leygardagur 8. september 1951síða 2

Nr. 56 PÓL PETERSEN OG FÓLKAFLOKKURIN NARRAÐIR Hetta man vera fyrsta ferðin at krakkabræv er komið alment fram í bløðunum. Í seinastu »Dimmu« eru seks sambandsting- menn, ið siga seg ikki vilja styðja eitt landsstyri, hvar teir báðir, Th. Petersen og R. Long, sita (Andr. Djurhuus var í Havn, men vilóivað framvegis styðja hesar báðar, ti hann hevur ikki sett navn sítt und- ir). Betur seint enn ongantíð, sigur gamla orðið, og at sambandsmenn hava verið kvikir kann ikki annað sigast, ti teir hava ikki vilja bíðað eftir løgmanni, hóast hann kom aftur í flogfari...... Men eitt mugu hesir góðu menn vera vissur í, og tað er tað, al ábyrgd sínari sleppa teir ikki und- an, teir hava allir sum ein, vid løg- manni á odda, gjørt hvat teir hava FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR kunnað fyri at oysa so nógvan pen- ing sum gjørligt yvir í Sjóvinnu- bankan, uttan at vilja lurta eftir hvat mótstøðuflokkarnir hava hild- ið fram at støðan hjá hesum banka hevur trongt til at kannast við lít. Um nú hesin peningur varð mistur, hvør skuldi so havt goldið hann aftur — tú og eg — men vil fáa einki at siga í tilikum førum. Fólkaflokkurin segði, tá teir báðir vórðu greipaðir, at teir tóku tann bíligara flokkin at arbeiða saman við. Bíligari og betur fyri nakrar einstakar menn. Um javn- aðar- og sjálvstýrismenn høvdu ar- beitt saman við teimum vistu teir væl, at hesir vildu ikki gingið í eiena tílíka fellu sum blindibukk- ar, tað skal betur maður til enn T. Petersen til at leiða javnaðarmenn í klingur, og hetta vóru teirvísur í, lí gjørdu teir, sum teir hava gjørt. Eitt minnismerki eftir Nólsoyar Pál Ein Forvitin sigur í Dimmalætting 22da august í ár, at honum lystir at frætta, um tann neyndin, sum ung- mannafelagið Sólarmagn Íyri meira enn mannaminni síðani setti til at savna saman fæ til at reisa varða yvir Nólsoyar Pålls, er upployst, um nakar nevndarlimur livur eftir, um pening- urin sum henda nevnd fekk til vega stendur inni í banka ella sparikassa? Vit undirskrivaðu vita ikki um al Sólarmagn hevur men um upp- ungmannafelagið framt og vart hetta mál, runa og peningainnsayning kunnu vil geva hesar upplýsingar: Hin 29da juli 1908 bjóðaði Dr. Ja- kobsen, sáli, (Jákup hjá Bókbindar- inum). til fundar her í Havn. og heyði hann áhugaverdan fyrilestur um Nóls- oyar Páll, hansara lív og virki. s Í Dimmalætting 19. desember 1905 stendur: >Dr. Jakobsens nye Bog om Poul Nolsøes Historie og Digtning er begyndt at udkomme«, og blaðið gevur hesi bók gott ummæli. Í Dimmalætting 9. januar 1909 sten- dur: >Efter Indbydelse af Købmæn- dene J. C. Djurhuus og Jens Olsen blev der i Søndags afholdt et offentligt Møde i Thorshavns Teatersal angaa- ende det paatænkte Mindesmærke for vor bekendte Landsmand Nólsoyarpál. Købmand Djurhuus, der er Formand for den nedsatte Komite udtalte, paa Foranledning af V.Mohr, at han mente Mindesmærket for Poul Nolsøe burde rejses her i Thorshavn paa Arealet søndenfor Lagtingshuset og rejses af raat tilhugne færøske Sten med et Tjal- dur af Bronce paa Toppen.« Listar vóru so sendir kring allar Før- oyar um at taka lut í peningainnsavn- ingini. Til at hava hesar listar í hond- um vóru valdar 2 kvinnur og hesir menn: Fyri Suduroynna, keypmenn- inir N. J. Mortensen og J. Dahl; fyri Sandoynna: presturin A. C. Evensen og frå Hanna Viderø; fyri Vågoynna: Z. Nielsen, sýslumaður. og M. Daniel- sen (á Ryggi) óðalsmaður; fyri Norð- streymoynna: O. J. Olsen. keypmaður. og tilstundandi bóndi Th. Egholm; fyri Suðurstreymoynna: frú Sanna Jacob- sen á Borini. J. Olsen, keypmaður; fyri Norðuroyar: keypmenninir Djur- huus og S. F. Hansen. Í Dimmalætting 10. april 1909 stóð lýsing um basar 2an hvítusunnudag. 3lta mai: >for at fremme Indsamlin- gen til den Mindestøtte, som agtes op- rejst for vor afdøde Landsmand Poul Nolsøe.< Um henda basar stendur so í Dimmalætting 3. juli 1909 lýsing. dag- sett 29. juni 1909, har J. €. Djurhuus og Jens Olsen >for Komiteen« kunn- gera: »Ved Bazaren 2. Pinsedag og derefter stedfundne Bortlodninag ind- kom et Netto Beløb af 926 Kr. 51 Øre, som er indsat í Sparekassen«, og í Dimmalætting 4. august 1909 kunn- gera teir: »Siden Indsamlingen til en Minde- støtte for Poul Nolsøe kom i Gang for 15 Aar siden er der indgaaet et Beløb 650 Kr., som tilligemed det ved den afholdte Bazar indkomne Beløb er ind- sat i Sparekassen. Foruden dette Beløb er der vel tegnet rundt omkring endel, sem endnu ikke er indbetalt, men da der endnu skal meget til for at kunne opsælte en passende Mindestøtte til Erindring om og Paaskønnelse af denne vor Landsmand, om hvem der er talt og skrevet saa meget. og som vi vide tilslut ofrede sit Liv under Arbej- det for sine Fødeøer og sine Lands- mænd, tillade vi os at stille fornyet Opfordring til at yde Bidrag, som Ko- miteen til enhver Tid med Tak vil mod lage. Thorshavn, den 29. Juni 1909. For Komiteen J. €C. Djurhuus. Jens Olsen.« Tað man hava verið stórt vónbrot hjá hesi komite, sum á fundinum 9. januar 1909 roknaði við at fáa inn 10.000 krónur. at so lítil peningur kom inn, ti ikki sæst meira til innsavning meðan teir vóru á foldum, og aftaná var hetta måi so harraleyst. at eingin tók tað uppaftur, so vítt vil vita. Hví vit undirskrivaðu nú eru før fyriat greiða frá hesum kom soleiðis fyri: Hin 10. juni 1942 skrivaði Axel Nielsen, sáli, eina lítla grein í Dimma- lætting nevnd >Skjaldens Skæbne« har hann segði seg >Ved et Tilfælde Aar 1928 at have stødt paa en Sparekasse- bog hvorpaa der indestod et meget be- tydeligt Beløb indsamlet til at opføre et Mindesmærke for Nolsoyar Påll, og, »denne Sparekassebog blev af Domme ren deponeret i Sparekassen«, og hann leggur afturat: »denne af alle Personer i færøsk Skjaldkunst fortjener en gan- ske anderledes Skæbne end at blive ført i Glemebogen i 3 X 12 Aarc. Fin okkara, sum hevdi hjålpt til at savna inn pening 2. hvitusunnudag 1909, tók sær fyri at kanna eftir og at tala við tey ið enn vóru á lívi og høvdu arbeitt í hesi basarnevnd. Tey komu so saman til fund í Tórshøll 10. juli 1942 og samtyktu at birta lív aftur í hesa innsavning. Fundurin valdi hesa nevnd frågv Gudrid Olsen (form.), frú Anna Lambaa, harrar A. Degn, J. Waagstein og A. Ziska. Henda nevnd sendi gjøgnum bløðini nýggja áheitan til fólkið at styðja hetta mål, og nøkur vóru tey ið styðjaðu; t. d. kom ein ungur keypmaður í Havn við eini gåvu stór 200 kr., ungmanna- felagið í Skopun sendi 300 kr. og onnur sendu tilsaman 329 krónur. Hes- ir peningar vóru beinan vegin settir inn á sparikassabókina. Men um somu tíð var savnað inn til Barnahjálpargrunnin og samstundis eisini til minnisvarða eftir teir sjó- lætnu í heimsbardagaárunum. Neyndin var tí ikki so ágrýtin at savna inn pen- ing hesa tíð. vildi ikki forða hinum innsavningunum. Í 1947. 15. november. sendi neyndin bræv inn til Føroya løgting um at styðja málið peningaliga og at velja 2 limir í nevndina til at samarbeiða við okkum til at fáa reist varðan. Tingið sendi umsóknina í ymsamálaneyndina. Hon legði fram uppskot soljóðandi: 1. Tingið velur ein lim í nevndina fyri minnisvarða Nólsoyar Pålls og gevur hesi nevnd loyvi til á ymisk- an hátt at savna inn pening til minnisvarðan. 2. Løgtingið åttalar, at tað er sinnað til at lata pening til hetta endamál í mun til innkomna peningin. Ymsamålanevndin, 5. desember 1917. M. Holm. W. P. Niclasen. Hetta uppskot samtykti løgtingið við 12 atkvøðum og valdi harra Haakon Djurhuus, núverandi tingformann, at samarbeiða við okkum. Viðvíkjandi = sparikassabókini er prógva, at á henni vóru 31. mars 1951 krónur 9.254,68; bókin hevur konto nr. 1926; at nú so frægt av peningi stendur á bókini skyldast mest rentu- ágóðanum, ið sparikassin hevur góð- skriva kontoini í hesum langa tíðar- skeiði. Afturat til henda pening hevur so løgtingið samtykt at geva líka nógv; men hóast eitt sovorið peningatal í 1909 kundi rokkið til at reist ein prýð- iligan minnisvarða, so halda konir menn. at dagurin í dag krevur nó Smith. størri pening. og mega vit tí. allir Før- oyingar, framvegis vísa okkara kenslur sum gamalt gott norrønt fólk og av vóðum hjarta geva pening inntil tjóð- in verður før fyri al hesum manni eitt prýðiligt og vakurt minnis- merki. soleiðis sum forfedrarnir ynsktu tað. reisa Tórshavn, 31. august 1951. Gudrid Olsen. = Anna Lambaa. Andrias Ziska. 8. september 1951 Úr Dagblaðnum Th. Petersen og Holm Jacobsen hava báðir givið frágreiðing í Dag blaðnum um peningavidurskifti teirra í Sjóvinnubankanum. Longu áðrenn uppsøgnin kom frá sambandinum, hevði fólka- flokurin latið Johan Poulsen vita, at teir vildu fara úr landsstýrinum Dagblaðið gevur javnaðarflokk- inum skuldina fyri alt, ið hent er, eisini peningatrupulleikar Sjó- |) innubankans. Dagblaðið sigur seg standa einsamalt, og bønar fólk um at lýsa í blaðnum, tí fólk vilja fáa nógv meiri burtur úr einari lýsing í Dagblaðnum enn øllum hinum bløðunum til samans. z Á, neyðars Dagblað. Vit vóru inn á gólvið har Dag- blaðið og Sosialurin vóru seld seinasta týsdag. Allir Sosialarnir vóru langt síðan uppseldir, men lítið og einki var minkað av Dag- blaðsbunkanum, tí gevur ein lýs- ing í Sosialinum líka gott úrslit sum í Dagblaðnum. Sølan 2094 kit 5288 stp. Havstein Poppy 608 — 5738 — Trygve 209 cwt 1053 — Alvi 378 kit 1617 — Håenni 140 cwt 965 — Havsøki 324— 1035 — Ósi 325 — 963 — Njarlingur 352 — 860 — flutt 11— 88 — Egholm 426 — 1227 — Fosså 350 — 934 — Poppy 332 kit 2563 — Nordberg 326 cwt 771 — Akranes 297 — 701 — flutt 4 — 40 — Hovgrimur 445 — 970 — flutt 16— 124 — Hoyvik 418 — 1372 — Poppy 395 kit 4480 — Havstein 1242 — 2611 — Álvur 243 cwt 399 — 5.049 kit 3.967 ewt 34.799 stp. August 1951: 522.135,1 kg 673.018,12 kr. August 1950: 425.539,0 kg 409.288,34 kr. August 1949: 497.000,0 kg 727.000,00 kr. Lastvognskoyring Anton Arge (y) Húsabrúgv Tlf. 443,