leygardagur 1. desember 1951síða 2

Nr. 68 Við hesum orðum vendi eg mær serliga til partamenn okkara, og orsøkin er tann, at ymiskir ið skriva greinir í okkara blaði, eru av ið mólt- støðumenn nýta teirra bløð til at javnaðar- teirri áskoðan, at tá sverta = framstandandi menn í, so skulu vit løna tað aftur við at seta okkara mótstøðumenn við brekum teirra fram í okkara blaði. Eg eri av teirri áskoðan, at hetta ikki er tann leiðin, sum vit eiga at ganga. Vit hava eitt so vak- urt stavnhald at stevna fram ímóti, at vit altíð eiga at hava tað fyri eyga og at halda tað fram fyri ta arbeiðandi fjøldini og teim, sum liva á lívsins skuggasíðu. Vit vinna ikki fram við at nýta somu skitnu vápn, sum kapitalist- anna ørindasveinar nýta. Teir eiga eingi rein vápn; teir hava einki vakurt stavnhald at stevna fram ímóti, kunnu teir eingi rein vápn nýta. Heilt aðraleiðis er tað við teim r sum verja sosialismuna. Hon er i og lessvegna sær sjålvum ljós, rein og vøkur, og hon verjist einans vid ljósum. reinum og blonkum vápnum. Lat- um okkum altíð minnast hetta, bæði tá ið vit tala á tingi og á al- mennum fundum og eisini tå ið vit skriva greinir í okkara blað. Vit hava nógvar uppgávur at loysa, og latum okkum tala og skriva um tær. Vit orka lítið, ti enn eru vit fámentir á Føroya løg- tingi; men tolin trivist, sigur orða- takið. Vit hava vunnið væl fram og mangt er broytt til bata fyri ta kúgaðu fjøldina, síðan sosialism- an á fyrsta sinni byrjaði at ar- beiða her á landi. Eisini í øðrum londum gekk tað spakuliga fram; men sosialism- unar oddamenn mistu ikki mótið fyri tað. Teir sóu fram móti ti vakra stavnhaldinum og trodkadu og so við og við linkaði mótstøðan. Hinir flokkarnir feldu arbeiðar- anna uppskot, men tey komu bara Íram aftur næsta ár og síðan komu tey aftur og aftur, inntil fjøldin fekk eyguni upp fyri, at hesi kråv vóru rættvís, tá noyddust kapita- listiskir politikkarar at fremja tey sosialistisku málini, tí teir sóu, at annars vóru teirra politisku dagar þrátt taldir. og teir fóru at verða skúevaðir úr teim høgu sessunum. | er í Klakksvík og er har besta for- FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR HITT SOSIALDEMOKRATISKA STAVNHALDIÐ Latum okkum geva tol og latum okkum verða samdar um ikki at føra persónpolitik, men einans landspolitikkk, = heildarpolitikk. Menn kunnu hava brek, og menn innanfyri allar flokkar hava brek, eisini innanfyri okkara flokk eru menn. sum hava brek — undirrit- aði ikki undantikin — men slíkt eigur at vera innanflokksmál. Eru javnaðarmenn íkki samdir við oddamenninar og hevur flokkurin hug til at skifta menn, so eigir hetta altíð at verða eitt innanflokks mál. Ein maður fer og maður má setast aftur í mannsins stað. Stavnhaldið er líka vakurt, ljóst og bjart fyri tí. Tað og einans tað skulu vit líta á og stevna fram ímóti. Latið so aðrar válka sær við skitnum persónligum briksli. Teir um tað. Vit eiga ikki at nýta slík vápn. J. H. Danbjørg.... Omanfyri nevndu grein skrivar harra Danbjørg í »Sosialinum« nr. 66. At greinin er væl skrivað, og av einum manni, ið hevur lagt doyð- in á at bøta um kor fiskimannsins, er eyðsæð; og fyri at draga nakað fram úr greinini til umhugsan biði eg pláss í Sosialinum --- blaði fisk- imanna. Lat meg siga beinan vegin at sjálvur eri eg ikki fiskimadur nú, men havi verið tað, so at, hann ið hetta skrivar bæði hevur verið | meira enn ein krákumánað á sjó- num og soleiðis pissað í saltvatn, men er nú uppilagstur av øðrum ávum. Men eg kenni eina brennandi trå at siga, at kor fiskimannsins eru so ójøvn sum nátt og dagur. Eitt dømi: 1) Fiskimaður rør út í eini stórari útróðrarbygd; hann er ikki ættaður haðani og má gista í landi, tá ið útróðrarveður ikki er - stundum búgva teir um borð! — Fyri hetta bústað má hann gjalda umframt tann mat, hann etur um bord; fær so ein pris fyri fiskin, id liggur undir prísi í øðr- um bygdum. 2) Ein annar fiski- maður rør út á eini útbygd, hann býr hjá sær sjálvum: fer á flot tá ið veður er, fiskar og fær betur prís enn hin í stórbygdini, hóast handilsmaðurin í stórbygdini hev- ur betri møguleikar at fáa fiskin avstað — útreiðsluliga sæð. Her er stórur munur, og má ger- ast nakað. Avgjørt er tí neyðugt. at eitt útróðrarfelag má stovnast í hvørji útróðrarbygd, sum so aftur skipa seg í eitt ringfelag fyri allar Føroyar. Eg havi hoyrt at eitt slíkt felag { TAPET restir 6-13 rull hvør. Prøvar verda ikki sendir. vakrar, biligar TLF. 58 Fiskimenn! stáilsi millum útróðrarmenn og út- gerðarmenn til besta fyri báðar partar. Somu løn fyri sama ar- beiði! má verða >motto< fiski- mannsins. Sama pris á råfiski yvir heila landið, tað kann ikki verða, sum best ber til longur. Eitt ring- felag kannar prísin og setur hann fastan; lata sínar limir vita av teir mega ikki selja til undirprís. Útgerðarmaðurin kann ikki kunna tveita ein prís nú, ein annan tá og har við skapa ómegd og und- irlutakenslu í teir, sum fiskin draga. Nú verður tað ofta kasta javn- aðarmonuum fyri, at teir vilja drepa alt »initiativ«; hetta er tvørt ur ímóti: lesið bara bóklingin >Ar- ! þeiði til øll á sjógvi og landi<. Vit vilja at øll uttan forskel kunna ar- beiða óheft av trælkandi yvirmenn iskjum og kúgandi >matadorum<: men ein eigur at hava rætt til at seta krøv fram javnbjóðis aðrar stattir, sum líkamenn. Tað nyttar einki — hvørki mill- um manna, ella í bløðum at ill- neitast, metast og knarra um ditt og datt; men vit mega grípa til fólkaviljan, t.v.s. mega velja okk- um teir menn at stýra landinum. sum gera nakað fyri okkum. At keypmenn, stórbøndur og aðrir rík menn velja ein kapitalistiskan flokk er einki at siga til; men at fiskimenn skulu velja teir er ikki bert ørt, men landsskaðiligt. Fiskimaðurin eigur tí bert at velja teir menn, sum gera nakað fyri teir, og sum nú er statt i Før- oyum í dag er eingin annar flokk- ur, ið hevur frígering hina kúg- andi fjøld — fiskimadurin -— í sínum skyldi, uitan javnaðarflokk- urin; tí eigur tann, id vil sær sjálvum, síni familju, síni bygd, sínum landi væl einans fylkjast um henda flokk. So sigur onkur sum so: hvat tá vid ynationalitetinum<, vit vilja sjálvstýri, fullveldi, loys- ing o.s.fr. Hvat nyttar hetta orða- skvaldrið? Hvat hevur tað at týða at bera knappatroyggju og spenni á danskar skógvar tá ið hesir somu menn innibera kúgan og trælkan av fiskimanninum. Hvat nýttar at | nýta slíkt ordabrask, tá ið hesir 1. desember 1951 menn ikki vilja lata eitt oyra í skatti til hetta sama sjálvstýri, full veldi ella loysing, men skipa fyri at skatturin verður tikin frá fiski- manninum. Hvat nyttar at brigsla: „eg eri føroyingur, tú ert landa- svikjari«, tå ið hesir somu »før- oyingar ganga biddaragongpl til donsku mammu fyri at pynta um sína dummstoltu gerð, tá ið fiski- maðurin kanska verður seldur við húsi og heimi. Nei! skal eg siga tykkum; sannur nationalitetur og fostifflandskærleiki er kærleikin til tann, sum ber landinum uppi — fiskimannin —. Inniklemma er altíð av tí illa, tað verði seg brokk, luft ella »nationalitetur«. Uppilagstur. Hverjum skulu vit trúgva Landsstýrið við harra Richard Long sum orðførara sigur, at før- oyskir stýrimenn, t. v. s. menn við før oyskum prógvi ikki kunnu vænta at sleppa at sigla sum stýri- menn við donskum skipum. Nú fortelir harra L. Zacharia- sen, at hann og teir, sum saman við honum sótu í fyrrverandi landsstýri vóru í samráðingum við Danir, og tað sá út til, at alt kundi koma í rættlag; men tað gamla landsstýrið varð tikið av lagi av Løgtinginum við uppskoti frá Fólkaflokkinum, og tí eru okkara stýrimenn í dag avskornir frá tí rætti, teir fyrr høvdu. Hetta er eitt so álvarsamt mál, at vit megu kreyja at fáa tað kann- að til botns. Tingingar við danskar myndug- leikar megu fara fram beinan veg- in. Dráttarlisti fyri 5. drátt 24. novbr. 1951 Annar føroyski happedråttur Hesi nummur hava vunnið: 210 KR. Nr. 23 101, 201, 221, 315, 336, 473, 614. 627, 617, 796 , 804, 832, 845, 853, 885, 1047. 500 kr. Nr, 179, 251. 317, 429, 471, 529 543, 629, 750, Si8. 1000 kr. Nr. 283 2000 kr. Nr. 711. 5000 kr. Nr. 313. Vinningarnir verða útgoldnir þeinan vegin við fådråtli av 109. Vinnarar verða umbidnir nl venda sær til happadráltar- s ljarar teirra. Torshavn, 24. novbr. 1951: HAPPADRÁTTARNEYNDIN 994, 1001.