fríggjadagur 19. apríl 2002síða 6

10 Nr. 74 - 19. apríl 2002 Nr. 74 - 19. apríl 2002 11 Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Anja Weihe anja@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Hóast tað eru eini hálvthundrað ar síðani skald- søgurnar komu út, eru tær framvegis millum størstu varðarnar í bókmentasøgu okkara. Øll, sum hava áhuga fyri bókmentum ella skaldskapi, hava lisið Fiskimenn og Útrák. Hetta má vera prógv um, at Martin Joensen er ein av okkara bestu og fremstu rithøvundum. Hevði bókmentaumhvørvið hjá rithøvundanum verið betri og høvdu vit havt betri ella fleiri bókmentametarar, tá Martin livdi og skrivaði, hevði Martin óivað havt skrivað meiri, og óivað hevði Marin óivað fingið eitt annað úrslit úr skrivingar- huga sínum og skrivingargávunum, enn hann fekk. Nakað soleiðis skrivaði Kristian Matras, tá Martin var farin í 1966, bara 64 ára gamal. Bæði í skaldsøgunum og í teimum mongu stutt- søgunum lýsir Martin Joensen gerandisdagin hjá fólkinum, sum her býr, um stríðið á sjógvi og á landi, samveruna millum fólk, ja tað sosiala lívið. Hann er eitt sosialreaistiskt søguskald, men hann er ikki bara heimbýlisskald og samfelagslýsari. Hann lýsir harafturat lyndi og sálina í fólki. Eins og hitt stóra rosaskaldið, Heðin Brú, skrivaði Martin Joensen nógvar stuttsøgur. Ta fyrstu søguna, Ein bygdarmynd, skrivaði hann í Føroya Sosial- demokarti í 1934 eftir áheitan frá P.M. Dam, sum tá var blaðstjóri á Sosialinum. Síðani síggja vit søgur í Føroya Sosialdemokrati, Varðanum, barnabløðum og í jólabløðum. Seinri komu tær í stuttsøgusøvnum, og Bókagarði at takka, hava vit llan skaldskapin hjá Martin Joensen í eini bókarøð. Martin Joensen var javnaðarmaður, og tann sosiala demokratiska hugsjónin, og hansara humanistiska lívsjón, sæst aftur í skaldskapinum. Eisini tók hann eitt stórt tak fyri Javnaðarflokkin og var eitt skifti blaðstjóri á Føroya Sosialdemokrati fyri hálvt- hundrað árum síðani. At gloyma henda partin í lívs- starvi hansara, nú hann er 100 ár, er aftur eitt dømi um at umskriva søguna. Sum hjá so mongum øðrum varð hann vaktur á á Háskúlanum og háskúlaveturin fekk stóran týdning fyri lívleiðina. Hann fór á læraraskúla og var lærari, fyrst á økrum og Lopra, síðani í Sandvík og at enda á Tvøroyri, áðrenn hann legði frá sær. Ídag eru 100 ár síðani Martin Joensen varð borin í heim. Í kvøld heiðra sandvíkingar bygdasonin, sum vendi aftur til bygdina sum lærari, og sum gjørdist ein av okkara "bestu pennum". Minnisvarðin verður fluttur til sjónligari stað, kvøldseta verður og fólk fara upp á gólv fyri at minnast henda stóra rit- høvundan. DAGSINS MEINING Sosialurin Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Ein av okkara størstu VIÐMERKINGAR Tordur J. Niclasen borgarstjóri Heidi Andresan av Eiði, saman við fýra øðrum í hennara bólki, er innstillað til at verða kosin heimsins besta ítróttarfólk. Vit bíða í spenningi og vóna, at SVF er uppgávu sína vaksið og letur okkum her á Eiði og allar føroyingar fáa lut í hesi spennadi løtu, sum verður í Monaco 14. mei í ár. Heidi Andreasen, svimj- ari av Eiði, gjørdist heims- kend, tá hon í Stokholmi 2. august 2001 umframt euro- peiskt met eisini setti heimsmet í 200 metrum blandari svimjing. Eiðis- gentan fekk hendan dagin handað ikki færri enn 4 gull og 1 bronsumerki! Heimbygdin tók hetta til sín sum eina stórhending og heimkomin úr Stok- holmi varð hetjan heirað, tá eini 300-400 fólk um kvøldi 6. august komu saman á Vaglinum á Eiði. Somuleiðis var hetta ein heiður fyri alt Føroya land og sum fólkið fegnaðist um. Hitt almenna Sjónvarp Føroya gjørdi tó einki burtur úr hesi stórhending og loyvdi eg mær tá alment at seta Sjónvarpinum spurningin: "Hvar var SvF?" Í heimsklassa. Nú er so Heidi Andreasen , saman við fýra øðrum instillað til "Laureus Word Sport Award", har hon 14. mei verður stødd í Monaco og hevur møguleikan fyri at verða kosin til heimsins besta ítróttarfólk í sínum bólki. Bara tað at verða vald út og soleiðis verða roknað millum heimsins bestu ,er stór hending í sær sjálvari. Spennandi løta verður tað av sonnum, tá avgerðin í Monaco verður tikin týs- dagin 14. mei. Gevið fólkinum lut í hesi løtu. Hesa løtuna eiga føroyingar - og ikki minst fólkið á Eiði at fáa lut í. Hesin møgu- leikin og ábyrgd liggur hjá Sjónvarpi Føroya. Áheitanin til SVF er tí, um ikki at endurtaka mis- takið frá august í fjør, men at øll orku verður sett inn, soleiðis at løtan í Monaco, har Føroyar eru umboðar í heimsklassa, kann koma út í hvørja stovu í landinum - Heidi Andreasen til heiðurs og fólkinum til gleði. Borgarstjórin á Eiði hevur heitt á SvF Súni í Hjøllum form. í Teknisku Nevnd í Nes kommunu Til tínar viðmerkingar í Sosialinum 5. apríl og Dimmalætting 6. apríl er stutt og greitt at siga, at tær eru sera villeiðandi og ósannar. Fólk kunnu síggja hetta við at lesa alla fundarfrá- søgnina frá bygdaráðs- fundinum 11. mars, har týðuliga kemur til sjóndar, at við tilmælinum frá einari samdari teknisku nevnd, hevði Nes kommuna fingið munandi fleiri krónur til íløgur í 2002 - bæði til havnalagið og til eldrasam- býlið. Annars skalt tú hava stóra takk fyri reklamuna! Aftursvar til Jan Danielsen, bygdaráðslim í Nes kommunu Niels Pauli Danielsen Klaksvík Tá ið valstríðið byrjaði, heitti varaløgmaður á allar flokkar og valevni um at føra seg virðiliga fram í politiska kjakinum og vera sakligir. Løgmaður hevði sama boðskap, tá ið hann útskriv- aði løgtingsvalið, og Jóann- es Eidesgaard sigur seg í Sosialinum hin 16. apríl ikki kunna vera annan enn samd- an við hesum, samstundis sum hann harmast Javnaðar- floksins vegna um skeiv- leika, sum er komin fram í onkrari valgrein hjá onkrum av valevnum teirra. Hetta er hugburður, sum vit øll eiga at fegnast um, og ivast undirritaði einki í, at allir flokkar fegnir vilja, at valevni teirra halda seg burtur frá ósakligum og per- sónligum álopum, ið ongum gagna. Í Dimmalætting hin 14. mars 2002 skrivar Eivind Jacobsen, bygdaráðsfor- maður á Strondum, sum er eitt av teimum nógvu val- evnunum til løgtingsvalið um nakrar dagar, og sigur hann seg minnast, at undir- ritaði "av tingsins røðara- palli úttalaði seg um privatu viðurskiftini hjá ávísum persóni". Undirritaði veit seg ikki av tingsins røðara- palli at hava úttalað seg um privat viðurskifti hjá nøkr- um persóni, og Eivind Ja- cobsen kundi verið kunnað- ur um, at tað vil tann til eina og hvørja tíð sitandi løg- tingsformaður ikki á nakran hátt geva loyvi til. Eivind Jacobsen sigur undirritaða "yvirtulka orðið privat". Tað sigur mær so mikið sum, at Eivind Jacob- sen veit ikki nóg mikið um, hvat ið orðið privat merkir, og tað átti ein persónur at verðið kunnaður um, sum er uppstillaður til løgtingið. Eivind Jacobsen og privat viðurskifti VALGREINAR Suðuroy í Fokus Sverre Midjord Valevni Javnaðar- floksins í Suðuroy Fiskivinnan er grundar- lagið undir landsbúskap- inum og soleiðis eisini trygdarnetið hjá hvørj- um einstøkum húsar- haldi. Tað er av størsta týdn- ingi, at henda vinna verður tryggjað bestu umstøður, ikki bara at virka undir, men eisini og tað er avgerandi, at útflutnings møguleik- arnir eru teir bestu. Tey, sum tilvirka okk- ara útflutningsvøru, skulu hava góðar um- støður at virka undir, og teir sum hava ábyrgd av virkjum, skulu hava teir bestu útflutningsmøgu- leikar, tað má og skal syrgjast fyri at okkara útflutningsvøra verður viðfarin uppá besta máta. Tað vil siga, at vøran so skjótt sum gjørligt kemur á sølustaðið. Nú hava vit í nógv ár flutt fiskin við Norrønu til Danmarkar, fyrst við Smyrli til Tórshavn og so víðari, men nú er vend komin í holuna, við tað at bæði Smyril og Norrøna hava broytt ferðaætlan, uttan at hugsa um Suðuroynna, sum hevur tann størsta útflutningin av fiski. Hetta, at Norrøna heldur vil sigla við ferðafólki, er so teirra søk, og tað má fáa onkra klokku at ringja, at Smyril hevur broytt sína ferðaætlan tórsdag, so at hann fer av Tvøroyri kl. 17. Tað vil siga, at her verða beinleiðis lagdar forðingar í vegin fyri útflutningin úr Suðuroy. Tað tykist mær, at tað ikki órógvar teir ráðandi myndugleikar, at av- standurin verður øktur, og arbeiðsviðurskiftini verða gjørd verri. Her má og skal vend koma í, tí útflutningurin úr Suðuroy letur í gjøldum milliónir til Tórshavnar Havn. Hesi umrøddu viður- skifti eru ein landsupp- gáva, sum má og skal loysast politiskt. Tað verður eitt krav, at út- flutningurin úr Suðuroy skal flytast úr Suðuroy, og tað verður eitt krav, at fraktskipini koma á Tvøroyri eftir fiskinum. Vit fara at gera umstøð- urnar hjá okkara fiska- virkjum betri, tí fiski- vinnan bæði á sjógvi og landi er okkara trygg- leiki. Eg fari at virka fyri, at okkara útflutnings vøra verður avgreidd úr Suð- uroy. Ása Olsen valevni Sjálvstýris- floksins í Suðurstreym Hesi seinastu fýra árini hava víst, at einasta gongda leið, at vinna størri sjálvstýri, er stig fyri stig politikkurin, ið Sjálvstýrisflokkurin stendur fyri. At allir samgongu flokkarnir, við endan av hesum valskeiði broyttu kós, og hildu tað leið, vit hava stungið út í kortið, sigur ikki so lítið. Tó er tað bert tín at- kvøða, ið kann avgerða framtíð Føroya fólks. Við Sjálvstýrisflokk- inum í einari komandi samgongu, hevur tú trygd fyri, at tú sleppur at verða við til at avgera, við fólkaatkvøðu, fram- tíð Føroya. Framtíðin er tín Álvur Kirke valevni Miðfloksins í Suðurstreymi Eg hoyri ofta fólk siga, at Miðflokkurin blandar reli- gión og politikk saman. Hetta er bara ikki so! Miðflokkurin vil einki hava við religión at gera! Religiónin hevur gjørt nógv ilt gjøgnum tíðirnar. Tað var jødiska religión- in, sum krossfesti Jesus! Tað var kristna religión- in, sum drap milliónir av sonnum kristnum í mið- øldini! Tað er islamska religi- ónin, sum dagliga kostar mong mannalív í Ísrael! Tað er kristna religiónin, sum enn í dag stríðist ímóti sonnum kristindómi! Tá sagt verður, at religi- ónin drepur, so er hetta ein staðfesting av tí, sum Bíbli- an lærir. Hvat er ein sannur kristin? Religiónin drap Jesus! Jesus gav lív sítt fyri fíggindar sínar! Ein sannur kristin er lærisveinur Jesusar. Ein sannur lærisveinur, ger sum mistari sín, og gevur lív sítt fyri fíggindar sínar. At geva lív sítt nýtist ikki at vera tað sama sum at doyggja likamliga. Tað kann eisini vera at offra seg fyri eina søk. Og tað er hetta, sum ein sannur kristin ger. Ein sannur kristin vil gjarna offra nakað, fyri at hjálpa tær! Ymsar uppfatanir av Bíbliuni Tað eru nógvar ymsar uppfatanir av Bíbliuni, - men Miðflokkurin er ein politiskur flokkur, og ikki ein kirkja ella ein sam- koma! Miðflokkurin byggir á kristnu siðalæruna, kristna lívið, og ikki á religión! Tey, sum samlast í Mið- flokkinum, eru livandi kristin, - og tað er lívið í Kristusi, sum bindur okk- um saman. Miðflokkurin og religión Miðflokkurin blandar ikki religión og politikk saman. Religión hevur einki pláss í Miðflokkinum! Eg eri púra samdur við teimum, sum siga, at vandi er fyri, at tað fer at enda við hyklarí, tá religión og politikkur verða blandað saman. Religiónin bindur menn- iskju niður, og drepur, - men sannur kristindómur gevur frælsi og lív. Vilt tú hava eitt livandi, frælst samfelag, so eigur tú at velja Miðflokkin, lista H. Heðin D. Poulsen Valevni Fólkafloksins í Suðurstreymoy Bæði matrikullógin og lóg um landsjørð áseta, at jarðarbrúkini skulu leggjast saman. Seinastu álitini um landsjørð mæla til ta sama. Hetta kann tykjast hjá mongum, sum ein veru- leikafjarður dreymur um eina farna tíð. Á tingi fari eg at arbeiða fyri tí, ið Óðalsfelagið hevur staðið fyri, millum annað fríari sølu av jørð í hóskandi eindum. Vit skulu leggja inn fleiri traðir og skipa fleiri fe- lagshagapartar nærhendis Havnini - sjálvsagt í sam- ráð við bøndur, ið fyri endurgjald vilja lata seyðin frá sær. Tað er nógmikið til av jørð, sum landið eigur, til at øll áhugaði í Suðurstreymi kunnu fáa jørð at røkja. Vit hava nú kjansin at virka fyri meiri óðalsjørð, fleiri trað- um, smærri brúkum og betri trivnaði. Smáu brúkini, serliga nærhendis Havnini, tryggja trivna og mentan. Mikkjal Sørensen valevni Javnaðarfloksins í Suðuroy Oljan er góð, um hon kem- ur. Men oljan er ikki fram- tíð Føroya. Børnini og tey ungu eru besta tilfeingið, vit eiga. Tí metir Javnaðarflokkurin, at vit mugu hava eitt gott skúlaverk. So fáment vit eru, kanska enntá betri, enn londini kring okkum. Vitanarsamfelgið viðfør- ir støðugar broytingar, ið krevur eitt skúlaverk við fjøltáttaðum arbeiðshættum og lívslangari læring. Dygdin í okkara skúlaverki skal í minsta lagi vera á hædd við londini kring okkum, um ikki hægri. Tosað verður í dag um ein fólkaskúla í kreppu. Hetta kann ikki góðtakast og er ein trupulleiki, ið skal takast í álvara. Ein kann ikki bara stoyta í, uttan at víðka karmarnar, tí so flýtur yvir. Í dag verður nógv lagt á fólkaskúlan, uttan at játtanir fylgja við. Hetta er ikki gongd leið. Javnaðarflokkurin vil tryggja fólkaskúlanum bestu umstøður at virka undir, so skúlin ikki bert fær framt tað, honum er álagt, men støðugt mennist. Her krevst ein játtan, ið hevur rúm fyri, at lærarar og onnur starvsfólk fáa dagført sína útbúgving. Tímabýtið og játtanin til skúlarnar skulu vera rætt- vísari, so umstøðurnar kring landið gerast javnari. Javnaðarflokkurin góð- tekur ikki, at næmingar við serligum tørvi framhald- andi detta burturímillum. Hesir skulu hava eitt veru- ligt, virðiligt og dygdargott skúlatilboð. Øll ung skulu hava tilboð um eina miðnámsútbúgv- ing so nær økinum, tey búgva í, sum gjørligt. Mið- ast skal eftir, at so stórur partur av teim ungu, sum gjørligt, fær eina miðnáms- útbúgving. Miðnámsskúlin skal vera náttúrligur partur av lokalsamfelagnum og útbúgvingarumstøður hjá ungum á miðnámsskúlum, hægri skúlum og Fróðskap- arsetrinum skulu skipast, so góðir karmar eru fyri læring, har KT er náttúr- ligur partur. Tí er at gleðast um at fyrsta stig er tikið, at byggja miðnámsskúla í Vági, og vil javnaðarflokk- urin gjøgnumføra ætlanina. Bústaðarmøguleikarnir hjá lesandi eru ikki nøkt- andi. Fortreytirnar fyri at byggja næmingaíbúðir skulu betrast. Framtíðina tryggja vit, við at leggja lunnar undir eitt skúlaverk, har tey ungu fáa best hugsandi karmar at virka undir, tí børnini og tey ungu eru framtíðin. Kortanei til at blanda religión og politikk saman Alt er gott á trøðni Børn og ung eru framtíðin C M Y K 11 10