leygardagur 7. august 1954síða 2

mm HJ p | | Nr. 31 NORSKIR OG FØROYSKIR LAND- INGAPRÍSIR Á GRONLANDFISKI 2) Deir norsku landingarprísir- Orsakað av blaðskriving um norskar landingarprísir í Grøn- | nir. 7 . . er , há | , . lamdi og landingarprisir i No- | Avtí at allur tann norski fiskurin, ið verður landaður i | Grønlandi, fær tilskot frá lalmennum grunni må reg fyri grønlandsfisk, loyva vit okkum at geva fylgjandi yvirlit yvir norskar og føroyskar prísir. | ein skilja ímillum. Bæði við landing í Grønlandi | a) tann prís, ið fiskimenn og og við landing heima arbeiða | skipið fáa, og Norðmenn við 3 prísbólkum: b) tað, ið fiskurin verunliga a) Størri fiskur. (málfisk). t. v. kemur at kosta keyparanum s. fiskur yvir 58 cm. (A/L UTRUSTNING). b) Smáfiskur (smáfisk), t. v. s. fiskur millum 43 og 58 cm. | c) Smáur smáfiskur (smásmá), t. v. s. fiskur undir 43 cm. Norðmenn mála ikki fiskin á | sama hátt sum vit; eftir okkara målihåtti vil teirra 58 cm. svara til okkara ca. 2014" og teirra 43 cm, til okkara ca. 15". Fiskur landaður í Grønlandi fær fylgjandi studning frá almennum grunni: 1) flutningsgóðgerð (førings- godtgørelse) til A/L UT- RUSTNING uppá 21 norsk oyru pr. kg. I. LANDINGARPRISIR I |2) Fiskimenn og skip fáa, tá GRØNLANDI fiskur verður landaður í 1) Teir føroysku prísirnir. | Grønlandi umframt avrokn- pr. kg. ingarprísin frá A/L UT- 1.05 fkr. RUSTNING 5 norsk oyru pr. 0.74 fkr. 0.50 fkr: Fiskur yvir 22” — undir 22" — nr. 3 kg. í studningi fyri allan fisk yvir 58 cm. ad a) Teir officiellu landingarp risir í Grønlandi til fiskimenn og fiskiskip eru pr. kg.: Yvir 58 cm 1.18 nkr. = 1,14 fkr. 48/58 cm 118 + 25% = 0885 nrkr. = 086 fkn Undir 43 cm: 1.18 + 50% = 059 nkr = 057 fkr, Sum nevnt er í hesum prisum íroknaður studningur (førings- godtgørelse) uppá 21 norsk oyru. Fyri fiskin yvir 58 cm fáa teir sum nevnt eykatilskot uppá 5 oyru, soleiðis at tann endaligi pris- urin verður 1.18 + 0.05 = 1,23 nkr. Tann størri fiskurin hevur sostatt ein samladan studning uppá 26 norsk oyru pr. kg. ad b) Tá ið tosad verður um, hvat tann føroyski keyparin, Fiska- sølan, kann gjalda í Grønlandi, kann ein ikki samanbera við norskar landingarprísir incl. studning, men má samanbera við norskar landingarprísir minus studning, ið verða pr. kg.: Yvir 58 cm ............ 118 + 021 = 097 nkr. = 0.94 fkr, 13/58 cm s.s sussuss a 0.885 + 021 = 0.675 nkr. = 0.65 fkr, Undir 43 cm .......„.. 059 + 021 = 038 nukr = 0537 fkr, Tann norski keyparin fær sostatt grønlandsfiskin munandi bil- igari enn Fiskasølan. Fiskur yvir 58 cm kemur netto at kosta norska keyparanum 0,94 fkr. pr. kg, meðan Fiskasølan fyri fisk yvir 22” letur 1,05 fkr. pr. ks. Fiskur millum 58,cm. og 43 em. kostar norska keyparanum 0.65 fkr. pr. kg., meðan Fiskasølan letur 0.74 fkr, pr, kg, fyri fisk undir 22". Fisk undir 43 cm fær norski keyparin fyri 0.37 fkr. pr. kg., meðan Fiskasølan eisini fyri hendan fisk letur 0.74 fkr. pr. kg. II. PRÍSUR FYRI GRØNLANDSFISK LANDAÐUR Í FØROYUM OG NOREG a} Landingarprísir í Føroyum. pr. kg. Yvir 267 .......rer aneeer eter 1.55 fkr. 22/20'. .....arrrare 1.50 fkr. 16/22”... eine ele 1.18 fkr. 12/19)... 02000 0.92 fkr. Hesir prísir eru fyrj nr. 1 fisk. Fyri nr. 2 er avslåtturin 20 oyru pr. kg. og fyri nr. 3 fisk 50 oyru pr. kg. b) Landingarpísir í Noreg: 1) Keypararnir byrjaðu við at geva hesar prísir pr. kg. Yvir 58 cm ........her 1.50 nkr. = 1.45 fkr. 43/58 cm .............. 150 + 25% = 1125nkr. = 1.09 fkr, Undir 43 cm ..........„. 1.50 + 50% = 0.75 nkr. = 0.73 fkr, 2) Seinni góvu teir eina stutta tíð upptil niðanfyri nevndu prísir pr. kg.: Nvir SS ci ss 1.60 nkr. = 1.55 fkr. 45/58 cm ........ eee rer 1.20 nkr. = 1.16 fkr. Undir 43 cm .............. 00 0.80 nkr. = 0.77 fkr. FOROYA SOSIAL-DEMOKRATUR 7. aug. 1954 3) Fylgjandi prisir pr. kg. hava verid galdandi i yvir ein månad: Yvir 58 cm ..............6... 140 nkr. = 185 fkr, 43/58 cm .........,......,.. 1.05 nkr. = 102 fkr. Undir 43 cm ..........0:. 00006.. 070 nkr. = 0.68 fkr. 4) Seinastu tíðina hevur verið latið heilt niður í 1,35 nkr. = 1.81 fkr. pr. kg. fyri fisk yvir 58 cm og tilsvarandi lægri fyri smærri fisk. Út yvir hesar prísir hava skip og manning fingið tilskot frá almennum grunni uppá 10 norsk oyru pr. kg. fyri allan fisk yvir 58 cm. Samanber ein hetta, sæst, at meðan føroyskir keyparar gjalda landingarprísin 1.50 pr. kg. fyri fisk yvir 22”, (1.55 pr, kg, fyri fisk yvir 26”), hava norskir keyparar fyri fisk yvir 58 cm latið frá 1.35 til 1,55 pr. kg. "isk millum 43 og 58 cm hava Norðmenn goldið við frá 1.02 til 1.16 fkr. pr. kg., meðan føroyskir fiskakeyparar hava latið 1,18 pr. kg. fyri 16/22”. Fiskur undir 43 cm hevur í Noreg verið keyptur fyri 0.68 til 0.77 fkr. pr. kg., meðan hann í Føroyum kostar 0,92 fkr. pr. kg, II. Tá ein sammetir mannspartarnar á føroyskum og norskum skipum, eigur ein at hugsa um ymisk viðurskifti, sum kunnu gera, at munur er á, eisini tá ein sær burtur frá omanfyri nevndu studningum frá almennum grunni. Vit skulu nevna: a) Eftir norskum uppgávum er oftast nógv yvir 60 % av fiskinum yvir 58 cm. b) haraftrat hava heilt nógv norsk skip frystarí, so at tey kunnu frysta kalvan, tey veiða, og gevur hetta góða úrtøku. Frysta- ríið ger eisini, at teir á henda hátt fáa agn nógv bíligari við at keypa part av tí í Noreg og sjálvir flyta tað til Grønlands. c) Tey norsku skipini fáa eisini studning til keyp av olju í Grøn- landi. d) Tey norsku línuskipini eru oftast størri og meira tíðarhóskandi før enn meginparturin av teimum føroysku grønlandsskip- unum. L/F GRØNLANDSFELAGIÐ L/F FØROYA FISKASØLA STUDENTAKABARETTIN - Mong eru tey, id á hvørjåri ólavsøku gera sær stóran ómak fyri at fáa eitt atgongumerki til studentakabarettina. Hetta er ein- asta høvi ið vit á hvørjum ári hava at koma saman við okkaera les- andi ungfólki í útheimi. Óneyðugt er at siga, at vit krevja nakað av me» teimum. Men tíverri aftur í ár vóru teir eitt .vónbrot fyri okkum. Pó ikki skulu vit gloyma at bera teimum tøkk aftur fyri, al teir á hvørjum ári vitja okkum, slíga fram á leikpallin og gera hin gráa gerandisdagin stuttligan. Nógv av tilfarinum í ár var sera gott, men framførslan var tí verri ikki nóg góð. Tað skilja vit eisini, tå ið vit vita, hvussu stutta tíð fleiri av leikarunum høvdu til venjingar. — Kitt brek, ið tó er vanligt okkara millum. Skulu vit draga nakað av tí frægasta burtur úr, mugu vit nevna: Landastýrisfundin, har Steingrim Weihe av Skála var frá- líkur sum løgmaður, Líkkapellið á Tvørooyri, har Jona Henriksen úr Havn so meistarliga spældi ATeu. — Ta ferðina, tá ið Holm- huus og úrslitið teir koma við til tingi og sum landsstýrið mælir til at góðtaka er so langt frå tí, sum føroyingar høvdu hugsað sær sum minsta krav, vid: tað. at -vit bert hava havið at líta á, at tað er heilt stok (Gunnar Stokholm) og harra Olsen hittust á verishåsinum var bara gott. -— Og so vóru tað tætt- irnir: At Maria Siverisen frá Gjógv við síni fråliku framberðslu gjørdi stóra lukku, er næstan 6- ; neyðugt at siga; tað ger hon altid | á leikpallinum. Fraser Eysturoy, hin mæti sjónleikarin, fekk sjálv- andi fólk at flenna. Ikki er rúm til at umæla hvønn einstakan av hinum, ið við vóru, men heldur ikki skulu tey verða gloymd, og tí nevna vit tey øll somul her: Rólant W. Høgnesen úr Klakksvík, danin Aage Holm, Mogens Egholm, Simmi Jacobsen Hansen og Kári Dalsgaard Peter- og Álvur á Kák úr Havn. Óla Jak. sen úr Sørvági. Jóhannes Petersen úr Funningi. Jógvan Jensen av Strondum. Instruktør, var Aksel Tórgarð og Sverri Fon var konferencier. Soðið var kanska heldur tunt, og Íramførðslan sum heild ikki nóg góð, men vit takka fyri skemt- anina og somul næstu ólavsøku. vælkomin øll Fyri sýndan heiður á brúðleyps- degi okkara 25. juli takka vit hjar- taliga. Eina serliga tøkk til tykkum sum vóru við til at seta ein ser- ligan dám á dagin. Dorthea og Hans Dávid Matras. på Hj ertelig tak. Alle, som viste mig glæde med blomster, telegrammer og besøg på min 70 års fødselsdag den 17. juli, takker jeg hjerteligt. Vaug, der 23. juli 1954. Aleksander N. Wilhelm.