hósdagur 1. mai 1952síða 4

1. mai 1952 7 ———————iiNx<<—i8wi eee 25-åra minningardagur At halda nakran minningardag fyri socialismu og framburði, meðan For- oyaland verður styrt av so kolsvørtum afturhaldi. sum fåur í verðini hevur kent makan til, er lítið hugnuligt: men vit kunnu gleða okkum, tå id vit minn- ast hitt gamla orðið, ið sigur, al streingir harrar skulu stokkut valda. Nú hava teir trýst Føroya arbeiðandi fjøld bæði á sjógvi og landi so langt niður. at nú má fjøldin vakna. Ég haldi, at eg tori at siga, at fjøldin er vaknað. Hvat siga tit um menn. sum viðtaka uppskot á Føroya Løgtingi um al steðga allari havnagerð í Føroyum“ »Smiril« hava teir lagt. Teir royna eisini at selja hann, og einki skip seta í staðin. Tey málini, sum Førovingar hava vvirtikiå, ern øll farin í sort, d. royndarstøðirnar. Húsabygging er yvirtikin, og tí fær eingin lán til at byggja hús fyri. Ravmagnsmålid er yvirtikid. og hevði langt sidan verið farin sama veg sum royndarstøðirnar. um ikki Danir tóku aftur um endan og veittu stuðul. Skatturin er hann verður neyvan goldin. Hvar enda vit so? Tollur gevur inntøkur: men luksus- tollurin fellur skjótt burtur, ti eingin verður at hava ráð at keypa luksus nú. ið tollurin er so ómetaliga høgur, so nú so stórur. al teir toll á neydsynjarvorurnal leggja Tey 25 árini blad Førova Sosial-Demokratu okkara javnaðarmanna fyllir 25 ár. tað er eingin høgur aldur. tá okkara bróðurbløð í hinum nordanlondum eru komin upp í tey áttati. Førova Javnaðarflokkur var stovn- aður í 1926. og stillaði flokkurin upp til eitt fólkatingsval á fyrsta sinni sama ár. við Mourentius Vidstein sum val- Til løgtingsval var uppstillað Tá vóru valevnir uttan evni. fyrstu ferð i 1928. uppstilladir i øllum valdømum Norðoyggjum. Valdir vóru tå P. M. Dam fyri Suduroy vid 366 atkvøðum og M. 8. Vidstein við 126 atkvøðum fyri Suðurstreymoy. tilsamans í øllum valdømum 671 atkvøðum. Síðani 1928 hava verið 8 løgtings- val, I 1928 atkv. og seinasta val 1950: 2605 atkv. Í 1916 var felagsuppstilling av javn- adar- og sjålvstyrinum, og komu 2 sjålvstyrismenn, 5. P. Zachariasen fyri Norðoyggjar Louis Zachariasen fyri Suðurstreymoy. inn uppá javnuð- fingu javnaðarmenn 671 og arlistarnar. í 1928 vóru valdir: P. M. Dam. Tvøroyri. fyri Suðuroy. og M. S. Vid- stein. Tórshavn. fyri Suðurstreymoy. Í 1932 valdir: P. M. Dam. Tvøroyri. og N. P. Strom, Vágur. þáðir fyri Suðuroy. í 1936 vóru valdir: P. M. Dam. Tvøroyri, J. H. Danbjørg. Porkeri. Jacob Nielsen, Vágur. allir tríggir fyri Suðuroy. I. P. Davidsen. Sandur. fyri voru Sandoy. Trond Hansen. Tórshavn. fyri Suðurstreymoy. Hans J. Poulsen, Eiði. fyri Eysturoy. hann doyði 1937 og kom tá J. S. Heinesen Lorvík fyri hann. í 1940 vóru valdir: P. M. Dam. Tvoroyri, J. H. Danbjørg Porkeri. Jacob Nielsen. Mikines. fyri Suður- ov. J. P. Davidsen, Sandur. fyri Sand- ov. J. Fr. Øregaard, Gøtu fyri Fystur ov. Jacob E. Jacobsen. Klakksvík. fyri Norðoyggjar. Í eykasetuni 14. apríl til FØROYA SOSIAL-BEMOKRATUR meira enn teir longu hava lagt. Fólk verða noydd at rýma úr Føroy- um, tí her er ikki livandi. Hla sær út; men soleiðis mátti tað enda. Tann. ið ikki vil hoyra, føla. soleiðis sigur eitt gamalt orð. Ein ar- beidara- og fiskimannafjold, sum vid køldum blóði fer á val og setir kross teirra = ørinda- má fyri ríkmonnum sveinum má fyrr ella seinri føla sviðan. Tað hevnir seg at lata maktina frá Og sær og geva hana upp í hendurnar á sínum ringastu mótstøðumonnum. Tað hevur hin føroyska veljarafjøldin gjørt og tí má svíða sum svøllur. Men latum okkum halda áfram og tala og skriva. seta uppskot fram og berjast fyri tey, sjålvt um okkara mót- støðumenn fella tey. Tað hava teir so ofta gjort, men so seinri hava teir noyðst al viðtaka summi av teim somu uppskotum sum boyggja seg og teir áður hava felt. Rættvísið sigrar til endan. Vit skulu bara halda áfram í ti treysti, at tað cóða er sterkari enn hitt illa. Vit eiga at síggja fram móti ti þjarta stavn- haldi. sum skal bera sigur til ta kúg- aðu fjøldina og ljós til teirra, sum liva á lívsins skuggasíðu. Upp brøður til dagsverk og dyst. Frælsi. javnaður og bróðurskapur skal setast í hásæti á Føroya Løglingi. þara vit ikki missa mótið. Kampurin kann vera harður, men sigurin er Vísur. Við kvøðu javnaðarmanna J. H. Danbjørg. 20. april (9 fundar) var Hans P. Klein inni fyri Jacob E. Jacobsen. í 1943 vóru valdir: P. M. Dam. Tvørovri. J. H. Danbjørg. Porkeri. fyri Suðuroy. J. P. Davidsen. Sandur. fyri Sandoy. J. P. Henrikien. Pórs- havn, fyri Suðurstreymoy. J. Fr. Øre (framhald 11) JÁKOB JONSSON frá Hrauni: gaard, Gøtu, fyri Eysturoy. Í 1945 vóru valdir: P. M. Dam, Tvøroyri, W. Smith, Vágur, fyri Sud- uroy. J. P. Davidsen, Sandur, fyri Sandoy, Jákup í Jákupsstovu, Sørvág- ur. fyri Vágarnar, J. F. Øregaard, Gøtu, fyri Eysturoy, Jacob E. Jacob- sen, Klakksvík, fyri Norðoyggjar. í 1946 vóru valdir: P. M. Dam, Tvoroyri, W. Smith, Vágur, fyri Suð- uroy, J. P. Davidsen, Sandur, fyri Sanddoy, Louis Zachariasen, Tórshavn fyri Suðurstreymoy, J. F. Øregaard, Gøtu. fyri Eysturoy, S. P. Zachariasen, Klakksvik, fyri Nordoyggjar. Í 1950 vóru valdir: P. M. Dam, Tvoroyri, J. H. Danbjørg, Porkeri, fyri Suðuroy, J. P. Davidsen, Sandur, fyri Sandoy, J. P. Henriksen, Tors- havn, fyri Sudurstreymoy, J. Fr. Øre- gaard, Gøtu, fyri Eysturoy, Einar Waag. Klakksvík. fyri Norðoyggjar. Samansetingin av tinginum hesi ár- ini, ið javnadarmenn hava verið á tingi. hevur verið: 1928: J. 2. Sj. 11. Sa. 10. 1932: I. 2. Si. 8. Sa. Il. 1936: |. 6. Sj. 8. Sa. 8 V.2 1940: |. 6. Sj. 4. Sá. 6. F. 6. 1943: J. 5. Si. 0. Sa. 8. F. 12. 1045: }. 6. Sj. 4. Sa. 6. F. II 1946: J. 4. Si. 2 51 6 FS 1950: J. 6. Sj. 2. Sa. 7. F.8.T. 2. Við hesum søguliga yvirliti av javn- aðarmannastøðuni á lingi. er vón um, at:tá vit skriva 1954 ella fyrr, verð ur talið á javnaðarmonnum á Føroya Løgtingi tvífalda. Einar Waag. Fiskivinnufundur í Paris mánaði París. reiðararnir verður fiski- Føroya Th. Dahl. Fyrst í maí vinnufundur hildin í vekna skulu luttaka Thomsen. Tvøroyri Vági. og Johan Nr. NSSS YMISK TÍÐINDI - FOROYA ARBBEIÐSGEVARAF. hevur hildið aðalfund. Í nýggju nevnd- ini eru nú Esmar Fuglø frm. (í staðin fyri Mogens Liitzen), Georg Thomsen, Tvoroyri og Påll å Dul, Klakksvik. Å adalfundi i Havnar arbeidsgev- arafelag vórðu hesir valdir í nevnd: 7. Niclasen, J. P. av Reyni, Ebbe Miller, Hans Hansen og Kj. Mohr. FISKAPRISIRNIR Løgtingsneyndin,ið vald var at áseta fiskaprísirnar, hevur ásett fylgjandi prísir: Toskur, 22 tm. og yvir: nr. 1. 1,35 pr. kg — nr. 2: 1,15 og nr. 3 0,50 kr. 160—22 tm.: nr. 1: 1,18 kr. — nr. 2: 0,98 kr. og nr. 3: 0,50 kr. 12—16 im.: nr. 1: 1,05 kr. 2: 0,85 og nr. 3: 0,50 kr. Hýsa, longa og brosma 70 oyru kg og upsi 60 oyru kg. — nr. »Marie Boye« er farin til Danmark- ar vid farmi av gomlum jarni. Tad er íslendingur. ið selur. Rannsóknarskipið >Jens Væver< hevur verið á Havnini. Skal leita eftir sild undir Føroyum. Lamhauge & Waagstein hava fingið kloakgerdararbeidi á nýggja kajøki- num. FÓLKATINGSMENNINIR Júhan Poulsen er farin og P. M. Dam fer til Danmarkar komandi tys- dag. Teir skulu møta i fólkatinginum. »EIN VANDAFERÐ< eitur nýggj bók, ið Fríðrikkur Blá- hamar. løgtingsmaður hevur skrivað og Bókaprent givið út. Hetta er áhug- averd frágreiðing um ta ferðina, tá ið »Union Jack«, varð søkt av týskum kavbáti í 1940 við Hebridurnar. A UISGUEENSNSSUNNU tú vitsti nakað um hann. Erla: Eg veit einki um hann. Ásmundur: Annaðhvørt lýgur tú hatta ella okkurt ann- að. Sjónskari er tvítungan enn so. Helga: Erla, er tað beiggi, sum er sýslumaður? Talað, menniskja! Í guds heilaga navni, sig okkum sum tað ALDUR Erla: Hann segði einaferð í kvøld. at hann mátti hilta Grím. Er Grímur inni? Helga: Nei. Erla: Hvar er hann tå? Ásmundur: Tað skuldi eg sagt tær. hevði eg vitað tað. Erla (stúrsar): Eru tit viss í ti, at hann er ikki komin heim. Grímur? Hilda: Hvørjar áneyðir hava vit at dylja tað? Erla: Hann náði meg! Jaja. góða nátt. Ég má royna at fáa fatur á Vali. Ásmundur: Sig mær eitt. lítla mín, hvat er á vási? Heldur tú at: sýslumaðurin er ikki einmannaførur at finna heim í song? Helga (møtir Erlu): Ert tú heilt rættsiktad, Erla? Held- ur tú nakað menniskja trýr. at tú ert komin allan vegin higar út bara til stuttleika og tað mitt á nátt ? Hvat er áfatt? Erla: Einki. Slepp mær út! Hilda: Lovað gentuni út, Helga mín. Ræður hon sæt ikki sjálv. hvar hon gongur til stuttleika? Men mær tykir tað óráð. at lata hana fara heim einsamalla. loysir hann nú luftina. Ásmundur: Eg haldi við Helgu. at tað tykist at vera onkur blindur boði undir vatnskorpuni her. , Erla: Sleppið mær út í stundini! Ég má skunda mær. kann liggja Valur má leita menn saman. Tað lívið á. Helga: Liggja lívið á? Hvør er í vanda staddur? Ásmundur: Kann tú ikki siga okkum sum er? Hvør er í vanda? Hvat hevur borist á? Hilda: Hevur onkur meitt seg. kundi Ásmundur mín kanska hjålpt honum at húsum. Helga: Tú spurdi eftir Grími. Hvar helt tå hann skuldi verið tá hann ikki var komin heim? Tað ljóðaði sum er! Helga: Skal eg trúgva tað um teg, menniskja, at tú veit av manni. sum er í livsvanda og ætlar ikki at siga hvørjum sum er frá tí? (Fastmælt): Er tað nakað við Grími. so er best fyri teg at siga sum er ......... siga sannleikan uttan at fjala nakað petti. Helga: Er tað Grímur? Erla: Ja... (Grøtin og ill): ja, tað er hann. Hann í hvussu so er. Helga: Hvar er hann? Erla: Úti á sjónum. — ja. Slepp mær út. Eg má finna Val. — siga tykkum tað. Ásmundur: So tú vil einki siga okkum. Ég vildi ynskt at:tú var mannfólk. so skuldi eg givið tær tað, sum tú eigir á. tað skuldi verðið kjølhálað! Sovorðnir helvitis apukattar, átjan sinnum upp í røkur! Hilda: Hvat vildi Grímur úti á sjógv í nátt? Helga: Hví má tú so avgjørt siga Vali frá tí, men ikki okkum? Ásmundur: Nú ger tú so væl, at siga okkum hvussu vorðið er. og tað uttan at skava nakað útyvir. — Hoyrir tú tað? Soso skjótt! Erla: Hann ætlaði at rógva út um Hólman. Ásmundur: Nú. og hvat meir? Erla: Hann ætlaði at fara við onkrum lítlum báti. Ásmundur: Litlum báti? Tað er hann, ið hevur tikið lítla bát og er farin yvir á fjørð í hesum veðurlagn- um? Tað er ongum líkari enn at hann ikki hevur verið vit fult vit. lað veit eg ikki betur ......... — Eg kann ikki Helga: Hvat ger hann uttan fyri Hólman ? Erla (aftrast): Hann? ...... Tað veit eg íkki ...... Ég veit bara at hann ætlaði at fara hagar. Helga: Men veit Valur av tí? Hilda: Ert tå nú viss í ti Erla. at tå nú hevur sagt allan sannleikan ?