kostar bókin 3.75 kr. Tað er sjálvandi, at føroyskur ungdómur sær hesa bókina. keypir i A BRINGU MERKI FJ, av sterlingsilvnrt og cmaljit (20 kr.) rratitar JOLAGÅVUR Klokkur við dupultslagi Armbandsur Vekjarar Ringar Silvurlutir AAGE DAHL orsmiðurin i Quillingsgardt „Hf. 595 Førova SjovåtrvggIng Skip - motorbátar útróðrarbátar - verur verða trvggjad Viiaminiserrt Fu:røsk Produkt Fint Produkt. Ferdaætlan fyri s.s. „TJALDUR UR KEYPMANNAHAVN: 8. januar . 29. januar . 19. februar Fannar og februar 1949 UR FØROYUM: 18. januar . 8. februar . I. mars P/f Skipafelagid Føroyar.