leygardagur 15. august 1953síða 2

Nr. 34 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Sambandið, fólkaflokkurin og tjóð- veldismenn sýna seg sum orðloys- ingar móti Norðoyingum í læknamálinum Sum monnum kunnugt vóru ríkis- umboðið, landsstýrið. sjúkrahússtýrið og flokksformenninir á einum máli um at skipa so fyri í læknamálinum, al lækni Halvorsen skuldi verða sitandi sum sjúkrahúslækni. Men fyri at hetta kundi henda, mátti tann broyting verða í læknaskipanini fyri Norðoyar sjúkrahúsdømi, at tað ikki skuldi vera skylda hjá læknanum á Klakksvíkar sjúkrahúsi at hava sjúkrakassapraksis við upptil 500 sjúkrakassalimum, at:sjúkrahússtýrið skuldi verða set! við 3 av løgtinginum valdum monnum úr Norðoya læknadømi, at sjúkrahúslæknaembætið sum ein fylgja av hesari umskipan ella umnor- mering málti verða lýst leyst sum eitt nýtt embæti, og at tað var ein sjálvfylgjulig forút- flokkarnir Norðoya júkrahússtýri soleiðis, af Halvorsen, eting, al settu sum 95 % av folkinum í Norðoya læknadomi høvdu barst fyri at fáa til lækna, varð settur sum sjúkrahúslækni. Hetta var so tað, sum þartarnir vóru samdir um, og sum umboðsmenn fyri Norðoya læknadømi eisini hildu seg kunna fyrileggja íbúgvunum har norð- tað kent tað! Tað skuldi so setast á blað av lands- og ríkisstýrið hevdi eisini góð- stýrinum. Men nú hendir tað. at landsstýrið útvatnar semjuna í tekstini. Tad Sigur soleidis einki orð um. at hetta verður gjørt fyri at Halvorsen kann verða settur sum sjúkrahúslækni uttan at noyðast at verða fimur í læknafelagi- num, ið hevur sagt seg nú ikki undir hann treytum a! hava nøkrum va sum sin lim. Hesin ullioti skrivihåttur landsstýr- Klakksvíkingum illgruna. isin gevur Teir avvisa, ti teir kenna seg Óvissar i. at Halvorsen lækni verður settur sum sjúkrahúslækni. um hann fyrst fer av sjúkrahúsinum. Nú kemur málið á ting. Danbjørg verður valdur at tala javnaðar- og sjálvstýrisllokka vegna og beina málið í eina S-mannanevnd at viðgerast. so fólksins vilji kann verða framdur. P. M, Dam heldur. at talumåtar duga einki. Spurningurin var. hvat ting nevndin kundi koma fram vid til end- liga viðtøku á tingi. Uppskotið hjá Martin amrådingarnevnd við flokksformonn Hol tt unum sum limum dugdi einki. Henda nevnd kundi íkki fáa nakra frivilliga semju heldur enn sjúkrahús týrið. ríkisumboðið og landsstýrið. Eina tøðuna. ið ti vegurin var at halda seg til tikin av rikisumbod num (vid góðkenning rikisstyrisins) Val landsstýrinum, flokksforinonnunum og útsendingum frá Norðoya læknadømi : Nevndin skuldi altso gera uppskot til og tingið samtykkja fyri seg. Nordoyum at sjúkrahúslæknin í skuldi onga skyldu hava at røkja sjúkr- akassapraksis; at sjúkrahússtýrið fyri Norðoya sjúkrahúslæknadømi skuldi verða sett við 3 norðoyingum og teimum tveim- um av innanrikisministeriinum valdu embætismonnum; at klakksvíkarsjúkrahúsembætið, ið soleiðis kom at verða eitt heilt annað embæti enn núverandi, kom at verða sligið upp av nýggjum; at tað kom at verða eitt »gentleman- flokkarnir velja sjúkrahússtýrislimirnur soleiðis. agreement<, at komu at at ffølkaviljin varð framdur, tå ið nyggja embætid sum sjåkrahuslækni Klakksvikar sjúkrahús varð sett. Martin Holm og tjóðveldismaðurin D. P. Danielsen talaðu ímóti, at tingid skuldi gera annað enn velja eina sem- ingsnevnd. Og tað hendi so, at sambandsmenn, fólkaflokksmenn óivað løgdu ráð saman, at tingformad- og tjóðveldismenn urin Jóhann Poulsen skuldi bera tað so í band, at einki skuldi henda í mál- inum. Hann setur fyrst undir atkvøðu at velja eina einingsnevnd. Hetta fall menn kundu sjálvandi ikki greiða at- kvøðu fyri tí. ið uppskotið javnaðar- varð at halda Nord oyingar fyri sþett. Eftir øllum vanligum tingsiði skuldi nú tingførmaður Jóhann Poulsen sagt. at hann so mátti taka hitt uppskotið um tingnevnd — fyri samtykt. Gjørdi hann tað, fór málið í neynd. Men tað gjørdi hann — ætlandi eftir ikki! vanligari samráðingum Ímóti allari tingmanna- gongd setti hann so eisini tað eftirver- andi uppskotið undir atkvøðu. Tað fekk einans 11 atkvøður og fall. brutu landsstýrið. bandsflokkurin. fólkaflokkurin og tjóðveldisflokkurin lyfti síni til Norð- oyingar um við tingsamtykt al gera Soleiðis sam- tað lógligt. at Halvorsen kann verða settur sum sjúkrahúslækni. Kann nakar háða eitt sameint fólka- ynski grefligari enn gjørt var. tá ið tjóðveldið og fólkaflokk- urin ikki vildu lova Norðoyinga áheit- an á tingi í læknatrætuni í tingnevnd? (At nakrir fáir følkaflokkstingmenn og Håkun Djurhuus aft anú at hava skimast kring seg og vissað sambandið teinmaðu ev um, at: málið fall, sjålvt um hann temmadi var bara upp á kvamsvis avlalad spæl). Norðoyingar kunnu nú siga. al teir illeittu beint ætlanin var altíð: at fåu Halvorsen úr Klakksvík og so ikki meir. 15. august 1953 Johan Poulsen, løgtingsmadur og Kristian Djurhuus, løgmaður GERA POLITISKT »NUMMAR« fyri at kvæla læknamålid í Norðoyum Sum aðrastaðni í blaðnum greitt | u, aldri áður henda, at løgtingsformað- frá forðaðu sambandsmenn, tjóðvel- fólkaflokksmenn lækna- málinum í Nordoyum at koma í nevnd dismenn og at fáa vanliga tingviðgerð. Men málið lá so á tingborði. Eftir vanligari mannagongd tingsins skuldi til 2. við- gerð og endiliga avgerð. Og til hesa so málið einaferð komið viðgerð kundi so hvor tingmaður fýri eg ella hvør flokkur ella flokkar í fe- lag seta fram broytingaruppskot til viðgerðar og utkvøðugreiðslu. í i Sambart hesa nýttu mannagongd og rætt tingmanna seltu javnaðarflokks- tingmenninir og sjálvslyristingmaður- in Kallsoy (Zachariasen var burtur staddur, men hann er samdur við upp- skot ingaruppskot: stillarunum): fram hetta brovt- 1) Í teirri av løglinginum tann 8.3 1951 samtyktu læknaskipan fyri Før Klakksvík skal hava løn og haraftrat rætt til at praktisera ovar úttalast, at í bygdini. Hetta verður skotið uppá at brovt soleiðis: ast Í Klakksvík verður settur ein sjúkr alhhúslækni, ið ikki hevur sjúkrakassa- praksis. Samstundis verður tikin neyðug kommunulæknahjálp til at røkja sjúkrakassa- og annan lækna På | DIaKS15 tyri Nordoyar. 2) Tingi6 velur 3 limir til eina ser liga jukrahusstporn fyri Klakksvík ar sjúkrahús og loysir samstundis áð- limir í valdu ur av løgtinginum : Klakksvikar sjåkrahusdomi úr starvi sinum. 1) Í den af lagtinget under 8.3 1951 vedtagne lægeordning for Fær derne udtales, at Klaksvig skal have ansat en sygehuslæge, der får fast løn og dertil får ret til at praktisere i byg- den. Dette Í Klaksvig ansættes en sygehuslæge. foreslås ændret til folgende: der ikke har sygekassepraksis; sam tidig ansættes fornøden kommunelæge- 1 4 1, á ! 4 x : hjælp til at beljene sygekasse. og an den praksis Da Norderderne. 2) Lagtinget vælger 3 medlemmer til en særlig sygehusbestyrelse for Klaksvig sygehus og fritager samti- dig de tidligeæ af lagtinget valgte medlemmer af Klaksvig sygehusbesty | relse Á tingi, 11. august 1953. fra hvervet. Einar Waag, P. M. Dam og Dan bjørg: F. Fr. Øregaard, f. P. Henrik sen, f fr. Davidsen. fohan Kallsoy. Viðlagt uppskotinum var eitt skrin til løgtingsformannin Jóhann Poulsen um at fåa læknamálið til aðru viðgerð. undirskrivað av øllum Áheitanin var javnadartingmonnum og Johan Kalls oy. Nú hendir tað i Føroya løgtingssúg- i | | | Í urin noktar 7 tingmonnum at fáa mål- ti! viðgerðar. Hann grundar sína sýtan við, at málið var fallið, tá ið tað ikki slapp í nevnd. Þá brann á ein hin harðasti orða- leikur, ið hevur verið á tingi millum P. M. Dam og andstøðumenninar. P. M. Dam helt kraftiga fram, at formaðurin rúkandi skeivt. Einki tingmål var nakrantíð tikið sum at:tað íkki hevdi fingið neyndarviðgerð. hevði felt fyri tí, So ofta landsstýrið hevur lagt upp- skot fram, ið hevur verið so háttað, at menn hava hildið tað verið oneyd- ugt at beina tað í nevnd. Men skotið uppá at geva ti tingvidgerd uttan nevndarviðgerð. Uppskotið er farið til 2. og 3. við- gerð á opnum tingi og endiliga av gjørt við atkvøðum. Vil vita eisini»sum minnilutaflokk- ar, at uppskot okkara ikki eru slopp- in í nevnd, og tå hava tey fingið 2. viðgerð á tingi við eftirfylgjandi at- kvøðu um sjálvt fyriliggjandi uppskot við møguligum brovtingaruppskoti frá tingmanni ella tingflokki — júst sum her verður biðið um. Fad er ti ein fullkomuliga ólóglig gerð av tingformanninum, tå ið hann noktar okkum 7 tingmonnum at fåa læknamålid til viðgerðar, so mikið meiri sum tað í tingskipanini stend- ur, at 6 tingmenn kunnu við skriftlig- ari á heitan krevja eitt mål til við- gerðar. >Ég krevji tí sambart tann rætt, sum tingmannagongdin gevur tingmonn- um. málið til viðgerðar!< segði tal- arin harðliga við tingformannin. Formaðurin (frá formannspalli- num): Málið er fallið — og kann ikki koma til viðgerðar. Dam: Um formaðurin tíggju ferðir sigur, at málið er fallið, er tað ikki fallið. Tad, sum fallið er. er, at málið ikki slapp í nevnd. Men tað skal sam- bært tingsins mannagongd fyri aftur til 2. viðgerð og til tingatkvøðu um innihaldið í sjálvum uppskotinum. Og tað er ein óhoyrdur frekleiki, eitt 6- hoyrt demokratiskt brot og ein óhugn- alig vanvirðing móti einum fjórðaparti av Føroya fólki. tá ið nú tingformað- urin vågar sær at bróta tingmanna- gongd og spæla diktatur aftaná ta skemdargerð ikki at loyva norðoyar- málinum í nevnd. | Poul Petersen trinur tå fram fyri tingformannin og tutlar, at tad stend ur í gerdabokini, at málið er fallið. Formaðurin skundar sær so at rópa: Tað er fallið. Sjálvur Dam hevur góðkent tendur í gerðabókini, at málið "ella ikki mótmælt gerdabokini.« Frygvi Samuelsen roynir sum ju- ristur at koma sínum »kæra« parta-