týsdagur 16. apríl 2002síða 7

12 Nr. 71 - 16. apríl 2002 Nr. 71 - 16. apríl 2002 13 VALGREINAR Mannarættindi – einans fyri tey sterkastu? Annfinn Brekkstein valevni sambandsflokksins í Suðurstreymoy Í einum ásannan av hesum veruleika vil undirritaði sum valevni sambands- flokksins stríðast fyri at minka um almenna partin av samfelagsbúskapinum. Í hesi stremban er og verður eitt av aðalmálum floksins at minka um tað alt og høga skatta- og avgjaldstrýstið, sum er galdandi í føroyska samfelagnum. Tað er okkum til títlan sóma at varðveita ein marginalskatt uppá 58 % av seinast forvunnu upphædd- ini fyri vanligar meðal- inntøkur, umframt at meir- virðisgjaldið er tað hægsta í Europa ájavnt tað danska og svenska. Tað skal altíð loysa seg at arbeiða. Borgarin skal so- statt ongantíð revsast fíggj- arliga fyri sín góða arbeiðs- hug. Fyri at stimbra og motivera tann einstaka eigur øll orka eitt komandi valkskeið at vera løgd í at fáa skattin niður um 50 % seinast tjentu krónuni. Hans J. Hermansen Valevni Sjálvstýrisfloksins í Suðurstreymoy Er nakar hugsjónarmaður eftir? Er nakar, sum saman við mær hevur hug til at royna at stovna eina altjóða friðarrørslu, ið sprettur úr fólkinum? Eina sonevnd "grasrótarrørslu". Rørslan skal vera óbund- in í allar mátar og ikki órógvast av nøkrum øðrum. Einasta málið er friður fyri øll. Eg ivist ikki í, at meiri enn 99% av heimsins borgarum, ið hava ikki fólkaræði, lata seg kúga av minni enn 1%, sum situr við valdinum. Hvussu hetta prosentið hevur fingið valdið at kúga onnur, er ein annar spurningur. Um vit, ið hava tað gott, orka ikki at fara undir tílíkt tiltak, hvussu skulu tey kúgaðu so orka? Hyggið at støðuni úti í heimi: Skal framtíðin hjá okkum og okkara eftirkom- arum síggja út, sum hon ger, uttan at vit hava lyft hond frá síðu? Trúgv flytir fjøll. Ein langur gongutúrur byrjar altíð við fyrsta fetinum. Hetta verður ein langur túrur, um hann skal eyðnast og verður ikki avbrotin. Við orðunum hjá Chamberlain í huga, Peace in our time, verður farið til gongu, fyrst í Føroyum og seinri - vónandi - úti um heimin. Um onkur er, sum er áhugaður at hjálpa mær við hesum, kann viðkomandi skriva til mín ella senda teldupost. Skipað verður fyri fundi, um undirtøka verður fyri hesum. T-postur: hajah@post.olivant.fo Gunnar K Nattestad Valevni Sambands- floksins í Vágunum Mangan geva vit okkum ikki far um hvussu gott vit hava tað. Vit liva væl, hava tak yvir høvdið, ríkiligt at eta og kunna ferðast frítt. Vit hava rættin til persónligt frælsi m.a. at eiga okk- ara egna, kunna stórt sæð siga tað vit vilja og hava ikki fyri neyðini at finna okkum í at vera álopin ella hótt við lívin- um. Jú, vit hava tað gott! Men hava øll tað gott? Hvussu er við teimum óføddu, teimum ið eru brekaði og teimum ið liva í fátaku londunum? Nei, nógv av teimum hava tað als ikki gott. Okkara rættarskipan skal eitast at tryggja at tann óseki ikki verður dømdur sekur. Men tá talan er um tey óføddu, kunna vit í praksis taka lívið av teimum inntil tey eru 12 vikur gomul. Vit ógvast tá vit hoyra um at fólk vera dømd til deyða, men hvat hugsa vit um at 10’tals av okk- ara egnu borgarum verða avlívað á hvørjum árið? Skula vit snakka um hvør, ið er sekur og ikki, er neyvan yvi um, at barnið má vera eitt tað ósekasta vit kunna ímynda okkum. Hóast hettar, er tað mangan ófødda barni ið má gjalda við lívinum fyri foreldrana misstøk. Hvussu ber tað til at mannarættindini ikki røkka her? Hvat sigur m.a. AMNESTY til hetta? Hvussu kunna somu fólk, ið berjast fyri at bjarga m.a. drápsmonn- um frá deyðarevsing, samstundis heilhjartað tala fyri fríum fostur- drápi og enntá viðmæla hettar sum lið í bardag- anum móti fólkavøkstri? Vit hava ikki deyða- revsing í Føroyum sigst, men hvat mundu tey óføddu sagt um tey blivu spurd? Barnið við mongolismu, barnið ið er úrslit av eini neyðtøku ella barnið ið hevur foreldur ið verða metta at vera illa fyri, er í stóran mun óvart. Ófødda barni kann einki siga, kann ikki tala sína søk, argumentera og mótmæla. Men er tað ikki júst her at MANNARÆTTINDINI koma inn í myndina, er tað ikki júst har tey veikastu hava sína verju? Vanliga kallað vit tey ið tala søk teirra veiku fyri stríðsmenn, men hvussu er við teimum ið berjast fyri rættindi teirra óføddu. Tey vera vanliga kallað fanatik- arar, kvinnu-niðurgerð- arar og tað ið verri er. Mín vón og ynski er at vit í Føroyum vilja geva okkara óføddu somu rættindi sum okkum ið eru fødd, so at tey ikki ein dag skula siga, "Tit tóku tykkum rætt til at velja um vit skuldu liva ella doyggja í móður- lívið, nú fara vit at av- gera um tit skulu liva ella doyggja sum gom- ul". Ein ógvusligur takni, men hygg at hvussu veruleikin er, m.a. í Hollandi. Lívið er ein menning frá gitnaði til deyða - men tað er líka nógv lív alla tíðina! Sjálvt um eingin sær nakað og róp- ini hoyrast ikki – so er lívið ið verður tikið hitt sama og deyðin er líka veruligur. Lat okkum úr øllum flokkum standa saman um at verja lívið vit øll hava fingið frá Guði. Friður í okkara tíð Skattalækking Hans Pauli Strøm javnaðartingmaður Hetta er yvirskriftin í heil- síðisgrein í nýggjasta FF- blaðnum, sum væl og virði- liga grundgevir fyri og dokumenterar, at tjóðveld- istíðindini um at tann gitni norski politikarin Thorvald Stoltenberg arbeiddi fyri føroyska/grønlendska fullveldisbólkin í Fólka- tinginum, "kunnu staðfest- ast sum ósannindi". Onkur hevur funnist at mær fyri at kallað hetta nummarið hjá tjóðveldinum fyri svindil. Tað er møguligt at "bluff" hjá FF-blaðnum er tað rættara orðið. Men týdn- ingurin er nakað tann sami. Søgan um Stoltenberg var bluff Birgir Mohr valevni Javnaðarfloksins í Sandoynni Heimarøktin skal útbyggj- ast við døgnrøktarskipan Fleiri og fleiri eldri liggja einsamøll og óhjálpin heima, tá heimahjálpin fer eftir dagligu ella vikuligu vitjanina. Tí vil Javnaðarflokkurin beinanvegin útbyggja heimarøktina við einari tilkalliskipan, fyri harvið at økja um tryggleikan og møguleikan at búgva og vera verandi í egnum heimi, hóast høgan aldur. Pensiónin skal upp Eingin einstaklingur skal við pensiónsaldur hava minni enn kr. 10.000,- um mánaðin í pensión - og hjúnarpør kr. 16.000,- tí eingin kann ídag halda hús og liva sámuliga fyri minni. Fólkapensiónin og Sam- haldsfasti eftirlønargrunn- urin skulu tilsamans tryggja pensionistum hesar minstu upphæddir. Tey møguleikaskerdu Javnaðarflokkurin fer at seta viðurskiftini hjá fólki við skerdum møguleikum aftur á dagsskrá, eftir at hesi ikki hava verið raðfest politiskt seinastu árini. Ítøkulig stig skulu takast at útvega og byggja bústað- ir til sálarliga sjúk, menn- ingar- og rørslutarnað fólk. Somuleiðis skal arbeiðs- marknaðurin gerast rúmari fyri hesum fólkum, soleiðis at lívsdygdin hækkar. Allir almennir bygningar eiga at vera gjørdir atkomuligir fyri rørslutarnað fólk. Heilsuverkið skal styrkjast Javnaðarflokkurin vil taka ítøkjulig stig at betra fólka- heilsuna, við at bjóða før- oyingum fyribyrgjandi heilsukanningar til øll, og viðgerð móti misnýtslu av ymiskum skaðiligum slag. Í sjúkrahúsverkinum skal tørvurin hjá sjúklinginum setast í hásæti, og somu heilsuligu tilboð skulu bjóðast um allar Føroyar, uttan mun til hvar ein býr. Støðið má vera sum tann frægasta tænastan í okkara grannalondum. Hetta kostar pening. Javnaðarflokkurin vil rað- festa peningin á løgtings- fíggjarlógini, til frama fyri alt Føroya fólk - til lívs- frælsi - framum óveruligar tjóðskapardreymar og nationalismu. Veljið Javnaðarflokkin Føroya Javnaðarflokkur sigur og meinar tað – FÓLKIÐ FYRST ! VALGREINAR Ynskja vit fram- haldandi at liva í einum fram- komnum Føroyum - tá velja vit framhaldandi ríkisfelagsskap - sum Sambandsflokkurin vil virka fyri Jákup Lamhauge Valevni Sambands- floksins í Eysturoy Løgtingsvalið hesaferð stendur meira enn nakrantíð áður um valið millum varðveitan av ríkisfelagsskapinum millum Føroyar, Dan- mark og Grønland, og so hinvegin um valið at slíta Føroyar úr ríkis- felagsskapinum. Samgonguflokkarnir, Tjóðveldisflokkurin, Fólkaflokkurin og Sjálv- stýrisflokkurin, hava í sínum valuppleggið til føroya fólki, gjørt greitt, at um teir aftur fáa meirilutan í løgting- inum, so verður hildið fram á somu leið sum seinastu fýra árini - nevniliga at slíta øll bond við 600-ára gamla ríkisfelagsskapin. Stevna sjálvstýris- flokkana er ikki at taka feil av, og tí er tað so mikið meira umráðandi, at vit føroyingar eru á varðhaldi og leggja forð- ingar fyri ætlanum teirra. Hendan møgu- leika hava vit á valdeg- num 30. apríl. Veljarakanningarnar seinastu tíðina hava víst, at stórur meiriluti av føroyingum eru ímóti at slíta við ríkisfelags- skapin, og tað kunnu vit bert fegnast um, men løgtingsvalið hevur ikki verið enn, og tí er um- ráðandi, at vit halda fast um støðu okkara og ikke bert tað, men at vit hvør í sínum lagi gera sítt til, at valúrslitið verður eins gott og veljarakanning- arnar higartil hava víst. Øll mugu gera sær greitt, at talan er um eitt sera álvarsamt val - tí eru vit fyrst farin úr ríkisfelagsskapinum, so ber ikki til at venda aftur. Tí verður enn einaferð rópt varskó til føroya fólk - stemmið í við Sambandsflokkinum, flokkinum sum vil tryggja vælferð og trivna í landinum. Bergur P. Dam Valevni Javnaðarfloksins í Suðurstreymoy Tjóðveldisflokkurin er farin í valstríð við eini ræðumyndaherferð, har tey kasta øðrum fyri at vilja gera somu skaða- gerðir, sum Tjóðveldis- flokkurin sjálvur hevur gjørt Í politiskum útvarpslýsing- um hevur Tjóðveldisflokk- urin boðið til kafékvøld, har ávíst tema hevur verið á skránni. Kriminalpreventión Fyrsta reklaman, sum eg hoyrdi snúði seg um lands- kassan. Orðaljóðið var nakað sum "Hvussu forða vit hinum flokkunum at tøma landskassan?". Í hesi orðing er innbygd ein ákæra ímóti øllum hinu flokkunum, har teit verða skýrdir at verða kriminellir. Ein ákæra, sum ljóðar, at sleppa hinir flokkarnir, so aftra teir seg ikki at stjala av landskassanum. Ein ótrúliga grov ákæra. Ein markleysur frekleiki, sum helst stavar frá eini undir- lutakenslu, sum er kon- verterað til stórheitsvanvit og sjálvsyvirmetan. "Ræni eg alt, kunnu hini ikki" Men kanska trúgva tey sjálvi hesum. Kanska hava tey sannført seg sjálvi um, at tað veruliga er so. Kanska er hetta ein grund fyri politisku fram- ferðini seinastu tíðina. Kanska er tað so at tjóð- veldisumboðini hava hugs- að sum so, at tryggasta háttur at forða stuldri, er at syrgja fyri, at onki er at ræna. Tí royndu tey at leggja alt so til rættis, at onki er í landskassanum at ræna hjá teimum sum taka yvir. Fyrstu árini í samgongu brandskattaðu tey, hækk- aðu blokkin til metstøði og løgdu alt til síðis. Henda uppsparing skuldi brúkast at propagandera fyri loys- ingini. Øll átrokandi máls- øki blivu forsømd. Hóast bestu tíðir bleiv onki gjørt. Men so – tá seinasta fíggjarlóg teirra skuldi gerast – vendist alt við. Væl vitandi, at tað, sum nú bleiv avgjørt, komu eftirfylgjar- arnir at skula fíggja, varð hol sett á. Útreiðslur í milliarda- klassa blivu samtyktar í evstu løtu, tá hurðin var um at bresta í eftir samgong- uni. Samstundis bleiv ein triðingur av blokkinum í einum høgdur burtur. Úrslitið: Samtykta fíggj- arlógin í ár – tá eykajáttanir og nýggjar útreiðslur eru innroknaðar – fer at geva hall. Eftir einum ári vendu tey einum yvirskoti uppá fleiri hundrað millónir til hall. Og so var fullgjørt. Tí hvør kann ræna ein lands- kassa, sum longu er tømd- ur? Undirgrundarhandil Onnur lýsing snúðið seg um virðini í undirgrundini. Í lýsingini varð spurt, hvussu tey kunnu forða andstøðuni at avreiða ráevnini í undirgrundini. Aftur ein grov, ærumeið- andi ákæra innbygd í eina útvarpslýsing. Og aftur ein ákæra, har Tjóðveldis- flokkurin ávarar ímóti at onnur kunnu finna uppá at gera tað sama, sum tey sjálvi hava gjørt. Ikki nógv dømi eru um at so at siga alt politiska um- hvørvið í Føroyum hevur staðið samt um eitt mál. Men málið um undirgrund- ina er slíkt dømi. Allir flokkar í Føroyum hava hildið rimmarfast um, at møgulig virði í undir- grundini eru ogn Føroya Fólks og bara fólkið í Føroyum eigur at hava avgerðarrætt yvir hesum. Hetta var full semja um. Til Tjóðveldisflokkurin, sum tann einasti, broytti kós, og bæði vildi lata onnur taka pant í møguligu virðunum og kunngjørdu, at tey ikki vóru samd í at vit hava ræði á hesum virðum. Eftir at fleiri loys- ingarstrategiir vóru koll- sigldar, kom rættuligur panikkur í Tjóðveldisflokk- in. Í garvillari desperasjón bjóðaðu tey dønum pant í undirgrundini, um danir afturfyri vildu fíggja loysingina her og nú. So fast hevði fáfongdin fingið tøkur í teimum, at tey - og bara tey – vóru til reiðar at avreiða møgulig framtíðar virði í undirgrundini til danir. Hvat er at vænta? Av røttum kunnu vit spyrja, hvat tað næsta verður, sum tey vilja offrað á hesum forfongiligheitsaltari. Longu nú er ágangur fyri at lata út til spekulantar fólk- sins ognir – frá banka til veiðirættindi. Og Tjóðveld- isflokkurin er sárbærur. Bara Javnaðarflokkurin hevur sum stavnhald at verja fólksins ognir ímóti spekulantum. Bara Javn- aðarflokkurin sigur korta- nei at geva fólksins ognir upp til skutils fyri at fjálga einum loysingardreymi ella eini liberalismuillusjón. Tí mugu vit styrkja Javnaðar- flokkin. Ein sterkur Javnaðar- flokkur er trygdin fyri at fólksins virði verða verandi fólksins virði. Ræðumyndaherferð: Støðgið tjóvinum, rópti tjóvurin Ernst Kass valevni Sjálvstýrisflokksins í Norðurstreymi Vit, sum hava okkara dag- ligu gongd í Norður- streymi, noyðast at gera upp við okkum sjálvi, hvat vit vilja við valdømi okk- ara. Vit eiga at kunna koma saman og standa saman sum ein eind, til tess at øki okkara eisini framyvir kann taka lut í tí framburði og menning, sum føroyska samfelagið er merkt av. So leingi vit ikki eru saman um at tala okkara søk - so leingi kemur søk okkara ikki at vera hoyrd. Nú hava teir størri flokkanir í eitt mannaminni tala søkina hjá norðstreym- oyingum á Løgtingið. Er tað ikki uppá tíðina, at vit fáa eina broyting? Er tað ikki uppá tíðina, at Sjálv- stýrisflokkurin gerst røddin hjá norðstreymoyingum á Føroya Løgtingið? Valstríð og lýftir Eins og tá ið jól eru í hond- um, so verður tað í hesum døgum ynskt og lova frá øllum síðum; tunnlar, skip, skattalættar, lønarhækkingar, sjúkrahús, os.fr. Men vit mugu ikki gloymað, at í síðsta enda eru tað vit sjálvi, sum skulu gjalda fyri allar jólagáv- urnar. Tað kemur ein dagur, tá ið øll vallyftini og allar rokningarnar skulu gjald- ast. Vit í Sjálvstýrisflokk- inum, ynskja ikki at Før- oyar fara á heysin aftur. Sjálvstýrisflokkurin ynskir at hyggja realistiskt uppá, hvat ið er best fyri land og fólk. Vit ynskja, at halda tað vit lova. Men tað verður ikki gjørt við at yvirbjóða okkara mótval- evnum, men tað verður við at lurtað eftir fólkinum. Broyting og menning Norðurstreymur hevur brúk fyri broyting og menning, og tað kunnu norðstreym- oyingar fáa, um teir ynskja tað. Sjálvstýrisflokkurin er títt boð uppá eitt gott alternativ. Tískil vil undirritaði heitað á allar Norðstreym- oyingar - heilt frá Vest- manna til Tjørnuvíkar - um at fara á val 30.04-2002 og stemma uppá Sjálvstýris- flokkurin. X við Sjálvstýrisflokkin - títt alternativ Vitjið heimasíðu okkara: www.tingakrossur.fo Frá Vestmanna til Tjørnuvíkar Olav Enomoto valevni Sambandsflokksins í Norðstreymoy Fiskivinnuskúlin átti at verið mest týðandi mið- námsútbúgving í einum fiskivinnulandi. Her eiga vit tilfeingi og møgu- leikarnar. Fiskivinnan, ið er okkara høvðusvinna, hevur ein skúla ið fær minst pening av øllum skúlum. Hettar skal broytast sum skjótast. Samstundis má eitt veruligt umhvørvi skapast um henda so neyðuga skúla. Fiskirannsóknarstovan eigur at verða flutt úr Havn til Vestmanna. Sjálvandi átti havransøkarskipið Magnus Heinason at havt heimstað sína í bestu náttúruhavn í Føroyum. Sjálvandi skulu fiska- stovnsgransking og komandi starvstova fyri fiskasjúkur liggja saman við einum møguligum komandi fiskivinnuhá skúla. Fiskivinnugransking og menning skal beina okkum á eitt hátøknuligt støði, soleiðis at Føroyar sum land varveitur kapp- ingarførið við umheimin. Arbeiðast skal fram ímóti einum fiskivinnumiðdepli. Tá tað ber til at ferðast úr Norðstreymi til Havnar hvønn morgun, skuldi tað eisini borið til at koyrt úr Havn til Vestmanna. Tað er bara ein spurningur um at fáa okkara áhugamál førd fram á tingi. Norðstreymoy sum miðdepil - Fiskivinnuskúlin í Vestmanna skal gerast besti ídnaðaskúli í Evropa C M Y K 13 12