týsdagur 16. apríl 2002síða 5

8 Nr. 71 - 16. apríl 2002 Nr. 71 - 16. apríl 2002 9 Brúktir bilar til sølu Sosialurin - 311820 www.ivan.fo www.ivan.fo Citroen Xantia 1,9 TD 5H km. 94.000, árg. okt. 1996 115.000,- Citroen Jumpy 1,9TD 8 fer andi km. 28.200, árg. mars 2000 190.000,- Mazda E2200 Vøruvognur km. 91.500, árg. mars 1997 90.000,- Seat Cordoba 1,9SDi STC. 5h km. 35.500, árg. aug. 1999 115.000,- Ford Escort STC. Van km. 95.500, árg. mars 1997 53.000,- VW Polo 1,9TD km. 120.000, árg. mai 1996 75.000,- Ford Courier Vøruvognur km. 78.000, 1996 47.000,- Toyota Camry 2,2 GL km. 143.000, árg. jan. 1993 80.000,- Citroen Xsara 2,0 HDi stc. 5H km. 83.000, árg. juni 1999 140.000,- Citroen Xantia II 2,0 HDi stc. 5H km. 100.000, árg. sept.1999 139.000,- Mitsubishi L300 2,5D km. 161.000, árg. juni 1994 70.000,- Mitsubishi Lancer 5h km. 118.000, árg. juni 1992 50.000,- Fiat Tipo 5h km. 109.000, árg. mai 1989 26.000,- Citroen ZX 1,4i 5H km. 70.000, árg. feb. 1996 75.000,- Citroen ZX 1,9D 5H km. 98.000, árg. jul. 1997 72.000,- sýnaður 12'01 sýnaður 11'01 sýnaður 06'01 Allir løntakarar eiga at fáa sama rætt til skattafrádrátt, sum sjómenninir hava í dag, sigur valevni hjá Sjálvstýrisflokkinum í Eysturoy LØGTINGSVAL Edvard Joensen Saltangará: Tað eigur at vera soleiðis, at allir løn- takarar í samfelagnum eiga a fáa sama rætt til skatta- frádrátt, sigur Kenneth Rasmussen í Saltangará, sum stillar upp til løgtings- valið fyri Sjálvstýrisflokk- in. Hann vísir á, at í dag fáa fiskimenn ein skattafrádrátt upp á 15%, sum aðrir sam- felagsbólkar ikki fáa. Tann munurin eigur at verða javnaður, so eisini onnur hava rætt til hendan frá- drátt. Vit sita í køkinum heima hjá Kennethi á Heiðavegi. Hann er heima í dag, tí knapt tvey ára gamli sonur- in, Beinir, er sjúkur, og konan er til arbeiðis. Júst eitt av stevnumiðum Kenneths er í hansara føri vorðið veruleiki, hóast hann kundi hugsað sær tað undir øðrvísi umstøðum. Hann heldur, at møgu- leiki skal gevast foreldrum at vera heima hjá børnun- um ein part av degnum fyri samsýning. Á tann hátt høvdu verðið fleiri ansing- arpláss til teirra, sum av einihvørji orsøk velja ella noyðast at lata børnini á ansingarstovn. Eisini hevði tørvurin á at byggja nýggjar stovnar minkað munandi, samstun- dis sum tann av foreldrun- um, sum var heima, heldur ikki hevði mist sambandið við arbeiðsmarknaðin. Strategiskur flokkur – Eg velji Sjálvstýrisflokk- in, tí hann liggur á eini strategiskari positión. Nær við alt og kann arbeiða saman við øllum, av tí at hann liggur á miðuni, sigur Kenneth Rasmussen. Tað minnir ikki heilt einki um staðið, har Kenn- eth sjálvur býr her beint við høvuðsferðsluæðrina við Skálafjørðin. Bilarnir strúka framvið uttanfyri, og beint niðan fyri vegin er oljuhavnin. Eitt sindur longri úti liggja fleiri trol- arar, bæði føroyskir, og eis- ini onkur útlendingur, og landa. Á gólvinum hevur lítli Beinir funnið sær ein lítlan guitara og roynir at syngja kenda sunnudagsskúla- sangin »Djúp og breið«, meðan hann av øllum alvi slær streingirnar. – Sjálvstýrisflokkurin hevur í mun til støddina havt stóra ávirkan, ásannar Kenneth Rasmussen. Men tað kemur av, at hann kann arbeiða til báðar síður. Flokkurin er ikki læstur fastur á nøkrum veingi, vís- ir hann á. Kenneth er sannførdur sjálvsstýrismaður av gamla stig fyri stig slagnum, – Vit eiga at arbeiða fram móti búskaparligum sjálv- bjargni, Ikki ov skjótt. Tí fer Sjálvstýrisflokkurin at forða fyri. Men heldur ikki ov seint. Tá fara vit at skumpa undir. – Men vit eiga at náa full- um fíggjarligum sjálv- bjargni, áðrenn vit fara at taka støðu til fullveldið. Tí ikki fyrr enn fólk hava upp- livað, at búskapurin veru- liga er sjálvberandi, hava tey førleika til at velja skilagott, vísir hann á. Unga fólkið Unga fólkið skal bera sam- felagið víðari, og teimum vil Kenneth Rasmussen serliga veita góðar sømdir. Hann vísir á, at skal fólk støðast úti um landið, er týdningarmikið at trivnað- urin er til staðar. Tosað verður ofta um íbúðartrupulleikar í Havn, og at har má nakað gerast. Kenneth Rasmussen er sannførdur um, at íbúðar- trupulleikum í Havn sleppa vit undan við at byggja út aðrastaðni. Eru kommunurnar kring landið til reiðar at taka í móti fólki við ansingar- plássum, bústaðarmøgu- leikum innan fyri rímilig mørk og ymsum frítíðar- møguleikum, er einki til hindurs fyri, at fólk kunnu búgva ein til tveir tímar frá arbeiðsplássinum, sum ofta er í Havn ella har á leið. Nógv ung fólk búgva uttanlands eitt ávíst áramál, og hjá mongum av teimum týðir tað einki at ferðast ein tíma ella tveir. Tey skulu bara hava nakað at koma aftur til, um tey yvirhøvur skulu fáast heimaftur. Eisini má gerast nakað við inntøkuviðurskiftini hjá hesum ungu fólkunum. Tí tað er ein sannroynd, at rættiliga nógv av hesum ungu, sum seta búgv, hava væl minni eftir av lønini, enn eitt nú pensionistarnir hava. Hóast tað, at tað eru tey ungu, sum taka tey tungu tøkini. – Ein møguleiki at minka um bústaðartrupulleikarnar kundi verið, sigur Kenneth Rasmussen, at latið fólk, sum hava bygt, sleppa at leiga út skattafrítt, um tað útleigaða økið er minni enn helvtin av sethúsunum. Eisini sjálvur skattastigin skal broytast, sigur hann. Hann er ikki dagførdur í áravís og skal lagast eftir inntøkugrundarlagnum, sum tað er í dag. Eitt nú skulu inntøkur upp á tveyhundrað- til hálvttriðjahundraðtúsund krónur skattast sum meðal- inntøkur og ikki sum háinn- tøkur, sum gjørt verður í dag, sigur unga sjálvstýris- valevnið í Eysturoy. Arbeiði uttanlands Frádrátturin til handverkar- ar, sum arbeiða uttanlands, eigur at umskipast, sigur Kenneth Rasmussen. Hann vísir á, at landstýr- ismaðurin við fíggjarmál- um hevur handfarið tað málið heldur jánkasliga. Fyrst varð frádrátturin lækkaður frá 600,- til 300,- krónur um dagin. Og ætlan- in var at fara niður á 100,- krónur. Men tað varð slept, tí her nærkaðist ov nógv vali til, at tað varð hildið ráðiligt, sigur Kenneth Rasmusssen. Lækkingin niður í helvt hevur havt við sær, at hand- verkarar, sum arbeiða utt- anlands eru farnir at nýta eina aðra reglu, sum ætlað var embætisfólki ella øðr- um, sum vóru burtur í styttri tíðarskeið enn tær átta vikurnar, sum hand- verkarin skuldi vera burtur fyri at fáa frádrátt. – Talan er í grundini um eitt slag av misnýtslu, tí reglan varð ikki ætlað til tað, hon verður brúkt til í dag, sigur Kenneth Rasmussen. Hann vísir á, at tað eigur at verða gjørt soleiðis, at handverkarar, sum fara uttanlands at arbeiða, skulu fáa fulla frádráttin aftur, treytað av, at teir arbeiða fyri eitt føroyskt felag, og ikki bara fara sum einstakl- ingar. Á tann hátt leggja teir vitan eftir seg í Føroyum og styrkja tær fyritøkurnar, sum eru her, og tað eiga teir at fáa samsýning fyri. Somu skattafyrimunir til øll Allir arbeiðstakarar eiga at fáa sama skattafyrimun, sum fiskimenn fáa í dag, sigur Kenneth Rasmussen, valevni hjá Sjálvstýrisflokkinum í Eysturoy Mynd: Edvard Joensen Kenneth Rasmussen heldur, at fólk eiga at sleppa at velja, um tey vilja vera heima hjá børnunum partar av degnun. Á tann hátt kunnu fleiri ansingarpláss verða leysgivin Mynd Edvard Joensen C M Y K 9 8 Føroya Tele kann vísa á eitt yvirskot áljóð- andi 53 mió kr. Hetta er besta úrsltið nakrantíð hjá Føroya Tele. Stjórin, Andras Róin, fegnast um góða úrslitið, sum hann væntar verður í mesta lagi eins gott næsta ár. GSM-økið er fremsta orsøkið til góða úrslitið. 7.500 kundar komu afturat seinasta árið ÁRSROKNSKAPUR Heri á Rógvi Tað gongur gott hjá Føroya Tele. Árið 2001 gav felagn- um 53 mió. kr í yvirskoti. Hetta er reint yvirskot, eftir at tað er sett av til skatt og 1,8 mió kr. eru goldnar til landskassan fyri konsess- ión og rakstur av fjarskiftis- eftirlitinum. Hesar 53 mió geva Før- oya Tele sítt besta úrslit í 96 ára søguni hjá fyritøkuni. Árið 2000 gav Føroya Tele góðar 30 mió. at leggja aft- urat egingpeninginum. Í tíðindaskrivi sigur Før- oya Tele, at felagið hevur fingið so gott ovurstórt yvirskot, hóast lækkingar hava verið á prísunum. Andras Róin, stjóri í Før- oya Tele, fegnast sjálvsagt um góða úrslitið. Hann sig- ur seg vera serliga fegnan um, at teir høvdu eitt so gott úrslit, tá nú kapping eisini er á fjarskiftismarkn- aðinum. Andras Róin sigur seg serliga fegnast um, at fyri- tøkuna er vorðin so væl konsoliderað. – Fyritøkan hevur havt eina skuld omanfyri 300 mió, og nú nærkast henda skuldin hundrað millión- um, og vit hava sera góð lyklatøk at vísa til, sigur Andras Róin. Hann roknar ikki við størri yvirskotið fyri 2002. Hann heldur, at tað í mesta lagi verður eins gott fyri 2002. Millum orsøkirnar til hetta er, at Føroya Tele stendur frammanfyri íløg- um hetta árið, sum fara at táttað í tær 100 mió. – Tað góða úrslitið hevur styrkt felagið munandi, og eru umstøðurnar samsvar- andi betri at fremja størru íløgurnar, sum standa fyri framman. Nevnast kunnu íløgur í fastnetið og fartele- foni innanlands, í IP tøkni- frøði í fjarskiftissambandið við útheimin, í nýggjar tænastur og nýggj virkis- øki, í nýtt høvuðssæti og í framkomnar KT- og EDV loysnir, sigur Føroya Tele í tíðindaskrivi. Nettosølan hjá Føroya Tele hækkaði við 14% úr 242,1 mió. til 276, 0 mió. í 2001. Stóra yvirskotið hjá Før- oya Tele sæst serliga á GSM-økinum. 57,5% av føroyingum nýta fartelefon dag. Við árslok var hetta talið 52%. Kundatalið hjá Føroya Tele er voksið mun- andi; 9.000 kundar eru lagdar afturat seinasta árið; 7.500 í í 2001 og einir trýtusund higartil í ár. Á GSM-økinum hevur Føroya Tele sum er ongan at kappast við. Kall hevur boðað frá, at teir ætlað at koma við einum alternativi til Føroya Tele á GSM- økinum í ár. Og tað má sigast, at Føroya Tele ger sær dælt av støðuni. Inntøkurnar táttað í 70 mió fyri 2001, harafturímóti vóru inntøkurnar 50 milli- ónir í 2000, og hetta er ein vøkstur uppá 40%. Tørvur- in hjá føroyingum at tosa í fartelefon er sostatt veks- andi. Spurningurin er bara, nær marknaðurin verður mettaður. Taksturin á GSM-haldum er eisini farin niður seinasta árið, soleiðis at vanligi prísurin nú er 1,90 kr. um minuttin um dagin, men hetta hevur ikki nervað árs- úrslitið hjá Føroya Tele, sum nú altso hevði sítt besta ár nakrantíð í fjør. Vinningsbýti Tað er landsstýrið/landið, sum eigur gamla Telefon- verk Føroya Løgtings, nú Føroya Tele. Hesin parta- eigarin fær 3 mió í vinn- ingsbýtið fyri árið 2001. Restin verður lagt afturat partapeninginum, sum nú verður 207,7 mió. Andras Róin heldur ikki, at hetta er ov lítið at lata í vinningsbýtið. Hann vísir á, at teir eisini gjalda konsessión og Fjarskiftis- eftirlitið. Teir hava harumframt sett 12,4 mió av til skatt. Enda- lig avgerð verður tikin á aðalfundinum hjá Føroya Tele, sum verður hildin 18. apríl, men tað skal vera ógvuliga løgið, um ætlanin hjá nevndini ikki verður samtykt. Í betra endanum Føroya Tele er tann seinasta í einari røð av fyritøkum ella stovni, sum hevur víst á metúrslit fyri 2001. Føroya Banki hevði eitt yvirskot, áðrenn skatt, áljóðandi 210 mió. kr. Eftir skatt varð hetta talið til 168 mió. kr. Føroya Tele og Føroya Banki plaga liggja á ovastu rókunum yvir føroyskar fyritøkur, og tað sær eisini soleiðis út fyri árið 2001. Føroya Sparikassi, ið nú verður partafelag, kundi fyri 2001vísa á 73 mió fyri skatt og 58 mió. eftir skatt. Hetta gevur alt eina greiða ábending um støð- una í samfelagnum. Tað er bert Føroya Sparikassi av hesum trimum fyritøkum, sum roknar við enn størri avlopið í 2001. Bæði Føroya Banki og Føroya Tele hava eisini ver- ið inni í myndini, tá tosað hevur verið um privatiser- ing. Andras Róin tilskilar, at hetta fult og heilt er ein pol- itisk avgerð, men teir hava áður givið til kennar, at leiðslan ikki hevur so nógv ímóti, at Føroya Tele fer partvíst ella heilt á privatar hendur. Andras sigur seg hava merkt, at tað er áhugi fyri at keypa í øllum førum part av Føroya Tele. Hann sigur, at tað er ein eitt ávíst fyrireik- ingararbeiði gjørt, men ar- beiðið við at gera eitt enda- ligt prospekt er ikki gjørt enn. Hetta skyldast, at landsins myndugleikar ikki hava gjørt greitt, hvussu eitt tílíkt skal gerast. Andras Róin sigur seg roknað við, at Føroya Tele kundi verið klárt til privat- isering eftir hálvum árið, um tað skuldi verið. Varð avgerðin tikin nú, so hevði verið klárt at privatisera í endanum av árinum, sigur Andras Róin at enda. GSM kastar nógv av sær Andras Róin er serliga fegin um góða úrslitið, nú kapping er á flestu økjum Tað er GSM-telefonir og hugurin hjá føroyingum at tosa í hesum, sum hevur givið Føroya Tele teirra besta úrsltit nakrantíð Tað er líkt, at framtíð- in hjá Rás Tórshavn verður loyst í endan- um av mánaðinum. Samráðingarnar ganga væl, og ein endalig loysn er við at koma undir land FJARSKIFTI Heri á Rógvi Tað hevur verið tosað og skriva um Rás Tórshavn, nú kollveltandi broytingar eftir øllum at døma eru á veg. Føroya Tele hevur nú í nakrar mánaðir samráðst við útlendskar veitarar um at bjóða føroyingum eitt nýtt tilboð við fylgissveina- rásum. Talan verður eftir øllum at døma um annað enn bert høvuðsstaðin, so- leiðis at núverandi Rás Tórshavn fer at røkka long- ur. Tórshavnar Býrað hevur sagt, at teir ikki eru sinn- aðir at gjalda tær góðar 800.000 krónurnar, ið tað kostar at varðveita TV3 á skíggjanum hjá havnaborg- arum. Býráðið hevur sam- stundis ásannað hvøja leið tað ber við Rás Tórshavn, og ætlanin er at Føroya Tele tekur yvir. Føroya Tele hevur eisini samráðst í nakrir mánaðir. Tað hevur gingið eitt sindur striltið við hesum, men nú tykist ganga betur. Andras Róin sigur við Sosialin, at teir væntandi hava eina loysn í endanum av mánaðinum, tá Føroya Tele hevur havt aðalfund. Tað verður enn samráðst við Viasat, men avtalur við aðrar veitarar eru komnar undir land. Eftir hvat skilst verður talan um eina skipan, har fólk skulu keypa ein mót- takara at seta til sjónvarps- tólið eins og við parabolun- um í dag, men neyðugt verður ikki við skálini uttanfyri. Rás Tórshavn nærkast endaligari loysn