leygardagur 17. mars 1956síða 2

NR, 11 SOSIALURIN Vega- og havnamálini Iversen, neyndarformaðurin, greiddi frá nevndarålitinum, — Mælti tingmonnum til at greiða at- kvøðu fyri nevndaruppskotinum, men ráddi frá at greiða atkvøðu fyri minnilutans uppískoytisupp- skotum. Tey vóru trý; eitt frá Øregaard og Dam um %4 løgtings- studning av 8000 kr. til båtaspæl til Rituvikar, tvey frå Dam um endurnýggjan av løgtingsstudningi uppá 34 av 50.000 kr. til báta- havn í Hovi, og % av 10.000 kr. til framhald av uppdyrkingarvegum i Hovi. Hann helt, at hesir studningar vóru ikki »aktuellir«, ti Hovi var so litil bygd, at hon komst ikki åt fyri at gera meiri enn arbeidid uppå Hovs—Øravikarvegin. Øregaard visti å, at higartil høvdu menn hildið tað verið sjålv- andi at veita studning til bátaspøl. Her var jú talan um bygdir, ið ikki áttu teir fyrimunir, sum kyrr- uplássini við góðum milliónhavn- um. Og so týddi sjógvurin kortini ikki minni fyri smáplássini. Ut róðrabáturin og trøðin hevur verið og er enn í mongum smámanna- heimi lívstráðurin. Og útróðurin hevur nú broytst nógv. Tað eru ikki longur teir smáu motorbát- arnir, sum menn hava at dúga á, men stórir instaleringar. Róðra- bátarnar kunna menn, um tað ofta var við mikið knoss, draga at kalla alla staðni. So er ikki við teim tungu instaleringunum. Har má spælkraft til. Tað er líka so neyðugt at hava spælið sum bátin og havnina. Rituvik er ein avgjørd útróðrabygd. Hevur fingið drátt- arlíkindini bøtt, Nú trýtur spælið. Mær kemst fyri, at tað mátti eing- in spurningur verið fyri tingmenn, um teir skulu greiða atkvøðu fyri uppskotum mínum. Eg dugi ikki at trúgva tí, at aðrir menn, enn teir nevndarlimirnir, ið ikki vildu fylgja mær, fara at bera seg undan at greiða atkvøðu fyri at veita Rituvíkingum sømdir. Hatta, sum formaðurin í nevndini og teir ið honum fylgja, siga, at tað er neyðugt at biðja verkfrøðingin kanna kostnaðin av el-spælum eins og hvørji spæl, ið eru best hósk- andi, eru bara undanførslur, skulkingar frá at veita studning. P. M. Dam: Tað er av formann- inum í neyndini drigið fram, at Súðuroyggin er tann sýslan, sum í ár hevur fingið mest til vega- bygging. Eitt tal uppá 250.000 kr. er sett til samferðsluvegir. Men er tað sett so, at tað verður nýtt ella kann koma at verða nýtt? Tað er spurningurin! At talið er stórt nú kemst av, at Suðuroyggin hev- ur sitid við skerdum luti, hvat ið samferðsluvegum viðvíkjur. Menn, ikki trúgva tí, at syðri og norðari partur av oynni ikki eru í vega- sambandi. Men tað er verri enn Eisini norðari partur er uttan Sandvíkin liggur av arbeiðinum ið ókunnigir eru, vilja 80. vegasamband, seg g uttan vegasamband við fyri | | útróðrabygdin skal liggja so illa fyri útróðrahavn viðvíkjandi, tí hon hevur meiri enn nøkur onnur bygd stríðst fyri at fáa havnina, aðrar bygdir. Og sama er við hini | og tað er einki pláss, ið treingir stóru bygdini Hvalba, Ótrúligt, siga menn. Ja, ótrúligt, men satt. Eg havi talað meg hásan í nevnd og á tingi um hvørt ár at seta eina munandi peningahædd av til vega- samband millum Tvøroyri, Hval- ba og Sandvík. Men tað hevur tess ba og Sandvík. Me ntað hevur tess verri verið nyttuleys tala. Tað er kortini hevur tað verið og er tað so aldeilis neyðugt, at munandi peningur verður avsettur til hetta endamálið. Tí menn eru greiðir yvir, at tað má verða ein fjalla- smoga, ein »tunell«, ið vegurin millum Hvalba og Tvøroyri verd- ur at ganga ígjøgnum. »Tunellin« kostar nógvar hundrað túsund kr., og hon má verða gjørd í einum taki. Og tað kann ikki henda, uttan peningur til tess er tøkur. Eisini við hesa viðgerð vil eg taka uppaftur mína átroðkandi ákallan á tingmenn um at taka spurningin um vegin Tvøroyri—Hvalba— Sandvík alvarligan. Hann er átroðkandi neyðugur at fáa loyst sum allraskjótast. Tað er beint og gott, at havnararbeiðið í Hvalba verður uppaftur tikið. Allar Før- oyar eru interesseraðar í tí, so satt sum flestu plássini fáa kol úr Hvalba. Men eisini kolaútfluttn- ingur frá Hvalba ger tað neyðugt at fáa henda vegin. Tað er jú so, at langar óveðurstíðir kunnu koma, tá ið skip ikki kunnu leggja at í Hvalba. Tá vildi tað verið hent fyri Hvalbingar og allar teir, ið kol skulu hava, at »tunellin« var til Tvøroyri. Tað er ikki so nógv z longri frå sydstu kolanåmunum i Í Hvalba til Drelnes, har id skip altíð kunnu leggja at, enn frå kolanåmunum til bryggjuna i Hvalba. Eg havi loyvt mær í nevndini at tala fyri og sett uppskot um, at Hovbingar fåa jåttadar kr. 10.000 til framhald av uppdyrkingarveg- num. Hov er ein av bygdunum, sum hava fingið útskifting. Upp- dyrkingarvegir eru avmarkaðir og megu gerast. Jarðabrúkið liggur lamið í hesari bygd, so leingi teir ikki eru gjørdir. Tað er skilaleyst at steðga gerðini av teimum. 10.000 kr. vórðu settar ífjør til uppdyrkingarvegir, og tá ið tað er sagt, at Hovbingar hava henda pening at arbeiða fyri, er tað burturvið, tí hesin peningur er brúktur. Vegastrekkið, ið skuldi verða gjørt fyri hann, er so gott sum liðugt — og verður liðugt í einum av teim fyrstu døgunum. Fari tí at vóna, at háttvirdu ting- menn eru samdir við mær, at Hov- bingar megu sleppa at halda fram við uppdyrkingarvegunum, ið megu gerast sambært útskiftingar- treytirnar. Stórsta lívsmál hjá Hovbingum er at fáa gjørt båtahavnina nýti- liga. Tað er einki skil í, at henda A ——————————————————ix——"G [ff ——eeae AA [———2———88m—m—————————— me —————————mh> 8 i , meiri til eina útróðrahavn enn hon. Hetta hava menn eisini fyrr ásannað. Játtaður varð tí pening- ur, og bygt varð nakað. Men ov lítið. Beinri — í 1950 — varð sett ein peningahædd uppá 50.000 kr. å figgjarætlanina til víðkan og bøtan um útróðrahavnina i Hovi. >Projekt< skuldi verða gjørt. Men sum eingin hevur tikið undir. Men | tað kom ongatíð fram. Hovbingar ' sluppu ikki til arbeiðis. So komu eisini = fimbulsvetraboðini frá meirlutaflokkunum um at steðga øllum havnaarbeiðum, eisin tí í Hovi, (Um ein so kann siga. Tað var jú ikki projekterað og heldur ikki byrjað). Eg havi loyvt mær at sett fram uppskot um at endur- nýggja játtanina av teimum 50.000 kr. til Hovs havn. Eg vóni, at ein meirluti av tí háttvirda løg- tingi heldur við mær, at tað er bara náttúrligt og sjálvfylgjuligt, at hesin peningur verður endur- nýggjaður ella ikki dettur burtur, at tað verður álagt verkfrøðings- skrivstovuni at gera kostnaðarætl- an og uppdrátt, so arbeiðið kann byrja, tí hetta mál er fremsta mál, gongur fram um øll onnur mál hjá Hovbingum. Hovbingar kunnu ikki straffast fyri tað, at verk- frøðingsskrivstovan ikki hevur fingið gjørt sítt arbeiði. Hesi bæði málini — uppdyrkingarvegir og havnargerðin — eru so stór áhug- amál fyri Hovbingar, at tey ganga langt fram um oyggjavegagerð- ina, ið er av størri áhuga fyri tær syðru bygdirnar enn fyri Hovi. Ikki so at fata, at samferðslumál- ið ikki er av stórum týdningi fyri Hovbingar við. Men eg kvíði fyri, at stedgar tingið uppdyrkingar- vegaarbeidinum í Hovi, og tekur tingid studningin til havnargerd- ina frå Hovbingum, vil tad verda ilt at fåa umtaladu semju i lag um gerdina av Hovs—Øravikarveg- num. Eisini og ikki minst av at- huga fyri at fáa samferðsluvega- sambandið fullfíggjað fyri Suður- oynna sum skjótast møguligt vil eg so kraftiga sum møguligt mæla tinginum til at ganga Hovbingum á møti við at greiða atkvøðu fyri mínum báðum ser- ella uppí- skoytis-uppskotum. Tað má ikki vera so, at játtanin til Hovs—Øraviksvegin bara skal koma at standa og glana uppi á pappírinum. Vit megu skipa so fyri, at hesin vegur veruliga verð- ur gjørdur. og ynski eisini at gera ta vid- merking, at samráðingarnar i nevndini um spælið til Dímun fóru soleiðis fram, at tað var nevndar- innar støða, at tá ið kostnaðar- ætlan og uppdráttur eru gjørd og alt annars er í lagi frå kommununi ella bóndanum í Dímun, vil málið, tá ið tað kemur aftur á ting, vinna sømdir og verða framt, tí menn ásanna, at tess frami er beinaveg- 17. MARS 1556 in ein treyt fyri at kunna vera á Dímun. J. P. Davidsen: Tað vórðu í síni tíð játtaðar 300.000 kr. til oyggj- arvegin. Havnar kommuna átók sær at gera hann og átók sær for- pliktilsini frá hinum kommun- unum, ið skuldu vera saman við Havnini um gerðina, rindan av tí eini fjórðinginum og viðlíkahald- inum. Men Havnin legði frá sær. Peningurin var ætlandi ov lítil. So kom eisini kanska ivi í, hvar ið vegurin skuldi leggjast. Men vega- sambandið millum Havnina og hinar bygdirnar í Streymoynni var ikki av minni týdningi fyri tí, at Havnar kommuna legði frá sær ella tí kommunurnar, ið nurtu við vegin, ikki kundu verða samdar um býtið av teim skyldum, ið lógu á teimum vegnum viðvíkjandi. Ég gjørdi meg tí til talsmann fyri at leggja veg niðan á Sund. Har fekk Havnin samstundis fatur á einum góðum atleggingarplássi fyri stór skip í øllum veðri. Varð hetta gjørt, hevði ongatíð verið talan um, at skipini rýmdu av Havnini inn á Skálafjørð. Eg spyrji aftur: er tað ikki vert at leggja allan doyðin á at fáa vegasambandið yvir Sund—Kalbak til Kolla- fjarðar. So er sambandið greitt við hinar bygdirnar — og so er bara at fara yvir Streymin! Fjarðarvegurin hevur ikki verið gloymdur. Peningur hevur verið o Men avvarandi komm- jåttadur. una hevur ikki orkað at farið undir hann við fullari kraft. Og ein kann ikki finnast at hesi kommunu fyri tað, tí hon hevur so ógiliga stór vegastrekki framm- anundan at baksast við. Høvuðs- sakin má vera at koma í vegasam- band frá Gjógv til Skálafjørð. Eg má eisini nýta høvi til at halda fram Dímun viðvíkjandi, at eg hevði ta fatan, at samráðingarnar í veganevndini endaðu við teirri støðu, at menn vóru sinnaðir til at játta tann neyðuga studning til rennistrong og spæl í Dímun, tá ið tær vanligu erkleringar frá avvar- andi kommunu liggja fyri. Eg vil nú vóna, at landsverkfrøðingurin skipar fyri, at alt liggur klárt til ólavsøkutingið. Tí uttan spælið og rennistrongin livst ikki á Dímun. Talarin greiddi so gjølla frá, hvussu trupult lívið á Dímun er viðvíkjandi at fáa vørur til sín og frá sær, Hann helt fram: Viðvíkjandi Hovi dugi eg ikki at skilja, at tær 50.000 kr. til báta- havnina har skulu verða tiknar burtur, tá ið tær hava verið játt- aðar, og tá ið tað veruliga ikki er kommununnar skuld, at arbeiðið ikki er gjørt, men einans skyldast verkfrøðingsskrivstovuni ella landsstýrinum, ið ikki hava syrgi fyri at fingið arbeiðið projekter- að. Tað hevur áður verið sterkt hildið fram, at eitt mál dettur ikki burtur, tå ið avvarandi kommuna ikki hevur haft høvi til at fingið arbeiðið kostnaðarmett, projekter- að. Eg skilji Hovbingar, at gerðin (Framh. á 3. síðu.)