leygardagur 1. mars 1952síða 2

Nr. 9 Rættleiðing Menn kunnu misskija tey fjar- rit og ta frásøgn, sum eru komin fram um støðu mína undir sam- ráðingunum niðri og um støðu okkara javnaðarmanna og sjálv- slýrismanna til spurningin um tingsins viðurgjald til menn fyri mistan partapening í p/f Sjóvinnu- bankanum. Her hugsast serliga um tær 200.000 kr. Ég fari ti at biðja blaðið gera so væl at hýsa mær hesi rættleið- F ing: Allir partar vóru samdir um: 1. Tad er neyðugt at hava tveir bankar í Føroyum. 2. P/f Sjóvinnubankans undir- gonga rætt nú, tá ið fiskifloti okk- ara skal leggja út í havid, vildi haft katasrofalar avleiðingar fyri okkara eintáttaða fíggjarlív, tí hin kanska størri parturin av okkara vinnulívi er knýttur til henda ban- ka. 3. Menn vóru tí samdir um at royna einaferð enn at endurreisa Sjóvinnubankan. Men fyrst mátti skerast at beini og leggjast upp fyri allar veikleikar, og soleiðis 4. vóru allir partar samdir um at royna at fåa til vega tær mongu milliónurnar, ið tørvaðu til ílegg- ingar og rakstur av einum livs- sterkur bankayrki. Men tað er rætt, at ríkisstýrið og allir hinir í samrådingarnevnd- ini vóru ójøvn á máli við meg um leiðirnar fyri endurreisingini ella rættari: um allan háttin fyri ílegg- ingini. Aðalmunurin var, at meðan ríkisstýrið og hinir hildu fast við at nýta av marshall- peninginum, áð Føroyingar koma at fáa til Sjóvinnubankan, og at allur okkara nýggi marshallpen- ingur skuldi útbýlast og umsitast av okkara bankastjórum og einum manni Nationalbankanum helt eg principalt uppá, at marsh- allpeningurin skuldi haldast uttan- fyri endurreising p/f Sjóvinnuban- er ætlaður til øllum tilfelli mátti verða umsitin og útbýttur av frá kans, tí hann var og annað, og at hann í monnum valdum av tinginum, sum átti peningin, saman við manni frå ríkisstýrinum ella Nationalbanka- num. Men tað skal ikki loynast, at samstundis sum eg legði allan spurningin lil umrøðu og støðu- takan í okkara flokki á danatingi, endaði eg eitt bræv til handilsmi- nistarin við hesum orðum (hevði frammanundan í brævinum drigið støðu okkara upp): >...Det er imidlertid blevet be- tydet os af ministeriet, at man ikke kan vil fremsætte forslag om rigsdagens bistand til rekonstruktion af Sjó vinnubanken og den i forbindelse hermed stående finansieringshjælp men mindre det færøske socialde- forvente at ministeriet FOROYA SOSIAL-DEMOKRATUR mokratis repræsentant i delegatio- nen erklærer sig indforstået med i Lagtinget at anbefale vedtagelsen af det af ministeriet fremsatte for- katastrofale følger det vil have for slag og i bevidstheden om, hvilken det færøske samfund, hvis man ikke kan nå frem til en eller anden løsning af finasieringskrisen, og da jeg ikke er istand til at se, at denne løsning kan ske uden rege- ringens medvirkning, meddeles herved, at jeg under de foreligg- ende omstændigheder ikke vil und drage mig at anbefale forslagets vedtagelse i lagtinget.« Var kravid frå ministeriinum ófrávíkiligt var einki byti at gera. Men tí betur leyk leikur við, at okkara marshallhjálp varð hildin uttan fyri — og eru nú soleiðis 8-—10 milliónur tøkar til endur reising av hinum partinum av fisk- ivinnuni ella deilvís øðrum tættum av okkara vinnulívi. Sjóvinnubankin varð kortini bjargadur við tað. at tad var til sum av mær skotið uppá, at ståt: urin ella Nationalbankin átók sær ta finansiering av Sjóvinnubanka- num, sum ætlan var at nýta mar- shallhjálpina til. So var tað tær 200.000 kr. Fyri tað fyrsta er ikki hesin peningur teknaður bara av monn- um við lítlum avlopi. Menn eru uppí í við stórum peningahæddum sum kr. 25000. Harnæst er tad ikki tingid, men teir menn, sum kannaðu bankastøðuna, og sum út frá hesi kannan heitti á smá — sum stórspararar at sela pening i bankan, ið megu standa partapen- ingsteknarunum til svars fyri pen- ingin, um tað av sonnum kann sig- ast, at tekningin er farin fram und- ir rongum foråtsetningum. Og tad er vert at gera almanna kunnugt, at ein landsstýrismaður undir vid- gerdini upplysti, at hann hevdi verið hjá lógkønum monnum, ið hildu, at teknararnir áttu krav uppá endurgjald. Og millum teirra, ið her hava ábyrgdina, eru menn, ið eru eingir lættisoppar, ið smáspararar hava ráð til at eiga hjá. Ég og teir menn, id eru í parti ella í valfylking við mær, eru teir seinastu, ið vilija bera tingid und- an at gera skyldu sína móti små- monnunum, men vit halda ikki, at tingið í hesi tíð, tá ið tað sigur seg ikki hava ráð at hjálpa svøltandi familjum kring Føroya land, kann átaka sær skyldur, ið liggja hjá øðrum, áðrenn gjaldingareynini hjá hesum eru roynd. Í Havn, tann 28.2.1952. P. M. Dam. TANNKLINIK Dr. Jakobsensgølta, 11 Tórshavn. Viðtalutíð kl. 10—13 og 14-16 Leygardag 10—13 Máltráður. 717. Magnus Jensen, tannlækni. | bi STJ sa gg UA } 1. mars 1952 NENS Lås Slóner Høvudsrødan . . . Framh. av í. s. ordningen blev ændret radikalt i fisk- ernes disfavør. Her er tale om et så stort tilbage- skridt for fiskerne, at man har grund til at befrygte de alvorligste følger. Der tænkes særlig på det for erhvervs- livet så nødvendige arbejdsro, idet jeg er bange for, at fiskerne vil have de største vanskeligheder med at resig- nere og renoncere på de sociale goder, man har berøvet dem uden på nogen måde at have givet dem en acceptabel kompensation. Brekini vid avrokningarlógini. Det bliver anført, at den i sidste lagtingssamling vedtagne lov om af- regning af fiskerne i forbindelse med en større belåning af fiskelagrene end hidtil vil give en slags kompensation til fiskerne for de rettigheder, man har taget fra dem ved ophævelsen eller ændring af de nævnte love. Dette er desværre ikke tilfælde. For mange fiskere vil loven om af- regning af deres andel af fangsten vise sig at være af kun ringe betydning. Andre føler formen som et hån imod dem. Jeg kan ikke undlade at hvordan det i mange tilfælde kommer til at gå for en fisker: Han tager afsted til fiskeri ved Is- land allerede i marts måned uden at have nogen sikkerhed for, at hans fa- milje kan erholde kredit eller kontante penge at købe for, mens han er borte. nævne. Som det er sket så mange gange de sidste år kan for årsfiskeriet slå fejl således, at der ikki fiskes for mere end til dækning af udrustningsudgifterne, som i henhold til kontrakten skal fra- gå, forinden der kan blive tale om no- gen forijeneste til fiskerne. Når nu loven om a. c.-betaling til fiskernes familjer er ophævet. vil det sige det samme som, at den fisker, der har været med skibet, hvis fiskeri ikke dækker de fradragsberettigede udgifter for forårsfiskeriet ikke vil kunne er- holde en råd re. En afregning, der viser nul som fiskernes andel, mætter ikke hans hjemmeværende familie. Det kan endvidere ske, at samme fisker, der tager afsted til grønlands- fiskeriet, heller ikke for dette fiskeris vedkommende kan komme til at er- holde nogen afregning, førend hele årets fiskerisæson er færdig, Det står nemlig i omtalte lov, at når et skib kun leverer en del af fangsten til salg — her er tale om leverance til transport- skibe deroppe i Grønland — kan han ikke erholde afregning for denne del, førend hele fangstpartiet er solgt, altså ikke førend 4 uger efter, at skibet er kommet hjem fra grønlandsfiskeriet. Denne fisker har således under hele årets fiskerisæson på 6 a 7 måneder ikke erholdt udbetalt en ore for sit ar- bejde. Han har personlig vel fået fø- den. Men der skal ikke megen fantasi til at forstå, hvordan familjen har haft det hjemme. Betingelsen for i det hele taget at kunne få en afregning er nu den, at mandskabet in pleno skal fremsende en skriftlig begæring til rederne om at kåbe fisken. Men denne begæring må (Forsættes). > 8 |