Sosialurinarkiv
Sosialurin 1948-12-24, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

fríggjadagur 24. desember 1948síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

24. december 1948 Fólkið fór at geva seg burtur av Tinginum, Menn gingu í flokk- um, og teir tosaðu harðmæltir hvør við annan. Tokan lá um fjallatindin, og vindurin hvein uppi í svøðunum. »Ein ring sak«, segði dómarin og koyrdi pappirini niður í task- una, »men nú fingu vit hana greidda, og dómurin er so fallin. - Hann var kanska harður. Men slíkt er at meta sum stórt brotsverk. Og fyridømið? Harta vit, samfelagsins umsjónarmenn, ikki slíkar gerðir, fer siðaloysi at taka um segc. yDómurin kundi ikki falla øðrvísi, harra dømari«, segði presturin. >Revsar ikki yvirvald- ið harðliga slíka gerð, so ger tað ikki skyldu sína. Minnist til hann setti pikstavin ódliga niður í vøllin — at yvirvaldið er sett bæði av Gudi og monn- um, og eigur tað at nýta svørðið, so tað munar. Eg haldi, vit skulu ikki óttast, at skeivtt er dømt. Allur vitnisburður sýndi greid- liga, at Heindrikur lærari er sekur. Eg kenni gentuna væl, og havi havt hana fyri mær í einrúmi. Og sovorðið ungt sak- leyst barn, fimtan ára gamalt, kann ikki fara og lúgva. Heind- rikur eigur barnið, og hann hevur elvt henni at taka lívið av tí. Hann vildi sleppa undan síni misgerð, men ein ring og syndaborin gerð verður altid sjálv hinum seka til falls. Djevulin freistar mangan, og á so ymiskan hátt. Nógv av teimum ungu bera Heindriki, at hann leingi hevur havt eitt ó- reint levnad fyri. Hann er eitt ringt fyrid6mi og uppvenjari. — Eg eri í minari vanmakt eitt vánaligt amboð - settur at lúka Harrans akur her á hesum fjarskotna stadi«, hann setti aftur pikstavin harðliga í jørðina og hugdi hvass- liga at hinum. >Tak hin ónda burtur úr miðju tíni...< »Hatta er satt, sum tygum siga, harra prestur«, legði Jón kalls- maður uppí, hann hevði knept kotið saman og stóð og hvíldi seg fram á stavin, meðan hinir gjordu seg til at fara. »Og tygum, harra dómari, skulu ikki geva tvgum um, at lygum hava dømt rangan dóm. Tygum hava reina samvitsku. Hatta var ein sann- ur Salomons dómur. Sakin var uppløgd ... Gentan er sjálvandi eisini men hon er, sum presturin segði, eitt barn, og hon er tí at umbera. Hon er lokkað. Og tí átti dómurin at vera tvi- falt hardur«. sek; »Hann fer sjálvandi skjótt av stað“ tók sýslumaðurin til orða. Hann var ótolin, og hann var farin at ganga oman. »Har verð- ur tað eg, sum má fáa skjúts og fara við honum. Hann hevur altíð verið hóvligur, so hann FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR man ongan háva gera um seg. Tygum, Jón, nú fingu tygum aftur hasa = uppgávukonunac, hann stedgaði á aftur og gav seg undir liðina á kallsmanninum. »Alt leggst tygum til. Tygum fingu hin gamla, Pálin, við eini heilari mørk, og hann dovdi longu árið eftir«, ÞÁ, er hatta atøvundag, svar- aði kallsmaðurin og dróg seg burtur frá hinum. »Tygum, sum fingu garðin eftir Óla bónda, heilar otta merkur. — Tygum skuldu roynt at havt tey gomlu „.. og um tey hava ein jarða- teig. Eingin kann hava tey inni fyri einki. Og hvat gongur ikki upp á tey ... hval gongur ikki uppá tey ...«. >Ég fegnist at fáa ein góðan døgurða frá tygum, harra sýslu- madur«, segði dómarin. >Vit ern ——————ønnøøø——"8in——W2".<—ðw tikið lívið av sær. Tað tykist mær ti vera beint at halda seg til gamla lóg og nýttan sid og steingja kirkjugarðin fyri bein- unum, sum funnin kunna verda«. — Tað er myrka nátt. Nógvur vindur er inná, og brimið legg- ur langt niðan í mølina. Hurðin verður latin upp í einum av teimum niðastu hús- unum, og maður kemur Ut. Madurin - er lítil og kykligur, hann er våsaklæddur og hevur eina døkka trælykt í hondini. Hann heldur lyktina undir kot- inum og strembar seg oman móti sjónum, móti vindinum og om- un í mølina. Tá ið hann er komin oman undir bakkan, stendur hann stillur, krympar eyguni saman og starir at brotunum, sum koma GUDS DÓMUR troyttir. Men nú fingu vit hasa sakina frá hondum. Tað verður vónandi ikki knappliga, at slík sak kemur aftur«. fóru omaneftir. brátt tómur. fjallatindin og uppi í svørð- Tingmenn Tingstaðurin lá Tokan lá um vindurin hvein unum. Dómarin koyrdi brævid upp. Tað var frá prestinum. »Heindrikur Gullaksson — skrivaði presturin ur var at sendast av landinum at taka revsing har, hevur for- komið sær. Hann var horvin seint á kvøldi, og tå ið farið var at leita, funnu tey tuflur hansara niðri í støðni. Tað er skiligt, at hann er lopin á sjógv. Leitað er eftir líkinum á sjónum, men einki er funnið. Tó kann væl ætlast, at hann kann reka upp onkra aðrastaðni. - sum dømd- Eg havi so skrivað til harra prostin og biðið hann kunngera fútanum hetta og leggja niður forboð alla staðni, at um líkið kemur upp á land, tað ikki verður grivið í vigda jørð. Eg kunngeri lygum hetta við ti i huga, at hitt verðsliga og hitt andaliga valdið eiga at arbeiða saman. J= Menniskjan roynir å ymsan hátt at sleppa undan hini jarð- iskn revsingini, men annar dóm- ur og revsing standa fyri, ið strangari og álvarssamari eru enn hin. Hesin maður var dømdur fyri stóra misgerð. Aftur at henni hevur hann nú eisini sjálvur A AA brótandi niðan millum steinar- nar. Hann er sum ein njósnari og stendur og levjar sjógvin og alt, sum er í sjónum, inn Í seg. Tað er rekaælt og bestu reka- líkindi hesa ófýsisligu hevstar- nátt. Rógvi fær ikki svøvn, lá ið ættin kemur av havinum, og hann hoyrir brimsuðið niðan til húsa. Tá må hann dubba seg og fara oman (il strondina al vita, hvat aldan hevur lagt upp á land. Í kvøld finnur hann Bara nøkur træsprek, sum hann tó tekur upp og tveitir niðan einki. undir bakkan. Hann gongur longur oman. Tá sær lyktar- ljósið á eilt hvítt, sum liggur niðast í sjóarmálanum. Kvikur leypur hann oman at draga tað niðanfrá, áðrenn útdragið fer av stað við tí. Hann tekur í tað. Tað er mannshold. Hann lýsir betur at lí og sær, al tað er ein mannskroppur. — Nú brýtur ein alda aftur. Hann má leypa niðanfrá, men tå id av er turkað, hevur hon flutt leivdirnar av hesum fremminda, sum sligin er upp her á reka- møl, longur niðan. — Likid má fáast sjófrilt, hugsar Rógvi. Eingin má fara frá líki, sum rekur upp av sjógv, uttan hann bjargar ti so langt nidan, al tad hevur onga neyð. Maðurin er førur, so lað er tungt hjá Rogva, sum er cinsa- mallur, at fåa hann niðan undir bakkun. Men tuð eydnust. Og so tekur hann lyktina, hann hevur selt frá sær, og fer niðan eftir aftur. Nú er at:fara og siga frá og fáa fólk upp og sum Nr. 50 bera líkið niðan í kirkjuna. — Áðrenn hann fer, skeitir hann til træsprekini, sum hann hevur funnið, og ber tey longur niðan- frá. Bølaniða er. Onkur kám stjórna á luflini. Bygdin er myrk, sum var hon útldeyð. Bert eilt bleikt neyðarsligt lykt- arljós kemur niðan av mølini og hvørvur í myrkrinum uppi millum húsini. Brimsuðið er hill sama og hin frái vindurin, sum liggur inn úr havinum. Havættin hevur hert uppá, tá ið tey fara í kirkjugarðin við hesum fremmanda manni, sum tógvi fann. Likskodararnir hava synt hann, men ikki er veður at fara á fjøllini og siga sýslumanninum frá. Tað heldur Jóannes gravarin ikki vera neyðugt. Maðurin hevur ligið í sjónum, so hann er deyður, og ikki er at hugsa um morð. Jóannes grevur grøvina væl og virdilign har niðri í landsynn- ingshorninum. Hann er komin av sjónum, og hann skal sleppa at lita út á sjógv, hugsar hann. Eldri virðismiklir menn syngja undan kisluni, meðan vindurin tekur í bløðini á sálma- bókunum hjá teimum. Nógv fólk úr bygdini er og fylgir. Valdini eru saman. »Likid av Heindriki Gullakssvni, sum tók ríkið upp í K. og grivid har«, sigur presturin lívið åv sær, er og hvggur spyrjandi at fútanum og þróstinum. »Ja, tað er taða, svarar fåtin. > Men avlalað, vórðu boð send um alt landið, at rak hes- in maður upp, skuldi verða far- ið til sýslumannin beinanvegin at siga frá, og skuldi sýslumað- sum > rå fara á staðið og geva frå- på urin greiðing. Eisini fingu prestar og gravarar boða hann vendi sær til próstin, »sum harra prósturin hevur sagt mær, at hesin sjálv- skuldi ikki grivin í kirkjugarð. Men veðrið, harra prestur, og eitt merkiligt tilfelli komu upp í teikin. Boð- ini komu fram allastaðni uttan til K. og tá ið tey komu, var ovseint. Tá var líkið ríkið upp drúpsmaður verða í hesari bygdini og longu grivið. Og tey ”» umbera seg við, at ikki var veður at fara til syslumann- in.“ Tað er rætt, sum harra fútin sigurs, legði prosturin fram al og setti seg embætisliga upp aftur á í stólin. >Vit hava gjørt, tað ið ålli at verða gjørt. Eitt merkiligt úrslit av hes- ari sake segði >Men vit eru gingnir fram eftir lógini..c »Ja, men ætla tit nú at gera«, tók presturin harðmæltur orðið uv »Sjålv- dråpsmudur skal ikki í kristna Hetta var eisini maður, dømdur var fyri synda- dómarin. hval dómaranum. jørð. sum