leygardagur 17. juli 1954síða 3

17. juli 1954 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Nr. 29 Feroya S0SIAL-DEMOKRATUR Blaðstjóri VILLI SØRENSEN telf. 2172 Postbox 76 Prent: A. ØSTER Renta løgtingsskatti Skatturin er overstórur. Serstak liga tær smærru inntøkurnar pin- ast sváran. Småmenn — fiski- menn, arbeiðarar og lágt lønað starvsfólk — gjalda ov nógvan skatt. Afturhaldið hevur ongantíð vilja lurtað eftir javnaðarmonn- um, tá ið teir harðliga hava átalað hesa skeivu gongd. Men nú nívir hin í botn skrúvaða skattabyrðan so harðliga, at mangur man ásann a, at einastu ráðini eru at fylkj- ast við javnaðarmonnum í teirra miðvísa og rættvísisgerandi skatta- politikki, ið sigur, at tær smáu inn- tøkurnar ongan ella lítlan skatt skulu bera, meðan tær stóru inn- tøkurnar skulu skattast so mikið dyggari. Sum kunnugt hava javnaðarmenn áður havt uppskot um, at inntøkur undir 3700 kr. ongan løgtingsskat skulu hava, og at tær fyrstu inn- tøkurnar omanfyri her bert skulu gjalda heilt lítlan løgtingsskatt. Hetta vilja afturhaldsflokkarnir ikki — og har mugu vit eisini minnast til, at størsti skattaokrari og seigpínari eftir smámannsins o seinastu oyrum er tjóðveldisflokk- urin, sambart hansara øra loysing- arpolitikk. Í dag tekur gjaldstovan rentur av hvørjum oyra, ið ikki er inn- goldið rættstundis. Hetta er væl einki at siga til, tá ið vit vita, at landskassin, orsakað av at skatt- urin ikki kemur inn, má arbeiða við stórum lánum við høgari rentu. Men her er tó ein grovur skeiv- leiki at finna. Menn, ið altíð eru hugaðir at gjalda sín skatt rættstundis, men ikki fáa gjørt tað, tí teir ikki hava fingið peningin frá útgerðarmann- inum, koma eisini undir hetta ren- tuokur. Hetta er órættvísi. skuldi = útgerðarmaðurin hesa rentuna, men tað man neyvan Sjálvandi goldið hava verið gjørt. Nú er tó lóg sett í gildi, ið sigur, at útgerðarmenn skulu gjalda fi- skimonnum 6 pst, í rentu fyri hvønn dag teir afturhalda peningi- num aftaná fiskurin er seldur. Harvið vilja fiskimenn, ið koma undir rentugjaldið, fáa tað aftur- Hin nationali spurningurin, Sambandið og fólkaflokkurin hava livað av at halda hin natio- nala spurningin flótandi. Javnaðarmenn tóku frá fyrsta degi av avgjørda støðu og løgdu til brots fyri at fáa hann loystan, tí týðuligt var, at hann forðaði fyri øllum framburðspolitikki. >Føroyskt mál skal vera høv- uðsmál,< stóð í javnaðarmanna vina. og frælsisbrævi — og nú er tað vunnið. »Eingin lærari skal verða settur við fólkaskúlan í Føroyum uttan prógv í føroyskum,« var eitt upp- skot javnadarmanna. Tað varð felt av afturhaldinum, eisini Jóannes bónda og hansara monnum — men nú er prógv í før- oyskum vorðið ein treyt fyri at fáa embæti við fólkaskúlan. >Føroyska flaggið skal verða góðkent við lóg uttan fyri trimila- mærkið,< varð sett fram sum eitt uppskot frá javnaðarmonnum. Hetta hendi longu í 1931. Men afturhaldið var ímóti, eisini Júannes bóndi og hansara menn. Men nú er flaggið góðkent og flaggtrætan endað. Setan á stovn av einum høv- unda- ella mentunnargrunni var eitt uppskot javnaðarmanna, Men afturhaldið feldi tað at byrja við, eisini Th. Petersen og hansara menn. Men so komu uttantings- menn uppí. Tá batti — nú hava vit mentunnargrunnin, Sambært orð Th. Petersens á bryggjuni á Tvøroyri til P. M. Dam, hevði Jóannes bóndi sagt at: eingin maður í Føroyum hevði barst dúgligari og vart betri føroyskt mál enn P. M. Dam, formaður hins føroyska arbeiðara- flokks. Hann, ið vil dugna føroyskari andsmenning frá almennum sess- um og stovnum eins og á tingi, eigur at fylkjast um javnaðar- flokkin, bolverk mentunnarlívsins í Føroyum. STEVNURNAR Vågastevnan og Varmakeldu- o o stevnan sunnudagin eydnadust væl, og veðrið var frálíkt. goldið við teirri rentuni, ið útgerð- armaðurin er skyldugir at gjalda fiskimanninum (fyri hvønn dag, ið hann afturheldur peninginum eftir ásettu tíðarfreist. Hetta er eitt framstig, men tað kostaði = javnaðarmonnum viku- langar tingingar í fiskivinnunevnd ini at fáa hetta ført ígjøgnum. FØROYINGAR drekka føroyskt øl! Teir drekka — Tjaldur ze kom ígjáramorgunin klokkan 515. Vit hittu ein mann, id skuldi fara við Ternuni til Suðuroyar. Hann læt væl at ti, at Skipafelagið gjørdi sær tann ómak at fáa Tern- una norður úr Suðuroy fyri at flyta ferðarfólkið frá Tjaldrinum suður alt fyri eitt. Men hann segði seg at vera noyddan at finnast at, at teir ikki høvdu smakkað hvørki vátt ella turt síðan kvøldið fyri og nú aftur skuldu út við einum øðrum skipi og sita har umborð í fleiri tímar uttan at fáa nakran mat. Hetta mátti illa borið til í nútíðini, men soleiðis var tað, legði hann aftrat. Við Tjaldur vóru ca. 250 ferða- an prent verður gjørt á PRENTSMIÐJUNI á HEYGSBREYT TELF. 1820 TORSHAVN 3 Térshavnar i likkistugoymsla hevur telefon nr. 2206 T ymiskir prisir JACOB C. JOENSEN snikkari — — ici Molly-kúgvin. Innflutt fyri 1.840.000 kr. Hin 3. mars 1951 stóð grein í SOSTALINUM við hesi yvir- skrift. Vit brot úr hesi grein: endurprenta her Versta dømi í so máta (hvussu føroyskur landbúnaður verður dripin) er „Molly-kúgvin, hesin ræðuligi kleppurin fyri føroyskan landbúnað, ið orsakar at menn ikki sleppa av við mjólk sína og harvið eru noyddir at minka um mjólkaframleiðsluna, so teir bert hava nóg mikið til egið brúk. Tú fert valla inn í ein einasta handil í Føroyum, uttan tú sært krambúðarhyllarnar boygna undir Molly-dósum í rågvuvis, — og tað kostar landinum í stórum. Í 1949 var Molly-kúgvin tiggj- undi størsti útreiðslupostur í før- oyska landshúsarhaldinum. Innflutt varð fyri 1 miljón 840 túsund kr. Slakar tvær miljónir krónur av landinum fyri mjólk, tað er eitt talandi dømi um, hvussu nógv okk ara ráðandi menn hava hugsað um landbúnaðin, Hvat stórverk kundi ikki verið gjørt, um hesar miljón- irnar vórðu nýttar til keyp av am- boðum, framleidslustudningi o. ø. Molly-mjólkin inn — okkara mjólk á sjógvin. Úrslitið verður, at okkara mjólk verður stoytt á sjógvin, aftaná at hava kostað fólki og landi arbeiði og nógvan pening. Tað er ein harmilig og ikki ó- vanlig sjón t. d. at síggja Klakks- víkina hvíta av mjólk, ið stoytt er út av vippuni har. Enn harmiligari er tá at síggja Tjaldrið koma siglandi inn eftir vánni við Molly-mjólk í lastini fyri tíggjutúsundavís av krónum, samstundis sum okkara sjómenn mugu leita til fjarlagdar fiskileið- ir fyri at kunna bera ovurtungar byrðar, ið skulu til fyri at gjalda tað, id okkara landbúnaður gevur ov lítið, tí okkara landsstýri setur allar hurðar upp á bak fyri fremm andum vørum, eisini teimum, ið kappast við okkara egnu framleið- slu. Aftrat hesum skapa tær vinnu- loysi. men hvat gerst fyri aftur- haldinum. Einasta leiðin til vælferð fólks- ins og landsins er hin sosialistiska, ið er einasta leið, ið enn er ávíst her á landi, hvørs grundsjónarmið londum við z eru roynd i teimum mest fullkomnu úrslitum. Sosialisman vil ikki einans bøta í smáum og hjálpa í neyðini partvís, men hon vil broyta alt frá grund- ini, alt samfelagið sum tað er, so- leiðis at hvør einasti táttur í sam- felaginum fær nýggj gróðrarlík- indi og 100 pst. vissu fyri rætt- vísari úrtøku av arbeiðinum. øðrum