leygardagur 14. apríl 1956síða 2

NR. 15 a —wBwIGø— SOSIALURIN Roynir at fjala misgerðir sínar móti foroyskum fiskimonnum og arbeið- arum við ósannindum og ljótastu illgitanum móti arbeiðarastjórn í eðrum landi. Í blaði sínum kemur Erlendur Paturssonur við óvanliga grovum illgitanum og ósannindum móti donsku arbeiðarastjórnini. Hatbikarið flýtur yvir. Danska arbeiðarafjøldin við arbeiðarastjórnini á odda verður nýtt til skálkaskjól í hansara krampaneyð at verja sínar skelk- andi misgerðir móti føroysku fiskimannafjøldini, sum tvey tey seinastu árini er rikin so nógv aftur eftir hæli peningaliga, at tað í øllum heim- inum ikki finst eitt einasta dømi til sammetingar. Danska verkfallið. Danska arbeiðarafjøldin hevði langt síðani havt tapt, um ikki arbeiðaraarnir sótu við stjórnar- valdinum. Tað hevur eydnast ar- beidarastjørnini at rikið aftur øll álop og forða fyri teim frekastu arbeiðarafíggindarligu = tiltøkum frá afturhaldsflokkunum fyri at skerja lívsrættindi arbeiðaranna og fyri at steðga verkfallinum. — Alt hetta, hóast stjórnin er í teirri ræðuligu knípu at vera í minni- luta. Men higartil hevur hon klára sjálvt teir verstu brótasjógvarnar. Uttan = arbeiðarastjórnina vóru allar = sigursvónir langt síðan brostnar. Mótstøðan ræðulig. — Allar afturhaldskrefturnar fylkt- ust, bæði afturhaldsflokkarnir og arbeiðsgevararnir. Alt varð gjørt, fyri at arbeiðararnir ikki bert skuldu tapa fakliga, nei, teir skuldu eisini rekast av stjórnar- pallinum, Sum fylgjusvein í hesi ótíggjaligu og drápuligu fylking móti arbeiðarafjøldini, og harvið sum ein teirra, hvørs fremsta ynski er, at arbeiðarafjøldin skal kúgast til ósigurs, hevur Erlendur Patursson gjørt seg upp — ætl- andi fyri at fjala yvir egnar mis- gerðir móti fiskimannafjøldini, hvørs lønarlíkindi í ovurstórum lopum gerast verri og verri á hvørjum ári. Hann unnir ikki ar- beiðarafjøldini at sita við stjórn- arvaldinum, og tað er versta gerð, ið hugsast kann móti arbeiðarum, arbeiðaraheimunum, ja, allari ar- beiðararørsluni. Við fjaldari frøi, og sjálvandi uttan eitt einasta frágreiðandi orð um orsøkirnar og veruleikan, sigur hann frá, at stjórnin varð noydd at steðga bensinverkfall- inum. Hann vil hava føroyskar arbeidarar at trúgva, at hetta til- tak var vent móti arbeiðarunum, hóast tiltakið sjálvandi var vent móti teimum — arbeiðsgevarunum — ið róku arbeiðararnar úr ar- beidi við lockout-lýsingini og ikki minst fyri at bjarga humanum og sosialum stovnum, sum t. d, ellis- heimum, sjúkrahúsum o. 6., burt- ur úr svárari neyðstøðu við tað, at fleiri slíkir stovnar longu tá vóru noyddir at flyta gomul og sjúk burtur. Men hesa menniskja- ligu vælgerðina móti samfelagsins ringast stillaðu nýtir hann sum óndsinnað álop á arbeiðarafjøld- óndsinnað álop á arbeiðarafjøld- ina — og sjálvandi vildi tað aldri fallið hesum meistarliga veruleika reigjara inn at sagt frá, at hetta tiltak ikki minst var vent móti teim harðrendu arbeiðsgevarunum, ið Erlendur Patursson sambært háð- arorðini og illgitanina í 14. sept. ivaleyst man unna at fáa kúgað arbeiðarafjøldina. Hvat er so tað, sum Erlendur Patursson við hesi arbeiðarafíggj- indarligu skriving roynir at bera í bøtuflaka fyri? Hygg hansara egnu verkføll. 1953 verkfallið tapti hann so mirðiliga. Aftaná 4 mánaða verk- fall, sum hevði kostað einstøkum fiskimonnum heilt upp í 1600 kr. í mistum vinningi, máttu fiski- menn avstað fyri ringari sáttmála enn frammanundan, henda sátt- mála, ið endaði við at siga, at sátt- málin verður í gildi í tvey ár ella ————EK——<V"—"———"——Bi80}|—iiiWi | Em ff[f————Æ—————[[[—[[|[[ [|| rætturin var danskur, hveur Erl. Patursson nýtt dómin at kynt undir Danahatur millum fiski- menn, og nú seinast til tey ónd- sinnaðu álopini á donsku arbeið- arafjøldina, men tað kundi lætt- liga hent, at dómurin var mangar ferðir harðari, um amerikanskur, norskur, enskur ella hollandskur rættur hevði dømt. Hetta kostaði fiskimannafjøld- ini 250.000 kr. umframt ein mist- an Suðurlandstúr, sum áður neynt heyði kostað fiskimonnum heilt upp í 1600 kr. Aftrat hesum var sáttmálin ikki bøttur minsta vet; og er tað ikki tann dag í dag. — V. 6. 0., hann er framvegis verri enn í 1952, t, v. s. árið fyri sum Erl. Patursson kom til sum for- maður. Og so eitt enn: Tá málið var fyri danska gerðarættinum, sat Erl. heima í Føroyum og gav ilt av sær ístaðin fyri at vera hjá- staddur og verja fiskimannin. — Ikki tóktist ráða mikið um at vinna nakað; men tað er heldur eingin, ið trýr, at Erlendur er sinnaður til at bøta um kor arbeið- aranna og fiskimanna. Nei, eitt liggur fremst í huganum, og tað er loysingin, einki annað telur við hjá tí harranum. Minstaløn og prísviðbót. Eitt tað fyrsta bragdið hjá Erl. Paturssyni á tingi var sum fiski- mannafelagsformadur = at seta fram uppskot um at minka minstulønina frá 800 niður í 650 kr. um mánaðin. Ovurfegnir tóku SJÓNLEIKARHÚSIÐ TIf. 1231 ————V———VXV——wiIÍEWG"— £. Holberg: Heindeikur og Dornilla SJÓNLEIKUR Í 3 PØRTUM Leygarkvøldid 14/4 kl. 8 — sunnukvøldid 15/4 kl. 6 Atgongumerki å 3.50 til bådar sýningarnar fåast i Sjón- leikarhúsinum leygardag kl. 12—1 og 7—8 — sunnu- dagin tó bert kl. 5—6. Leikskrá: 50 oyru a ————WEW"" hagar til partarnir sameinast um annan sáttmála. 1954 breyt hann sína egnu undirskrift, hvat sjálvandi má enda við eini landsólukku, um íkki fiskimenn beinanvegin sjálvir beina fyri slíkum rættskensluleys- um leiðara. Hetta óhugnaliga spæl málti gerast fiskimonnum dýrt, tí hvørjum hugsandi menniskja var tað 'greitt, at tað ikki fanst tann dómstólur í øllum heiminum, ið ikki dømdi slíka brotsgerð ovur- hart. Útgerðarmenn skutu málið undir danskan gerðarætt. Av tí at sambands- og fólkaflokksmenn undir við honum. Henda øgiliga misgerðin móti fiskimonnum hev- ur kostað mongum fiskimanni nógv — einstakum upp í 1000 kr. fyri árið. Somuleiðis hevur hetta gjørt, at nógvir av smáreiðarunum ikki fáa manning uppá skipini. Hetta hevur so aftur gjørt, at fiski- menn fara við skipum hjá fremm- andum tjóðum, og eru sostatt við til at reka seg sjálvar burtur frá okkara mætastu marknaðarlond- um, Vid teirri skerdu keypikraftini 14, APRÍL 1956 SOSIALURIN ttser i Utgevari: FØROYA JAVNAÐARFLOKKUR — "—"——— — Blaðstj.: Villi Sorensen. Box 76. Prentsmiðjan á Heygsbreyt TELF 1820 ————————— — í peninginum er veruliga keypi: virðið í hesum 650 kr. ikki ein- gang so mikið sum 500 kr. Prísviðbótini man hann ivaleyst hava verið líka so nógv ímóti sum minstulønini. Víst tók hann og aðrir undir við javnadarmonnum; fiskimenn fingu so prísviðbótina — og á pappírinum útróðramenn við. Men ikk iskuldi ár ganga, fyrr enn hann eisini fór í herna móti prísviðbótini. Útróðramenn hava enn onga prísviðbót fingið fyri seinasta ár. Hvor hevur hoyrt grett, at fiski- mannafelagsformaðurin hevur rætt teimum so mikið sum lítla- fingur til hjálpar? Í seinastu tingsetu var hann høvuðsleikarin, ja, bardist sum úlvur á skóg ímóti, tá ið javnaðar- menn høvdu uppskot um, at prís- viðbótin skuldi ikki verða tikin frá útróðramonnum, ið gjalda sín ríkiliga part av teimum 1,2 milj. kr., sum landið tekur í órættvísum tolli frá smámonnum fyri at gjalda prísviðbótina. Tað eydnaðist honum saman við sambands- og fólkaflokksmonnum at taka av alla viðbót til útróðra- menn. Ikki bert tað, aðrir fiski- menn mistu eisini nógv. Millum annað fóru ikki so fáir fiskimenn avstað í ár við teirri fullu vissu, at teir skuldu missa 2000 kr. í mun til árið í fjør, tí Erl. Patursson hevur verið so beinasamur at taka prísviðbótina frá teimum. ; Hesi hundraðini og túsundini av krónum tala sjálv. Hetta eru størri misgerðir enn nakrantíð áður eru framdar móti fiskimonn- um. Hann hevur yvirgingið alt, sjálvt teir mest harðrendu reiðar- arnir, hvørs søga mótvegis fiski- monnum er eitt ljós aftur ímóti søgu Erlendar Paturssonar. — Men fyri at fjala yvir hesar ræðuligu misgerðirnar roynir nú Erl. Patursson at oysa illgitanir av versta slagi móti donsku ar- beiðararørsluni. I ———iwiii—————"——— Konan: Jú. Joensen kyssir altíð konusína. áðrenn hann fer til arbeiðis. | Hví gert tú tað ikki? Maðurin: Ja, men eg kenni ikki frú i Joensen. *x í Cuba skulu teir um stutta tíð hava nýggj frímerki. Hesi hava tann fyri- mun fram um onnur, at klistrið kemur og sjálv- | at hava ein frálíkan smakk — | andi koma tey stórstu at smakka best. | Smakkirnir vera annars: piparmynt, | vanilja, ananas, appelsin, sitrón og kirsuber.