týsdagur 16. apríl 2002síða 6

10 Nr. 71 - 16. apríl 2002 Nr. 71 - 16. apríl 2002 11 Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Anja Weihe anja@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Sosialurin verður kallaður bæði eitt og annað millum ár og dag. Vit fegnast altíð um konstruktivar viðmerk- ingar og fingu vit eina slíka í vikuskftinum. Blaðið varð rópt ein tøðsproyta av Torbjørn Jacobsen fólka- tingslimi. Vit kenna øll funktiónina hjá einari tøð- sproytu, hon taðar bøin, so grasið í líðum fer at næla. Um Sosialurin er við til at orðaskfti grør kring Føroya land og spírar av konstruktivum kjaki stinga seg upp, tí væl er taðað, so fegnast vit sjálvsagt um tað. Torbjørn Jacobsen hevur ein trupulleika, og tað er, at hann tosar ov nógv, og hugflogið fer viðhvørt nakað langt hjá honum. Tað var sum at lesa manuskriptið til ein Hollywood film, tá Torbjørn Jacobsen var endur- givin fyri at siga, at heimskapasiteturin Thorvald Stoltenberg skuldi vera trýstur av donsku sendistovuni í Oslo, danska uttanríkisráðnum og so til síðst av Føroya Javnaðarflokki til at lata vera við at hjálpa Norðuratlantsbólkinum. Álvaratos, kann leiðslan í Tjóðveldisflokkinum einki fyritaka sær, uttan tað antin er søguligt ella er partur í einari stórari samansvørjing, har so at siga øll verðin er úti eftir okkum føroyingum? Tað er pínligt, at man lýsir vítt og breitt við at Stolten- berg skal luttaka í arbeiðnum hjá Norðuratlants- bólkinum, og so “gloymir” at boða føroyingum frá, tá maðurin ikki vildi hóast alt. Tað er uppaftur meira pínligt, at man heldur enn at viðganga, at man var nakað bráur, roynir at kóka tær heilt stóru konspiratiónsteoriirnar upp við sendi- stovum, uttanríkisráð o.s.fr. Tað er, útyvir at yvirmeta týdningin av sær sjálvum og Norðuratlantsbólkinum, at gera føroyingum fyri skommum uttanlands, tá okkara fólkavaldu umboð ganga og spreiða undarligar gitingar. Tað er ikki so løgið, um fólk hereftir fara at aftra seg fyri at tosa við Norðuratlantsbólkin fyri at sleppa undan at verða blandað uppi í merkiligum konspiratiónsteorium. Torbjørn Jacobsen hevur fyrr víst, at hann ikki altíð stendur við sítt orð. Hvør minnist ikki pínligu søguna, har ein bandupptakari mátti á borðið fyri at prógva, at Torbjørn leyg. Er málið um Stoltenberg aftur eitt dømi, har stemmuslúkarin hjá Tjóðveldisflokkinum hevur sagt ov nógv og ikki vil standa við síni orð? Torbjørn Jacobsen skal vera vælkomin at luttaka í orðaskifitnum í blaðnum, einum orðaskifti, sum hann oftani sjálvur er íblásturin ella keldan til. Um maðurin ætlar at nokta at svara spurningum frá blaðfólki í framtíðini verður so hansara søk. Og velur hann heldur sum nú at brúka ella misbrúka aðrar fjølmiðlar, so er tað eisini hansara val. Áhugavert verður at fylgja við, tá og um sami Torbjørn kemur á ting. Har er hann eisini fyrr lopin framav tá sum landsstýrismaður, so spurningurin er, hvussu fer at ganga við at hava tamarhald á mussa- skøðinum, tá hart leikar á í tinginum. Og á tingi vita vit verða hvørt einasta orðið bandað. Hetta verður so heilt givið ein krevjandi uppgáva hjá komandi tingfor- manninum. Livst og spyrst. DAGSINS MEINING Sosialurin Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Grør so fagurt VIÐMERKINGAR Fýra fakfelagsleiðarar svara skrivi frá Heina Holm, valevni hjá Tjóð- veldisflokkinum, í Sosial- inum dagfest 6. apríl og 9. apríl 2002, har hann nevnir fýra fakfelagsfor- menn við navni og kallar tey leigisveinar hjá Javn- aðarflokkinum Ingeborg Winther, Gunnleivur Dalsgarð, Carita Bjørklund og Elsa Birgitta P. Petersen (Av tí at yvirskriftin kom skeivt fyri, prenta vit grein- ina umaftur). Heini Holm hevur mis- skilt, hvørja uppgávu eitt fakfelag hevur. Arbeiðið hjá einum fakfelagsfor- manni er at standa í fremstu røð og arbeiða við teimum málum á arbeiðsmarknað- inum, sum til eina og hvørja tíð eru uppi í tíðini. Fakfelagsformenn skulu arbeiða fyri sínar limir og verja teirra áhugamál, líka mikið hvørjir flokkar stýra landinum. Politikararnir hava eisini sítt at forsvara, men teir mugu gera sær greitt og tola, at teir koma at standa mitt í stríðnum. Tað gera teir oftast eisini. Tað er ikki persónarnir, men málið, viðgerðina og niðurstøðuna hjá politikar- unum, tað snýr seg um fyri fakfeløgini. Ingeborg, Gunnleivur, Carita, Elsa Birgitta og Óli Holm eru persónar, sum eru uppi í tíðini, men tað eru ikki nøvnini, man skal fokusera uppá, men sakina. Tað er okkara arbeiði at taka lut, gera vart við okkum og fyrst og fremst at verja okkara limir og teirra arbeiðs- og lønarviður- skiftir. Um fakfelagsfor- menn ikki gera tað, gera teir ikki sítt arbeiði til lítar. Tað er eyðsæð, at Heini Holm ikki veit, hvat hann tosar um. Tað átti hann at gjørt, áðrenn hann úttalar seg. Orðið "leigisveinar" er eitt sterkt og negativt løtt orð, og vit halda ikki, at vit fakfelagsformenn í Føroyum eiga at fáa slík orð fest á seg. Undirritaðu krevja, at vit verða hildin uttan fyri partapolitiskt kjak. Jákup Lamhauge valevni Sambandsfloksins í Eysturoy Ynskja vit framhaldandi at liva í einum framkomnum Føroyum, tá velja vit framhaldandi ríkisfelags- skap - sum Sambands- flokkurin vil virka fyri. Løgtingsvalið hesaferð stendur meira enn nakran- tíð áður um valið millum varðveitan av ríkisfelags- skapinum millum Føroyar, Danmark og Grønland, og so hinvegin um valið at slíta Føroyar úr ríkisfelags- skapinum. Samgonguflokkarnir, Tjóðveldisflokkurin, Fólkaflokkurin og Sjálv- stýrisflokkurin hava í sín- um valuppleggi til Føroya fólki gjørt greitt, at um teir aftur fáa meirilutan í løg- tinginum, so verður hildið fram á somu leið sum sein- astu fýra árini - nevniliga at slíta øll bond við 600-ára gamla ríkisfelagsskapin. Stevna sjálvstýrisflokk- anna er ikki at taka feil av, og tí er tað so mikið meira umráðandi, at vit føroying- ar eru á varðhaldi og leggja forðingar fyri ætlanum teirra. Hendan møguleika hava vit á valdegnum 30. apríl. Veljarakanningarnar seinastu tíðina hava víst, at stórur meiriluti av føroy- ingum eru ímóti at slíta við ríkisfelagsskapin, og tað kunnu vit bert fegnast um, men løgtingsvalið hevur ikki verið enn, og tí er umráðandi, at vit halda fast um støðu okkara og ikki bert tað, men at vit hvør í sínum lagi gera sítt til, at valúrslitið verður eins gott og veljarakanningarnar higartil hava víst. Øll mugu gera sær greitt, at talan er um eitt sera álvarsamt val - tí eru vit fyrst farin úr ríkisfelags- skapinum, so ber ikki til at venda aftur. Tí verður enn einaferð rópt varskó til føroya fólk - stemmið í við Sambands- flokkinum, flokkinum sum vil tryggja vælferð og trivna í landinum. Vilja haldast uttan fyri partapolitiskt kjak Ansið eftir samgonguflokkunum VIÐMERKINGAR Pápasa dreingir og forkelaðir versynir Jógvan í Løðuni Um orðalagið, pápasa dreingir, er onkrum ókent, so hevur tað veruliga verið nýtt um synir – ið komnir til manns – ikki hava sett fót undir egið borð, men litið á og livað av av- rikum faðirs – uttan tó at fáa dygdir faðirs við sær. Ikki mangir versynir munnu gifta seg við slíkum í hyggju. Lesarin ger av um myndin er nýtilig í Før- oyar/Danmark høpinum. Heini Olsen Í Sosialinum 28. mars 2002 skrivar Hans Jákup Simon- sen, at hvørki táverandi po- litikarar ella landsverk- frøðingurin lurtaðu eftir ynskinum hjá einum stór- um meiriluta av kollfirð- ingum, ið vildu hava vegin lagdan oman fyri bygdina. Eg skal til hetta við- merkja, at landsverkfrøð- ingurin júst helt tað vera skilagott eisini at leggja nevnda strekki omanfyri bygda økið inni á Langa- sandi, og eg kann leggja afturat, at gamla prosjektið frá fyrst í sjeytiárunum øll hesi árini hevur ligið hjá Landsverkfrøðinginum og bíða eftir at verða sett á fíggjarlógina, soleiðis at haldast kundi fram við vegagerðini til íbinding í gamla landsvegin á leið, har rundingurin nú liggur. Fólkið á Langasandi vildi, sum vera man, hava ein teym oman til virkisøkið har inni, og er hetta vegurin verður koyrt eftir í dag. Peningur var ikki tá játtaður til restina. Hvørja støðu politikar- arnir fara at taka, veit eg ikki; men prosejktið liggur klárt – har væntar bert sjálv íbindingin í rundingin, sum ikki tá var komin. Hetta til valið verða væntandi mong valevnis- brøv líkt hesum, ið nema við føroyska vegakervið, og fyri at fáa tey so skila- góð, sum gjørligt, fari eg hesum at mæla valevnun- um til, fyrst at kunna seg hjá Landsverkfrøðinginum, áðrenn tey skriva, soleiðis at brøvini heldur kunnu vísa til, at gomlu pro- sjektini kring landið bert liggja og bíða eftir játtan. AT nevnt tey øll hevði verið lag á manni, men hevði í hesum umfari verið ov rúgvusmikið. Palli Dalsgaard Seinastu árini hevur nógv verið gjørt burturúr tí, at vit hava fingið eitt studnings- frítt samfelag. Tað er eingin endi á, hvat hendan broyting verður lovprísað, men er hon tað verd? Studningurin, ið var latin til ymisku arbeiðini, serliga á teim smærru bygdunum, skapti nakað av lívið á plássunum. Tað var sagt, at nú fáa kommunurnar peng- ar á annan hátt, ið skal verða ein máti, ið er til tað betra, kann verða nakað um tað, men upphæddin er ikki tann sama sum framman- undan. Sjálvur eri eg ikki førur fyri at greiða frá út í æsir um hesa broyting, tí nú eru nøkur ár síðan eg fór úr bygdaráðnum, men har havi eg siti í nógv Harrans ár, og verið við til at gjørt nógv arbeiðir, bæði ný- gerðir og ábøtir, sum kommunan fekk studning til otg tí kundi gera. Okkum nýtist ikki nakra frágreið- ing um hesa studningsfríu skipan, tað er bara at fara út fyri dyr, so síggja vit hvussu vorðið er. Eingin nýgerð av nøkrum slag, einki verður viðlíkahildi í nakrari bygd. Tað er harmuligt at sígga, vegir sum vóru asfalteraðir fyri árum síðan eru nú so nógv slitnir, at teir skuldu veri asfalteraðir av nýggjum, og verða teir ikki tað, verður skjótt ikki koyrandi eftir teimum. Seta pengar av á hvørjum ári til fullveldi og gloyma alt annað, hvørjum endar tað við? Ja, tað er so galið, at bygdir eru um at skola út á sjógv, heldur enn at tær fáa hjálp, tað kann ikki verða rætt. Eitt afturat viðvíkjandi tí studnings- skipan, ið var, hon var eitt gott íkast til heimamenn- irnar, sum sannuliga eru við til at skapa lív á bygd- unum. Tað verður tosað so nógv um, at flyta stovnar úr Havn út á bygdirnar fyri at menna bygdirnar, dugi ikki at síggja nakra bygdamenning í tí, ein stovnur við tveim- um ella fýra fólkum ger hvørki frá ella til, hvat menning viðvíkur. Og um hann kemur so verður hann bert í einum stað og kanska tey fólkini, sum fylgja við hava bústað í heilt øðrum plássum. Síggi at borgarstjórin í Skopun, Gerhard Logn- berg, hevur grein í bløð- unum um barnaskúlar, har er sama skili. Gamla studn- ingsskipanin hon líggjaði bygdirnar. Vit vóru ónøgd tá vit ikki fingu tað vit søktu um, men tá ári eftir kom, vóru vit ikki gloymd- ir. Skipanin skapti lív og trivnað, sum skal til. Vón- andi koma ikki fullveldis- fólk aftur til valdi aftaná vali, so at okkara ágóði fer til nyttu heldur enn til full- veldisfjas. Høgni Mikkelsen Valevni Sambands- floksins í Suðurstreymi Tað nátturugivna og tað menniskjansliga til- feingið er upphavið og tann grundleggjandi fyritreytin fyri at skapa framburð í samfelag- num. Eitt fjøllbroytt og vælvirkandi vinnulív er keldan ti, at ríkidømi verður fingið burturúr tilfeinginum. Sambandsflokkurin vil geva vinnulívinum so góðar umstøður at mennast og vaksa sum gjørligt. Flokkurin hevur tað uppfatan, at tess fríari ræsur vinnan hevur at skipa síni egnu viðurskifti, tess betri verður hon før fyri undir egnari ábyrgd at gera tað ítasta fyri seg sjálva og harvið fyri samfelagið. Tí skal tað almenna mest møguligt halda seg burtur frá vinnulívinum og einans gera tær lógir og reglur, sum objektivt eru neyðugar fyri at regulera vinnuna við atliti at øðrum samfe- lagsáhugamálum. Liberala hugsjón Sambandsfloksins er, at vinnulívið eigur at vera privat heldur enn al- ment. Privata vinnulívið stimbrar ábyrgdarkensl- una og arbeiðshugin hjá einstaklinginum. Al- mennur stuðul til privat virkir avskeplar kapp- ingina, fremur ineffek- tivitet og eggjar til skeivar íløgur. At taka eina avgerð ber altíð við sær eitt krav um at taka ábyrgd. Tá ið tað almenna sigur seg vilja taka ábyrgd, merkir tað í roynd og veru, at eingin tekur ábyrgdina. Tí eigur einstaklinguirn sjálvur at sleppa at taka avgerðina. Ábyrgdar- kensla og avgerðarættur eru hornasteinar í per- sónliga frælsinum og í einum frælsum vinnu- lívi. Tað er umráðandi, at tað almenna gevur vinnulívinum tryggar, frælsar og einfaldar kar- mar at virka undir. Hesir karmar eiga ikki at verða broyttir í tíð og ótíð. Ein vinna, sum ynskir at eggja til nýhugsan, framburð og vøkstur, leggur stóran dent á at geva sínum medarbeið- arum eitt gott arbeiðs- umhvørvi, hon leggur dent á gott samstarv og gevur medarbeiðarunum ávirkan. Keldan til nýhugsan, framburð og vøkstur er ein frí vinna Inni á Firði í Kollafirði Tað studningsfría samfelagið Tummas Jacob J. á Løgmansbø valevni fyri Fólkaflokkin í Vágum Fólkaflokkurin er eisini til fyri tey eldru, tey veiku, tey við serligum tørvi og tey menningartarnaðu í samfe- lagi okkara. Verður Fólkaflokkurin við í komandi samgongu, vil hann arbeiða fyri, at meira verður gjørt fyri tey eldru, tey veiku og tey við serligum tørvi í Vágum. Vit ásanna, at tað ikki er rætt, at t.d. børn við serligum tørvi, og ofta eisini familjur teirra, vera noydd at flyta av oynni um barninum og familjuni skal verða lagað livilig og virðilig kor. Teirra møguleikar til eitt gott lív skulu ikki vera treytaðir av hvar tey búgva. Fleiri til- boð eiga at verða í lokal- samfelagnum. Hvat viðvíkur teimum eldru av okkara borgarum so standa eini 30 fólk á bíðilista til ellisheim her í Vágum. Møguleikin fyri at byggja bústa til tey eldru eigur at verða kannaður og settur í verk, tá rætta loysn- in er funnin. Fólkaflokkurin vil í ein- ari komandi samgongu m. a. virka fyri, at: 1)Byggja bústovn til fólk við serligum tørvi, her- undir menningartarnað, og útvega fleiri tilboð til hesar borgarar. Her eru fleiri loysnir, t.d. Klaks- víksfyrimyndin, har heim fyri fólk, ið eru menning- artarnað og fólk við autismu eru samskipað soleiðs, at rúm er fyri báðum bólkunum bæði fakliga og fysiskt. Tað vil siga, at tann serstaki tørvurin hjá tveimum bólkum av fólki við ser- ligum tørvi verður nøktaður. 2)At kanna tørvin á eldra- bústaðum í Vágoynni og fremja loysnina í verki. Tín krossur til Fólka- flokkin er tí eitt ljós á leiðini móti betri korum hjá teimum eldru, teimum veiku og teimum við ser- ligum tørvi, sum búgva í Vágum. Fólkaflokkurin er ikki bert ein vinnuflokkur C M Y K 11 10