leygardagur 5. mars 1955síða 3

5, MARS i955 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Utgevari: FØROYA JAVNADARFLOKKUR Blaðstj.: Villi Sorensen. Box 76. PRENTSMIÐJAN Á HEYGSBREYT TELF. 1820 Norðurlendsk samvinna. Í »Arbejderen«, blaðnum hjá De samv. Fagforbund, sigur D. s. F.- formaðurin Eiler Jensen, at arbeið- ararnir mugu luttaka meira í ar- beiðinum hjá felagnum »Norden«. | — Hetta felag hevur sum kunnugt eina deild í Føroyum. — Sjónar- mið arbeiðaranna hava higartil gjørt seg ov lítið galdandi í virki felagsins. Henn heldur fram: | „Fyri arbeidararørsluna er fel- | agsskapur í Norðurlondum av al- stórum týdningi og hevur verið tað allar dagar, men seinastu árini er tað neyðuga í hesum felagsskapi komið enn tydiligari fram. Kaga vit at 3-vikufritidini, so er tad Noreg, sum við síni lóggávu slætt- aði rás fyri svenskari lóggávu um sama evni. Hetta varð grundar- lagið fyri okkara sáttmálaframstigi um 3-vikufrítíð, sum síðan slættaði rás fyri donsku lóggávuni. Kaga vit at lóggávuni fyri flytandi heil- igdagar, hava vit í Danmark gjort hitt grundleggjandi arbeiðið, hvar- eftir tað varð gjørligt hjá Norð- monnum at gera tað sama, og vit Fakfelogini í tí frælsa heiminum | bæði taka sær av og arbeiða meira og meira við politiskum spurning- um. Hetta stendur í samband við tað framburðsarbeiðið, ið arbeið- arafylkingin er uppi í: at arbeiðara- fjøldin gongur framá á ollum økj- um og átekur sær storri ábyrgd, samstundis sum hennara ávirkan okist. Eftirlit og javning í arbeiðs- og samfelagslívinum má tí verða borin fram av hesum somu kreft- um. Tann økonomiski politikkurin ! er av avgerandi týdningi fyri fram- burði í fakfelagspolitikkinum. Kannar ein tey mál, ið vidgjørd verða á fakfelagsfundum — heim- ligum eins væl og alheimsligum — eru tey flestu avgjort politiskt litað, serstakliga í teimum stóru løndunum. Ikki minst í Ameríku og Bretlandi, har fakfeløgini standa á tryggum, fólkaræðisligum grund- arlag. Hetta sama gildur eisini fyri ta vestur-týsku fakfelagsrorslana. Í Fraklandi og Italiu valda kommu- nistar teim gomlu landsfakfelog- nnum. Og úrslitið er hareftir. Fyri aftan jarntjaldið eru tey fakligu feløgini fullkomuliga í lummanum á kommunistaflokkinum og ríkis- valdinum. Fakfelagsfundir í lundunum taka sær meira av fak- skandinavisku FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Stórsildaveiðan 7,5 milj. hl. Norska stórsildaveiðan í ár var 7,5 mili. hektolitrar. Í peningi er veiðan mett til 150 milj. kr. Í fjør var veidinøgdin 9,6 milj. hl.; men hetta var eisini rekordár, síðan Norðmenn fóru at fiska sild. Men árið í ár kann eisini verða rekord- ár, tí sildaveiðan endar ikki fyrr enn einaferð í mars mánaði. Náttina til 14. februar endar stórsildaveiðan. Dagin eftir byrjar várssildaveiðan. Tað, ið hendir hesa náttina, er veruliga einans tað, at prísurin fellus úr 20 niður í 17.80 kr. hl. Norðmenn roknað nevnliga við, at sildin er liðug at gýta umleið 15. februar — góðskan er vorðin minni. — Sildagongdin frá Norðuríshav- inum til norsku strondina er ein av nátúrinnar løgnastu gátum. Vis- indamenn vita ikki at siga frá, hvussu sildin kann hava skil á at flyta hesa longu leiðina til gýt- ingargkini og síðan leita aftur á fjarskotnar leiðir, tá ið rognini eru komin at liggja á rættum staði. Ein veit bert, at endamálið við ferðini er at gýta. — Áður enn teir fóru heim fram- førdu Háskúlanæmingarnir sjón- leikin »Anniku í Dímun. fáa at sjá, at Svøriki fylgir eftir. Hvat viðvíkir styttri arbeiðstíð, er tað greitt, at tað er norðurlendsk fylking, ið verður at geva eitt endaligt úrslit á hesum øki«, NR. 10 PRENTSMIÐJAN Á HEYGSBREYT TÓRSHAYN AVRIKAR ALT PRENTINGARARBEIÐI TELF. 1820 Telf. 1866. Reiðaravirkið. hevur kantór úti á eystaru bryggju, í húsunum hjá | Jákup á Dul (við síðuna av Havnar Timburhandli). Niels Mortensen. Føroya Bjór ØL- og MINIRALVATNSVIRKI Føroya Pilsnar Ekta Maltøl. Í FÆRØSK MARGARINE Vita VITAMINISERET FÆRØSKT PRODUKT | EINAR WAAG, Klakksvík — MÅLTRÅDUR 4 Citrón sodavatn Appelsin límonada Hindber limonada Jørdber limonada Vanillie limonada Åppolinaris No I FINT PRODUKT Arbeid8ararørslan: Faklig-politisk fylking. ligum spurningum enn vanligt er í londunum bæði fyri eystan og vestan jarntjaldið. Hitt dygga og bindandi samarbeiðið við teir so- sialistisku arbeidaraflokkarnar ger tad ikki so neydugt hjå fakfeløg- unum í Norðanlondum at taka sær av politiskum spurningum. Hetta er eitt Ogviliga praktiskt byti av ar- beiðinum, ið virkar bæði rationelt og samlandi. Landsfelogini hjá okkum eru eisini teir fakligu fel- agsnevnararnir, ið mugu taka stoðu til allar teir fakligu spurningar, ið viðgerast skulu. Hetta gevur lands- fundunum almikið at takast við; men tíverri eru vit komnir so stutt, ja, nærum onga leið á hesum økj- um, um samanborið verður við tílíkar fundir í ødrum londum. Tó eisini mugu vit minnast til, at ar- beidararørsla okkara ikki er komin langt ávegis í mun til arbeiðara- rørsluna í hinum Norðanlondum. Ein veruleiki, tíverri; men veruleiki, ið sam- stundis ein áleggur hvørjum einstakum av okkum, i0 Í . . av sonnum hava sett okkum sum | vit ella skil | ' lívsmál at vera við til at byggja upp eina sunna, sterka og fullfíggj- aða arbeiðarafylking í nýmótans sniði á fólkaræðisligari grund — bæði fakliga og politiskt. — Hin frælsi fakfelags-alheims- felagsskapurin skal hava alheims- fund í Wien í summar. Hjálp til fakfelagsarbeiði til afturs komnum londum stendur fremst á dags- skránni. Somuleiðis arbeiðið fyri friði við frælsi. Tað eru mál, ið viðkoma okkum øllum. Eins og hin bretska hevur eisini hin ameri- kanska fakfelagsrørslan havt eina doyvandi ávirkan á tær national- istisku og stórbreggjandi alheims- krefturnar. Nú eisini al- heimsfelagsskapurin uppí. leggur Formarnir fyri tí fakliga-politiska samarbeiðnum kunnu vera ymiskir. Men endamálið má allastaðni vera hitt sama: at vinna fram. At halda fakfeløgini uttanfyri politikk er býttleiki og besta progv fyri at viðkomandi hvorki hevur fakligt sjónarmið, ið ikki | bjarga teimum fíggjarliga, | ríma saman við fakfelagsrørsluna í ødrum londum. Hetta eru sjónarmið, ið ikki huga hinum flokkunum. Men tað er besta próvforsla fyri, at tey eru rótt. Allir hugsandi kílar verða settur inn ímillum. Fagrastu orð, ljósastu lyftir, søtmetissøgur, natio- nalisma, illgitingar, lygusøgur o. s. fr., ja, alt, ið liggur innanfyri hugsunnaringin verdur nytt fyri at spjaða arbeidarafjøldina, so hon ikki skal orka hitt stóra samtakið: hina politiskt-fakligu sosialistisku arbeiðarafylkingina. Hesa leið hava arbeiðarar í Noreg, Svøriki, Finlandi, Danmark, Ong- landi, Hollandi, Belgiu, Vestur- Týskalandi gingið. Einans hon kann sosialt og mentunnarliga og veita teimum góð og trygg livilikindi. Ger hin arbeidandi fjøldin i Føroyum ikki å sama hått sum kammiråtarnir f Vesturheimi, verður hon ongatíð at vinna á mál; men eisini her verða Vit at okkum frá hinum tyngjandi og spjaðandi dúrinum og reystliga fylgja hernaðarorðum Karl Marx, sostalistiska alfadirinum: heyja AK 'EIÐARAR Í ØLLUM LONDUM FYLKIST!