leygardagur 23. oktober 1954síða 3
‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
FOROYA SOSIAL-DEMOKRATUR
OYRAPETUR So virða teir
Teir steðgaðu
allari havnagerð,
Í mars mánaða 1952 samtykti
tingið at steðga allari havnagerð,
gerð longu tá. Har-
við tóku teir arbeiði úr hondum
arbeiðsmanna og breyðið frá kon-
um og børnum í hópatali.
Hesa missgerð móti føroysku ar
beiðarafjøldini framdu SAMBAN
FÓLKAFLOKKURIN og
TJÓÐVELDISFLOKKURIN.
z
sum ikki var í
Nr. 42
7 rr
Føroya |
| SOSIAL-DEMOKRATUR |
Blaðstjóri
VILLI SØRENSEN
telf. 2172
Postbox 76
Prent:
A. ØSTER
Brúðleyp. DIÐ,
Ídag verða vígd í Klakksvík
Esther Andreasen, Klakksvík, og
Esbern Mikkelsen, Múla.
Tað er veruleiki
at fólkaflokkurin og sambands-
flokkurin við 1951-tolllógini (hon
var Í milj. 200.000 kr.) eyðrændi
hvørt einasta arbeiðara- og fiski-
mannaheim fyri 900 kr.
at jolkaflokks-sambands- og
tjóðveldismenn vid ikki at vilja
ganga við til javnadarmannaupp-
skotið um, at landshandilin skuldi
taka allan innfluttningin av út-
gerðarvørum, hava eyðræmt fiski-
— og fyrst og fremst ft
skimenn — fyri 2 milj. kr. árliga!
at folkaflokks-,
tjóðveldismenn við at steðga allari
havnagerð hava eydrænt føroysk
arbeiðaraheim fyri hundraðtús-
vinnuna
sambands- og
undavís krónur
at fólkaflok hs.
tjóðveldismenn vid at taka lands-
handilin av hava werid vid til at
dýrka vørurnar munandi og harvið
gjørt tað reiðiliga nógv óliviligari
úti á bygdunum.
at fólkaflokks- og isambands-
menn hava verið sera ágrýtnir at
avoytt smábygdirnar, m. a. við at
avtaka jarðamøðurnar í nógvum
at smáplássunum.
ÍTRÓTTAFÓLK!
Hvat gjørdi ítróttalærarin og
ítróttaleiðarin Martin Holm ítrótt-
ini til frama, meðan hann sat á
lingi og var figgjarnevndarformad
ur?
Einasta bragd hansara var at
RLEGGJA ítróttaráðgevara-
embætið og at fáa sjálvan ítrótt-
aráðgevarin UR STARVINUM!
Hetta gjørdi hann við vælsign-
sambands-
sambands- og
ilsi landsstýrisins,
følkaflokksmanna.
Hetta eiga øll ÍTRÓTTAFÓLK
sær í geyma valdagin
a“,
o
og
al leggj a
hin 8. nov.
LISTI
C!
—
Tað lá soleiðis fyri, at ein at-
kvøða treyt í at fáa hetta miss-
gerðaruppskot samtykt — nakrir
av samgonguflokkunum vóru ikki
inni í salinum.
Tá tók Hákun Djurhuus í tjod-
veldismannin
D. P. DANIELSEN
ið lat seg lyfta upp og geva hesi
døkku afturhaldssamgongu sína at
kvøðu fyri at fáa uppskotið sam-
tykt.
Kann nakar maður ivast
í tjóðveldisflokkurin ella í
er ein partur av honum verður at
finna, tá ið spurningurin er at
fremja framburðaruppskot fyri
minnamannin ella at verja og lív-
ga afturhaldskrefturnar?
Tað er eisini tikid upp aftur
eftir einum framarlaga standandi
tjóðveldismanni, hann í eini
samrøðu við javnaðarmann tók so-
leiðis til:
>Tit kunnu saktans. Tykkara
stevna er rein og greið sosialt og
vinnuliga fyri minna mannin! !
Hjá okkum er tað næstan ómøgu-
ligt at leggja eina arbeiðsskrá út
yvir sjálva loysingina; tí í okkara
flokki er sosialt og vinnuliga sav-
nað eitt so misslit lið; summir eru
heilt radikalir, ja, beinavegin sosi-
alistiskir, meðan ein stórur part-
ur eru sosialt og vinnuliga tær
ramastu afturhaldskreftir; tað, ið
ein vil, vil ein annar ikki, og tað
ger, í mong-
í, hvar
hvussu
at flokkurin noyðist í
um førum at lata teir brennandi
sosialu og vinnuligu spurningar-
nar leje. fyri at hann ikki vid
tad sama skal skrædna i innan-
flokks klandri.«
Hvor arbeidari, hvør fiskimad-
ur, hvor erligur radikalur fram-
burdsmadur kann stydja ein tilik-
an flekkutan flokk, id ikki kann
bera annad enn deyda og aftur-
gongd í sínum kjalarvatni.
Tað er kunnugt, at sjálvur tjóð-
veldisløgtingsmaðurin Hanus við
Húgadalsk segði nakað líknandi
Allir fiskimenn og arbeiðs-
menn minnast, hvussu teir døkku
afturhaldsflokkarnir, sambandið
og fólkaflokkurin, píndu arbeið-
arafjøldina við at undirmeta øll
almenn arbeiði við at ganga út
frá eini tímaløn uppá 70 oyru
í staðin fyri ta galdandi uppá
I kr. ella I kr. og 5 oyru og við at
rokna dýrtíðarviðbótina vid 7/10
oyra fyri hvørt prístalsstigið í-
staðin fyri 10/10 oyra.
Á hvørjum einasta ári í langar
tíðir settu javnaðarmenn fram
uppskot um at fáa broytt hesa ræð-
uligu løntrykking yvir arbeiðar-
unum soleiðis, at arbeiðsmenn
fyri vega- og onnur almenn ar-
beiði fingu somu lån sum í ti
privata lívinum, altso 1 kr.
tíman í grundløn. So kundi dýr-
tíðarviðbótin verða prosentliga.
Aftur
javnaðarmanna felt.
um
og aftur varð uppskot
Men so einaferð raplaði >Je-
rikos< múrar og uppskot javnaðar-
manna vann frama og varð sam-
tykt.
Hvussu nógvar
arbeiðsmenn tapt við undirløning-
ini av tí almenna? Hvussu nógvar
milliónir hava teir vunnið síðani
varð
milliónir hava
javnaðarmanna uppskotið
samtykt?
Fiskimenn og
minnast eisini hitt ræðuliga stríð-
ið, ið javnaðarmenn høvdu við
hitt døkka afturhaldið um at veita
arbeiðsmonnum fulla dýrtíðarvið-
bót, tv. s. Í oyra fyri hvørt prís-
talsstigið ístaðin fyri 85/100 oyra.
Var prístalið t. d. 300 fekk ar-
beiðarin 30 oyru ov lítið um tím-
an.
Uppskotið varð felt av fólka-
flokkinum og sambandinum.
Men tå lótu arbeidsmenninir
sær ikki lynda við at sita við
skerdum lutum.
Teir gjørdu verkfall.
Tingið kom saman.
Javnaðarmenn tóku uppskotið
upp aftur.
Val skuldi verða. Alt stóð í
vága fyri Th. Petersen vali. Nú
var eitt at gerd, annaðhvørt at
tapa valið ella taka undir við javn-
aðarmonnum. Tá hendi tað, at
fólkaflokkurin gav eftir og
stemmaði fyri javnaðarmanna-
uppskotinum um eittoyralógina.
arbeiðsmenn
Sambandsflokkurin var.hardur
sum stálið móti arbeiðarafjøldini
Hoyrið Óla í í Skúla!
Í mars mánaði 1952 segði O.
F. Joensen, løgtingsmaður, í mann
fjøld inni á Sjómannsheiminum í
Havn:
>Ég dugi ikki at fata, hví nakar
fiskimaður velur okkum ultra-
konservativu = sambandsmenn
inn á ting, heldur enn at velja
Petur Mohr Dam og hansara
politikk.«
og fólkaflokkurin læt seg bara
trýsta av valræðslu. Av hesum
stríði, ið Dam stóð á odda fyri,
fekk hann eyknavnið >Oyrapæt-
ur<. '
Av hesi og hvørju einastu syftu
afturhaldsins móti arbeiðarafjøld-
ini til verju fyri teir stóru kunnu
arbeiðaranir og fiskimennirnir og
alt starvandi fólk læra, at tað eru
einans javnaðarmenn, ið eru at
líta á.
23. oktbr. 1954
fiskimannin!
Tá ið lønjavningargrunnurin i
mars mánaði í ár var til viðgerð-
ar á tingi, segði framsøgumaður
fólkaflokksins m. a., at
tað var betri eingin >vaðskíta-
grunnur< vær, tí hann hevði gjørt
stóran skaða. Hann visti, at nú var
ein hópur av fiskimonnum, ið ikki
tímdu at standa við snørið. TEIR
STÓÐU OG DINGLAÐU OG
SLONGDUST OG VENDU REYV
INA TIL SNØRID OG TÍMDU
IKKI AT FISKA.
Eisini Martin Holm fanst at
ymiskum viðv. grunninum. Hesir
báðir røðararnir hildu, at minstu-
løn áttu einans teir at fáa, ið vóru
fyri óhappi.
Kann nakar rætthugsandi fiski-
maður fara á val at velja menn á
ting,ið vísa fiskimonnum tilika
vanvirðing?
Nei, ikki ein!
VALBLUFF!
1950 skrivaði Dimma-
nov.
fekk“
»Sambandspartiet vil IKKE væ-
re med til at gøre livet surere for
den færøske Borger ved idelig at
stikke sin Næse i hans private An-
liggender og Haanden i hans Lom-
me.«
Í 1950 tá ið Dimmalætting skriv
aði hesi vala orð tók løgtingið kr.
3.800.000 í tolli frá >den færøske
borger. Nú — aftaná sambands-
menn have styrt landinum i 4 år
— tekur løgtingið kr. 3.200.000
i tolli frå borgarunum.
So roynast Vallyfti sambands-
manna.
Heimafiskiskapurin
Fiskivinnustovan sigur frå, at heima
fiskiskapurin i bådum teimum undan-
farnu årunum var:
1952 ... ur. : 8.741 tons
1958, ar orr orr i ++ 0.800 tons
f 1953 er fiskurin farin til hesa
nytslu:
Til saltingar 137 tons
til isfisk 277 tons
til for, idnå ... ... ... 31 tons
til heimabrúks ... … ... 11. tons
Beinleiðis landað í Onglandi vórðu í
1952... .. ... .. orr sr. 4.138 tons
1053... ... orð 2.005 tons
Besti útróðrarmánaði i 1952 var
februar. Tá veiddu bátarnir 1.346 t..
og bestur i 1953 var mei við 1.206 i.
Besti í 1952 var fe-
bruar við 1.102 tonsum og bestur í
við 868
Hví sosalismu?
Ti sostalistárnin vilja hava lands-
isfiskamånadi
1953 var desember tonsum.
handilin aftur á stovn fyri at bygdir-
nar kunnu fáa eins bíligt mjøl og
Havnin og stórplássini. Sum kunnugt
landshandilin
fríar út á bygdirnar. Hetta gera heil-
sendi vørurnar frakt-
sølumenn ikki.