leygardagur 15. mai 1954síða 2

Nr. 20 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR FRÁGREIÐING VIBVIKJ- ANDI VERKFALLINUM Meðan verkfallið var, fekk eg mong brøv frå fiskimonnum bæði í Suðuroy og norðanfjørðs og mangir aðrir spurdu eisini um eitt og annað framkom í bløð- umframt alt, sum unum, Alt hetta Men nú er friður vil eg í stuttum geva eina frágreiðing var Ogjorligt at svara á. aftur, og tessvegna so sakliga. sum eg dugi og minnist. Um heystið 1953 lovaði harra Erlendur Patursson at senda mær eina avskrift av tí brævi, sum F. F. ætlaði allar reiðarar, t. v. s. trolaraeigarar og hitt reiðarafelagið. Eg steðgaði eftir skrivinum frá Erlendi, og um nýársleitið kom brævið mær í hendi. Eg fekk samstundis boð um at koma til Havnar til Løgtings. Eg visti tí einki rættari at gera enn at avskriva brævið frá Erlendi og senda tað í allar bygdir í Suðuroy og bað menn halda fund um málið. Svørini, eg fekk. ljóðaðu ikki heilt eins men sum heild tikið fekk eg ta fatan, at fiskimenn ynsktu ymsar broytingar gjørdar í sáttmálunum, men hugurin fyri verkfalli var lítil ella eingin vegna tess, at ivasamt var, hvørvítt verkfallið fór at verða lógligt ella ikki. Saman við Erlendi og stjórn F. F.s heitt; eg vegna S. F. fleiri ferðir á feløg reiðaranna um at samráðast um broytingar í såttmålunum men svarið rar altíð hitt sama, at teir vildu broytingar gera. sti fiskimenn í Suðuroy um bad um svar frá teim, um sigla fyri teir somu sátt- streika, men í svari, sum fiskimenn eins og broytingar. Ég gera enn al F.s og lýsa at senda til ongar Eg upplý hetta og teir vildu málarnar ella í eg fekk úttalaðu áður, at teir kravdu visti tí einki annað at ganga við stjórn F, verkfall Lat meg við tað sama siga, roknaði við, at reiðarar tá fóru fyri at fáa enda á verk- fallinum. Eg roknaði eisini vid, at semingsmaðurin fór at leggja uppí og royna at fáa semju í lag. Men reiðarar hildu fast við, at verkfallið og tí vildu teir alls ikki tingast um nakra broyting. Semings- søgdu nei, tá teir vórðu vildu leggja uppí. hanmålsreie vóru fyri at eg at samráðast var ólógligt, menninir spurdir, um teir Teir søgdu, at undirskrivaðir at gjalda eisini 1954, og í trætu um tílíkt mátti dómur falla hjá dómaranum ella valdgerðar- rætti. Sjálvandi kundi eg ikki dylja hesi viðurskifti fyri limum í S. F. — eg telefoneraði til Suðuroyar og greiddi frá støðuni og fekk tað svar, at um nakað var at ivast í um lógligt ella ólógligt verkfall. so vildu fiskimenn- inir í Suðuroy ikki streika. Hetta sama svarið fekk eg fleiri ferðir. og eg segði Erlendi hetta. Vegna S. F. avlýsti eg so verkfallið. tí annað kundi eg einki gera. Ég vil bert skoyta her uppí, at tey ljótu ókvæmisorð sum >14. September« tveitir út eftir undirritaða og Suður- ITÅ såpuspønir eru tiltiknar fyri góðsku oyar fiskimonnum og øðrum, sum ikki vildu luttaka í einum ólógligum verk- falli, taka vit okkum lætt. Teir, sum gjørdu ólógligt verkfall í ár, skuldu heldur staðið sum menn í 1953, meðan verkfallið var lógligt, og allir fiskimenn líka úr Hattarvík og til Sumbiar fylktust sum brøður og kravdu sín rætt. Men tá sveik Erlend- ur og skrivaði undir fyri 2 ár og forðaði okkum í í 1954. Suðuroyingar vilja í ongum føri standa aftanfyri aðrar, tá ið tað ræður um at verja og berjast fyri betri korum fyri fiskimonnum, men vit vilja altíð gera tað á lógligum grundarlag. Aftaná at frammanfyri standandi var skrivað, frætta vit, at fólkaflokks- og sambands- 15 mannaveldið á tingi hevur vidtikid at nokta monnum streikurætt. Eg skal skriva um hetta yvirklassa- Suðuroy í at streika valdið í næsta blaði. Strangir harrar skulu stokkut valda. Javnaðarmenn hava ferð aftaná ferð sett framm uppskot um at hækka fiskimannaminstulønina til 700 kr. um mánaðin, men altíð hava sambands- og fólkaflokksmenn felt okkara upp- skot, men nú stendur løgtingsval fyri durinum, og ti tordu teir ikki annað enn at greiða atkvøðu fyri tí, uppskoti, sum teir áður hava felt, men um teir trúgva, at fiskimenn lata seg blinda og binda til tvungnan valdgerðarrætti. so fáa teir annað at síggja. Meira um hetta og annað tílíkt í næsta blad. J.H. Danbjørg. Er tað hevndar- gerð? At fiskimanninum verður tryggjað betur lønarkor fyri sítt strev og stríð enn tey hann higar til hevur stríðst undir er ein sjálvfylgja. Men nú kann verða spurt, er fiskimaðurin hjálptur á rættan hátt? Tað man valla vera. Skjótt er skitið verk, og soleiðis man verða við hesi hjálp. ið heiðraðu tingmenn hava veitt fiskimanninum í skundi hesaferð, tað einasti fiskimaður og arbeiðari at ásanna. Megu landsstýris- flokkarnir ongan annan møguleika hava sær at hjálpað fiskimanninum uppá, enn at dýkja hana undir í skatti omaná? Hetta er ringasta hjálp, ið fiski- manninum kann vefða veitt. Hví ikki broyta møguleikar, sum t. d. at skera av útreiðslum á fíggjarlóg- ini? Har eru ovhøgar lønir við lít, sum kundi verið nógy minni. Aðrir møguleikar eru eisini til stað- ar, tað man liggja landsstýrinum greitt. At fiskimaðurin, og eisini arbeiðarin, ið ikki hevur nakrað tryggjaða minstuløn kemur at verða bilsin yvur tann skatt hann fær at gjalda, er einki at ivast í. Verkfallstríðið hasaði so av við teimum treytum, at fiskimanninum varð tryggjað ein minstaløn uppá kr. 800, um mánaðin, og hesa hjálp skulu teir nú sjálvir gjalda aftur í tað varð so hjálp kemur hvør aðrar dýrum dómi fiskimanna á hesum sinni. Hjá fiskimonnum og arbeiðarum er gera nú løgtingsval verður í eitt al heyst, og tað er, at útihýsa landsstýris- flokkunum av Føroya løgtingi, tí, tað er tykkum langt síðan kunnugt, at teir ikki eru arbeiðara og fiskimanna- vinir. Teir eru bert góðir við tykkum, tá agitera á fundum framman tá lova teir, at um teir verða valdir inn á ting, so skulu teir gera so og so gott; men tá ið teir hava fingið kross tykkara tá verða tit settir í >gloymibókina< Latið tykkum tí ikki longur lokka ið teir undan vali, 15. mei 1954 av slíkum harrum, men gerið nú álvara av — taki lógvatak saman — standi øksl móti øksl, tí valið í heyst verður framtíðar lagna tykkara fyri tey fýra komandi árini. Um fiskimadurin og arbeiðarin stendur saman við valið í heyst, verður hann at sigra, og mótstøðumenn tykkara verða útihýstir av Føroya løgtingi. Hetta má verða aðalmerki tykkara við valið í heyst. D. J. Sørensen ÓREINSKAPUR ERLENDS DANA- GØDDA OG SKULAHVØLPUR HANSARA Í KLAKKSVÍK Harri blaðstjóri! Gerið samfelag- num ta tænastu at hýsa hesum sann- leiksorðum í háttvirda blaði tygara. Leingi hevur slitmannafjøld landsins vitað. hvussu niðarlaga Erlendur og tjóveldismenn ríða. Eina best kom tað til sjóndar í seinasta leygardagsblaði 14. Septembers, har blaðungur skúla- hvølpur úr Klakksvík oysir eiturlygnir út yvir fólkafjøld bygdarinnar. Nevndi skúlahvølpur, ið ber seg at sum vit- leysur óargaungi hevur óivað eisini onkra skrúvu leysa. Tíðindamaður 14. Septembers tekur til orða í grein síni, at skrivstovu- hvølpar og hálvvaksnar fiskagentur forðaðu manningini á m Å »Brynhild« at koma i land í Klakksvík. Hetta eru eitrand; lygnir og ie ið tjóð- veldismenn við teirra harðrendni og ódugnaskapi útyvir veika samfelag okkara. Eg var ein hin fyrsti at ynskja starvs brøðum mínum vælkomnar á land her norðuri. Og tá var eingin, ið forðaði teimum landkomu. At vevja slík starvsfólk, sum fiska- gentur og skrivstovahvølpar uppí her- setanina av »Knippelsbrågv« er jú bert láturligt. Men tað gera jú allir tjóveldismenn, nú teir longu eftir 7 ára trekum andadrátti við sínum eyð- rænis- og skaðagripsligu eiturvápnum við vátum vøtti frammaná á evstu lívs- stund klára seg til sínar egnu rotnu vrakleivdir. Manningin á »Brynhild« fekk onga mótstøðu frá nøkrum uttan frá nøkr- um monnum frá tí sokallaðu svíkjara- liði Danbjargar, manningin á Sjúrðar- bergi. Hesir forðaðu í fyrstuni land- komu av teim friðarligu fiskimonnum av >Brynhilde. Teir vildu jú bert hitta Erlend Patursson og geva honum salvu fyri tær kolsvørtu lygnir, ið teir søgdu spræna TEO-VASK hann hava sprænt yvir teir, meðan teir vóru burturi, fyri at geva teim neyd- arsligu, fátæku og viljaleysu tjóðveldis- monnum, ið rekast uppi á landi arbeiði so at konur og børn teirra ikki í hesi atløgu skuldu svølta í hel. — Men tá ið »svikjarnir« fingu uppspurt, at dana- gøðingurin ikki var við í ferdini, sissaðust teir og hildu uppat at forða landkomuni av Brynhildarmonnunum. Og tú Erlendur Patursson, sum kanska í dag stendur høgt í metum fiskimanna. Tað sær ikki mætari út, enn at tå bert hevur í kvittan at sorla alt tað sundur aftur, ið forfedrar okk- ara við almiklum strevi og stríði í øldir hava bygt upp. Eg havi sjálvur verið tjóðveldismað- ur og kanska ein hin mætasti stuðul flokksins her i bygdini. Men tann dag- ur upprann, tá eg í verunleikanum sá ræðuliga niðurbrótingararbeiði hesa harðrendu manna. Tey bestu dømi um óreinskap tín, Erlendur, eru tey tvey úrslitaleysu verkføllini ;d tú hevur verið hin mætasti upphavsmaður til. Tú hevur við byrjanina av verkføll- unum, lovað fiskimonnum gull og grønar skógir, um teir vildu streika. Og hygg aftur í arbeið títt. Tá ið tú hevur tapt og gingið útgerðarmonnum 100% á møti og harvið givið aðal- kjarnuni, Føroya fiskimonnum, upp fyri skutil, hevur tú altíð roynt at reinska teg sjálvan og blakað skuldina yvir á aðrar óvikomandi friðamenn. Menn sannleikin er tann, at falska ætlan tín bert er at nýta fiskimenn sum valstuðul tjóðveldismanna. Val verður jú í heyst og okkurt skal stór- bóndasonurin, ið meginpartin av ævi síni hevur verið í úilondum, hava at ljótra. Nú kann vera nokk. Fyrrverandi tjóðveldismaður. Flótndi vaskievni er frálíkt og fleiri og fleiri eru tey sum brúka tað. Fæst í flest øllum handlum. AS. FÆRØSK MARGARINE OKKARA VITA N2 1 VITAMINISERET FÆRØSKT PRODUKT FINT PRODUKT