leygardagur 8. mai 1954síða 3

8. mei 1954 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Nr. 19 A ff AA AA Af AA AA Af Af Af ff [AA AA [Af fy ff Af [ff ff Føroya | SOSIAL-DEMOKRATUR | Blaðstjóri VILLI SØRENSEN telf. 2172 Postbox 76 Prent: A. ØSTER Vandi í hverjari vælferð Danska orðatakið sigur: >ingen roser uden torne«, og soleiðis kann vera sagt um tað lógaruppskot, sum nú um dagarnar varð samtykt á Før- oya løgtingi og sum tryggjar fiski- monnum ein minstuløn uppá kr. 800. Sum kunnugt so fáa teir dúgligu og heldugu fiskimenn einki tilskot eftir hesi lóg, men nøgdir við inntøkur sínar eru teir ikki. Teir hava eins væl og teir, sum lítið hava veitt, staðið uppá, at sáttmálarnir megu broytast, so teir við arbeiði sínum kunnu fáa eina hægri inntøku, enn hana, teir fáa í dag. Fólk flest hava tí eisini rokna við, at tá allar samráðingar í vár endaðu so úrslitaleysar, so kom tað fyrst og fremst av, at sáttmálin frá 19. apríl 1953 var undirskrivaður fyri 2 år, At tad blivu nyggjar samrådingar um fiskisåttmålarnar til komandi år, var tí sjálvandi og at fiskimenn fóru at koma sær burturúr hesum elendiga sáttmála, var ein sjálvfylgja. Tey vápn, sum ein arbeiðari, antin tað er á sjógv ella landi, hevur og nú í langar tíðir hevur haft — í hvussi er í øllum vesturheiminum — er, at hann ikki noyðist at lata sær alt bjóða. Far hann ikki tað løn, hann kann liva av, so kann hann leggja niður arbeiði, tvingast til at arbeiða fyri minni enn tað, ið tørvar til matna og klædna, kann hann ikki. Hetta hevur verið ein skrásettur rættur í langar tíðir. Men nú seint týskvøldið, beint aftaná at tingið hevði vidtikid at veita fiskimonnum eitt uppískoyti, samtykti Sambandsflokkurin og Fólkaflokkur- in eitt uppskot, har teir við lóg frátaka øllum fiskimonnum og øllum arbeiðis- monnum sín í øllum demokratiskum londum sjálvskrivaða rætt. Hevur viljin til at koma fiskimonnum, sum vóru staddir í neyð, til hjálpar verið so ringur, at teir nú megu »hevna« seg vid at fråtaka teimum teirra ein- asta stridsvåpn og í øllum londum sjálvfylgiliga rætt? Sjálvandi hava fiskimenn vunnið í peningi, men ein dýrur sigur var tað — mistu rættin til at stríðast fyri betri korum, ikki bert fiskimenn, men allir arbeiðismenn við. Hevur Erlendur Patursson lopið fram av, so má ein halda, at her hevur Sambandsflokkurin og Fólkaflokkur- in lopið fram av, so tað munar. Hvat ein lærari veru- liga fær frá sam- felaginum Harra blaðstjóri. Gev mær innivist fyri hesum reglum í blaði tygara: Tíðum verður framhildið at lærarar fáa so ovurstóra løn; samfelagið tolir ikki at bera lærarastætt okkara, og tí er neyðugt, at læraralønirnar verða lækkaðar. Sammetir ein læraralønirnar við tað, id ein fiskimaður fær burtur úr sliti sínum, so er mismunurin stórur, men fyri tað at fiskimaðurin fær ov lítið, er tað ikki rætt, at t. d. lærarar skulu dragast líka langt niður, so vera tað bert fleiri, ið fáa ov lítið. Øll rætthugsandi menniskjur vita, at leiðin má bera tann vegin, at ølll skulu fáa ríkiligt til lívsins uppihald. Tí er einki annað at gera enn at arbeiða fram ímóti hesum máli. Fram- leiðslan má upp, onnur leið gevst ikki. Arbeiðsamboðini — og tá í fyrsta lagi skipini — eru ov fá og ómótans. Fiskimenn mugu fáa nýmótans skip. Fyrr verða teir ikki at vinna nóg mikið til lívsins uppihald. Tá ið vit eiga ein nýmótans skipaflota, verður arbeiði til allar hendur bæði á landi og sjógvi, og tá verður hvør arbeiðsførur maður at hava heilársarbeiði og inntøku sam- svarandi arbeiðinum. Fiskimenn, ið eru við okkara frægastu skipum hava, sum vit vita, inntøku uppí 15—18.000 kr. Hetta er ikki smávegis; hetta eru eru væl meira enn flest allir almennir tænastumenn fáa. Tað eru tílík før okkum tørvar, og vit kunnu fáa tey, um vit øll somul vilja leggja rygg til, eisini lærarar, tænastumenn, læknar, sakførarar o. s. fr. Hvat letur so samfelagið til lærarar- nar? Inntøka min er 670 kr. um mánaðin ella umleið 8000 kr. um árið. Hetta er 130 kr. minni enn minstaløn fiski- manna, og eg má gjalda kostin sjálvur. Av hesum má eg gjalda í skatti umleið 1430 kr. Aftur at hesum skal eg nú gjalda 3 pst eyka; t. v. s. í alt umleið 1700 kr. Av løn míni letur landskassin bert helvtina — 4000 kr. Endaliga úrslitið verður, at samfelagið veruliga letur gjalda mær í løn 2300 kr. Taka vit ein lærara, hvørs løn er 12000 kr. árliga, fáa vit, at hann í kommunu- og løgtingsskatti má gjalda slakar 2500 kr. Nú koma 3 pst. aftur at og verður hann sostatt at gjalda um- leið 2850 kr. Landskassans partur av løn hansara er 6000 kr. Draga vit skattin, ið kemur landinum aftur til góðar, frá, verður gjald samfelagsins einans 3150 kr. Av hesum sæst, at lærarastætturin aldri kann koma at kollrenna landið fíggjarliga. Det lyder op- timistisk — men er let- opnåeligt for enhver. De nye ovntyper fra HESS gi- ver økonomisk arme, samtidig med A ovnene skaber et eget præg over hjem- met. Kommer De forbi vor forretning, så se ind og lad og demonstrere ovnenes egenskaber fer Dem Valdemar Liitzen 7Jelf 1020 HESS Up lønirnar verður tí ikki til annað enn miklan skaða fyri skålaskapin, Heldur enn at kynda undir små- sinnið eiga vit øll at síggja veruleikan, Vert er eisini at minnast til, at danski státurin letur helvtina av lær- aralønunum. Hetta er beinleiðis inn- tøka fyrj landið, tí tað er ikki so heilt lítið, ið einar 8—900.000 kr. geva í | sum hann er og taka lógvatak fyri at skatti. bøta um korini, har tey eru ov ring. Eg ivist ikki í, at Føroya lærara- stættur fegin vil leggja rygg til við at tryggja øllum landsins íbúgvum tað, teimum tørvar til lívsins uppihald. Lærari. Nógv meira kundi verið skrivað um hetta mál, men hetta kann verða nóg mikið hesa ferð. Fólk hava so lætt við at ganga uttan um veruleikan, og tað ofta órímiliga prátið um lærara- TOILETSÁPUR Tá ið tygum keypa toiletsápu, so biðið um føroyska. Tær eru drúgvar og mildar, og sløgini eru: Tann grøna MOPA FAVORIT BÓSA. Og so hava vit tær smáu OKKARA SÁPU. AS. OKKARA | TRYGGINGARSAMBANDIÐ FÓROYAR telf. 1086 telf. 1089 Føroya Sjóvátrygging.. telf. 1086 Feroya Vanlukkutrygging telf. 1721 Føroya Kríggstrygging . Føroya Brunatrygging . Vit tryggja: Bátar - skip - veru - hús - innbúgv - ferðagóðs bilar o.a. Føroyingar eiga at tryggja | i landsins egnu trygging — | Foroya Bjór ØL- og MINERALVATNSVIRKI Citrén sodavatn Appelsin limonada Hindber limonada Jørdber limonada Vanillie limonada Åppolinaris E i N A R WA Á G, Klakksvík Máltráð 4 FØROYA PILSNAR EKTA MALTØL Skipafelagið Føroyar Telefon 1225 Tórshavn FÆRØSK VITA Ne1 VITAMINISERET FINT PRODUKT FÆRØSKT PRODUKT TEO-VASK Flótndi vaskievni er frálíkt og fleiri og fleiri eru tey sum brúka tað. Fæst í flest øllum handlum. AS. OKKARA MARGARINE Fr i