leygardagur 14. apríl 1951síða 3
‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
|
|
|
14. apríl 1951
| Føroya
| SOSIAL-DEMOKRATUR
Blaðstjóri
VILHELM SØRENSEN
Prent:
A. ØSTER
Balkan - kråttunnan
Á Balkan kókar framvegis undir
lokinum, og lætt kundi hendingin end-
urtikid seg, at fest varð í hesa krút-
tunnuna, ið áður hevur orsakað
spreingju, ið skakað hevur øllum
heiminum.
Eisini Balkanlondini. og londini har
nærhendis økja um sína vápnamegi.
Hermálsliga er støðan henda í dag:
Hermannatalið í Kominform-lond-
unum:
Bulgaria ... -. ser orn e+ 150.000
Rumenia ... ... sir sr vor = 200.000
Ungarn ... ... see or or ++ 150,000
Tjekkoslovakia ... --. + ++ 150.000
Albania ... … ser er ore or 60,000
Hini londini:
Jugoslavia ... sé. oo +» ++ 600.000
Grikkaland … . + .. + 180.000
TurkiO ….. 0 0 … 200.000
Kominform-londini ráða yvir minst
1000 stríðsvognum av tí kenda russ-
iska slagnum T 34, ið eru heimsins
størstu. og verða nýttir við miklum úr-
slitum á Koreu. Jugoslavia ræður yvir
300 stríðsvognum av tyskum og russ-
iskum uppruna. Amerika er í ferð við
ut åtgera Grikkaland og Turkíið.
Minnist Barnahjálpina !
FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Nr. 21
8836 -
heldur aðalfund í morgin, sunnu-
dag 15/4—51 (í erva) í Losjuni
kl. 3. sp.
Dagskrá eftir lógini.
Nevndin.
Ójavnar meiningar
Harra S. Petersen sigur, at hav-
gásin er til skaða fyri eyrriðina
(sjósíl) á sjónum, men ikki á
Sandsvatni. Hansara meining er
also, at Sandsvatn er ríkari uppá
eyrriðir enn havið. Er tað so, mátti
lað verið óneyðugt at ført eyrriða-
yngul frá Íslandi. Samstundis sig-
ur S. Petersen, at tað má tynnast
út; kanska hann meinar, at hetta
yngul hevur tikið slíka yvirhond,
at tað verður reint galið.
Eg og fleiri við mær meina heilt
annaðleiðis. Eg persónliga haldi
meg hava toluliga góðan kunn-
| leika til sil, tá ið eg havi fiskað
síl í rúmliga 40 tey seinastu árini,
og legg til merkis: eg havi einans
nýtt tráðu og maðk til agn. Síðani
Sílafelagið við løgtingsstudningi
tók sær fyri at fanga síl og seta út
vngul her, meini eg, at tað er so
væl úttynt her, at tað høvdu ikki
allar havgæs í Europu gjørt tað
betur.
Havgæs hava, tað menn vita um
at siga, komið á vatnið og nakrar
TRYGGINGARSAMBANDIÐ
FØROYAR
Føroya Sjóvátrygging... telf. 372
Føroya Vanlukkutrygging telf. 221
Føroya Kríggstrygging.. telf. 372
Føroya Brunatrygging .. telf. 372
Vit tryggja:
Bát ar - skip - veru - hús - innbúgv - ferðagoðs
bilar o.a.
Føroyingar eiga at tryggja
í landsins egnu trygging —
Færøsk Margarine
VITA Ne
Vilaminiseret
Færøsk Produkt. Fint Produkt.
óvandamenn i áirnar í gytingar- ,
tíðini, men fyri tað hevur nógv
verið at fiska. Nú kann ein gott
fiska í dagavís og ikki verða varð-
ur við eitt einasta síl. Hví tað er
so vorðið, er kanska ikki gott at
siga, men haldi eg tað vera vert
at kanna — man kundi t. d. roynt
at hildið Silafelagnum burtur —
vil løgtingsstudningi — frá vatn-
inum, ánni og har áin kemur í
sjógvin eitt áramál, t. d. eini 5 ár.
Tað var ein roynd, sum ikki gjørdi
skaða fyri sílamongdina.
Sóknarstýrið sendir fólk út at
taka eyr á gýtingarstøðunum um
heystið. Tað skuldi verið bannað.
Tað eru aðrar árstíðir, ið eru bet-
ur hóskandi at taka eyr enn beint
tá eyrriðin gýtir.
Mikkjal Ørvarodd.
HEÐIN BRÚ: FEÐGAR A FERÐ.
tá ið so bert eru hvalspýggjur ella gjarsteinar, gálvar hann út í
veðrið, sýgur regnvatnið burtur úr skegginum og fer tolin aftur
at andøva.
Teir fáa fleiri hvalir út eftir náttini, hitta eina leið, har teir
hvørja ferð fáa hval, rógva inn at landi við tveimum og trimum
uppi við seg, og verða ernari fyri hvørja ferð, rópa skemt eftir
hinum bátunum og gera seg breiðari og breiðari við klettin.
Einaferð, teir eru inni at við hvali, fer Ketil upp á land, trilvar
seg burtur eftir helluni og er leingi frá teimum. Tá ið hann kemur
aftur, hevur hann oljutroyggjuna samanrullaða undir hondini.
>Nú hugsaðu vit, tygum spurdust ikki aftur«.
>Ég hugsi so við, tað vardi leingi. Tað gongur ikki tvey fyri
eitt hjá tí gamla manninum, at fáa eitt sindur av sær«. ,
Hann leggur troyggjuna varliga frá sær undir rongina og fer
aftur at rógva. Tað var eitt nýra, hann hevði verið og tikið sær,
ætlaði at egna doktaran aftur fyri hann hevði hjálpt upp á Kålv.
Tá ið teir komu til Seyrvågs var áljóst. »Ketil og Kålvur, tit
koma við okkum, søgdu menninir.
Teir fingu aftur greyt. Tá stórskeldaðust teir innantanna og
kastaðu hatur á húsfólkini, men supu seg mettar. So fóru teir út
í onnur hús at leita eftir grind.
Einaferð úti á morgninum fara feðgarnir niðan til doktaran,
þanka á dyrnar, biðja góðan dag. Um enn doktarin var inni?
»Ja, komið inn, hann kemur beinan vegin«, sigur arbeiðskonan,
skomið inn í stovuna og bukkið beinini«.
Teir hugdu niður á klåssurnar og aftraðu seg, men hildu, at teir
høvdu so mikið við sær, at tað gjørdi einki, um enn teir sporaðu
teppið eitt sindur. So settu teir seg inn um dyrnar.
Doktarin var skjótur: >Á góðan dag, góðan dage. Hann kendi
teir aftur. frå ti hann hevði fingist vid økslina á Kålvi: >Ég vænti,
tað er ikki grindaskaði aftur nú. tit koma fyra«. Hann setti seg á
ein stól frammanfyri teimum.
„Nei. tað var einki. vit vildu soleidis«, heldur Ketil, >tygum skulu
hava tokk, fyri tygum hjálptu so væl upp á sonin. Tað var eitt små-
ting. eg herði við, tygum kasta tað kanska íkki aftur á mege. Hann
ballar nýrað út úr oljutroyggjuni og rættir doktaranum, lyftir tí á
hondum: >Hetta er heilt ferskt. sum vera man, skar tað í Tindhólmi
i morgun<.
Doktarin ógvast við at síggja hetta ovurstóra blóðuga nýra her
inni millum tað fína stovu innbúgvið hjá sær. Men hann er høv-
iskur: »Takk, tað er ovmikid, at koma við einum heilum nýra til
mína. Men hann fær so lítið sagt, tí hann er so bilsin og stendur
bert og glúir.
Konan kemur inn. Hon verður eisini standandi stív og spurin. Tey
vóru bæði nýliga komin higar til lands úr Danmark, so tey vóru
fremmand. Nyra kendi hon ikki, sá bert tað var eitthvørt, sum
bløddi og minti um nýtt dráp. At Ketil var menniskja, ivaðist hon
ikki í, men ikki av tí vanliga slagnum sum hon hevði sæð. Og nok:-
ast kann tað ikki, at hann bregðaði eitt sindur frá tí vanliga Vestur-
brúmanninum, har hann stóð í tungum klássum, stíkaðum brókum
og kotinum niður á knø, breiður og reyðdæmdur, við hvítum
blóðdálkaðum skeggi niður á beltið, við lærið hingu tvinnir slíðra:
við snikblonkum knívaskøftum uppúr. Og so rætti hann hesar dass-
leittu hendurnar fram og stóð og loftaði nýranum.
Ketil veit ikki síni livandi ráð: »Hvi standa tey so vordin«, hugsar
hann við sær. >Skilja tit meg ikki, hetta er eitt ferskt grindanýra, eg
eri komin at bera tykkum, eitt spinnandi ferskt og stórt nýra. Er
tað tvøstsnertin, tit ræðast, so havið ongan ótta, nú skal eg vísa
tykkum«. Hann tekur knivin, ein nybryndan brand, sum máldi
dastið úr alin, sló niður á nýrað og skar: >Hygg hvussu ferskt tað
er í benið<.
Men tá bliknaði konan og setti seg í ein stól. Men læknin tók
blíður við nýranum: >Vit koyra ikki mann avstað aftur, sum kemur
at geva tað besta, hann heldur vera«, hugsar hann við sær. >Komið
nú við mær út í køkin. so skulu vit fáa okkum ein kaffimunn«.
Feðgarnir fingu mat og drekka, og tá ið teir fóru avstað aftur.
gav doktarin teimum eina konjakksfløsku: >Hon kann vera góð at
leska seg á hjá tykkum, nú i sveigginum<. helt hann.
»Ein vælsignaður maður, hasin doktarin«, tosa teir, tá ið teir
koma út. Tá ið teir koma undir ein heyggj. leska teir seg dúgliga á
fløskuna. >Betri vit goyma okkum restina til kvølds<. So gróvu teir
fløskuna niður og fóru út í Hólma, tí nú skuldu seðlarnir koma út.
Í Tindhólmi hava Seyrvingar eitt hús. sum teir búgva i, tá ið
teir eru til bjargar og á fjalli. Har er ein roykstova við komfýri og
breiðum koyggjum. Í erva hanga bakkabond. á bitunum liggja am-
boð og órúm. Í einum króki er eitt skáp við seks hvítum krússum
og kaffikannu. Tað rýkur í húsinum av fjalli og mold. fúnaðum
viði og torvi.
Rundan um eitt lítið borð undir vindeyganum situr sýslumaðurin
við sínum hjálparmonnum í sprøklittum posatroyggjum og skifta
grindina. Teir hava kaffikrúss í aðrari hondini og blýant í hinari.
sita og skemta og eru stuttligir. Teir bera seg sum rættir grinda-
menn, men kennast kortini. ti teir eru skinnfriari og reinari um
høgru hond.
Á einari brík við eldin sita tveir lærarar. Teir hava verið í einum