leygardagur 15. september 1956síða 2

NR. 37 leflandsterðin hjá T.B. Í august-septombar 1956 Leygardagin hin 24. august varð farið av Havnini við »Tjaldur«. Veðrið var av tí allrabesta og sama var humerið. Vit vóru 16 fótbóltsspælarar í tali, 2 stjórnarlimir og leiðarin, harra Ge- org Thomsen, og frú. Kl. 12 dagin eftir varð farið í land í Lerwick. Á kaiuni vóru spælarar við for- manninum, mr. Wright á odda fyri at taka ímóti okkum. Haðani varð farið við gamalt fort, »Fort Charlotte«. Har var militerstød vid barakkum. Vit vórðu innkvarteraðir i »Army Cadet Headquarter<. 17 manns búðu har, bussi niðan býin til eitt ein var innkvarteraður privat, og leiðarin við frú komu at búgva hjá formanni í felagnum »Spurs«, Mr. Wright. Aftan á at hava funnið okk- um tilrættis, var farið oman í eina restaurant við navni »Victoria« at eta. Haðani fóru vit ein túr fyri at hyggja at býnum. Kl. 3 varð farið út á leikvellin, har vit skuldu spæla kamp um kveldið, at trena. Vit vóru ein tíma har úti. Plássið, sum leik- vøllurin lá, hevði navnið »Seafield«. Um kveldið fór fyrsti dystur fram. Tá 10 minuttir vóru farnir, førdi »Spurs« við 2 málum, og endaði hálvleikurin við 2—1 til »Spurs«. Av tí at vit ikki høvdu leikað á grasvølli fyrr, var tað ógvuliga trup- ult hjá leikarunum at finna seg til- rættis, ti var úrslitið soleiðis. Het- lendingar leikaðu væl, men endaði leikurin við, at vit vunnu 6—3. Hetta var ein kvikur og ógvuliga vælleikaður dystur, sum dómarin eis- ini hevði við orðið. Aftaná var stutt samkoma á «Vic- toria« restaurant, og so var farið heim. Sunnudagin varð útferð við bussi til Sunburgh Head, har vit hugdu eftir ruinum av gomlum slotti, Jarlshoff, har víkingar í forum búðu. Á heim- vegnum var steðgað í Hillswick, har vit ótu og stuttleikaðu okkum eina letu við ymiskum. So varð farið heim. Ferðin varaði 7 tímar. Mánadagin vóru vit og gjørdu okkum kendar við Lerwick, sam- stundis sum vit trenaðu í Gilbert- son Park. Eisini vóru vit ein túr á oynni, sum liggur yvir av Lerwick. Um kveldið var gjørdur dansur fyri okkum í einum stórum sali, ið liggur í fortinum. Har var sýndur okkum skotskur dansur, eins og vit sýndu teimum føroyskan dans. Tysdagin var fridagur, og gekk hann við ymiskum útferðum runt um í Lerwisk. Onsdagin officiel móttaka í Scalloway, hagar vit fóru og leik- aðu dyst móti teimum. Hann gekk væl fyri okkum. Vit vunnu við 5—1. Aftaná var farið í skúlan, har borð- reitt var við ellum góðum. Aftaná borðbenina talir hildnar, og hvor sítt víkingaskip til Thomsen fekk eitt var vóru fingu vit áminningar. Frú bílæt til áminningar um túrin. Um kveldið var dansur til kl. 2, men vit fóru úr dansinum kl, 12 !/,, ti 15. SEPTEMBER i956 Heimastýrislógin SOSIALURIN 4 vit skuldu leika ímóti býliðnum í ! Fyri hann, sum ikki er loysingar- Lerwick dagin eftir. Í maður, men heldur samvinnu og Tórsdagin um kveldið spældu vit so ímóti liði frá Lerwick; eisini eisini vóru spælarar við frá Scallo- ) rikisfelagsskap við Danmark — undir way og aðrastaðni frá. Henda dyst . vóru Hetlendingar ógvuliga spentir uppá. Nógv fólk var komið saman. Hann var harður. Í fyrsta hálvleiki snaraði Mervyn sær á og fór økulin úr lið, og mátti hann út. So fingu vit tiltaksmannin inn. Í seinra hálv- leiki fór beinið á Hjarmundi á sama hátt, so vit leikaðu bara 10 manns í ca. 20 min. Endaði dysturin tó við sigur til okkum 2—1. Fríggjadagin vórðu vit bodnir nið- an á ráðhúsið, har leidarin hjá okkum aftaná stutta rødu handadi hvala- reiðskap í frá Froðbiar sóknar kommunu. Hetta vóru teir ógvuliga glaðir fyri. Annars vóru vit runt og hugdu at øllum, id har inni var. Um kveldið vóru vit til dans í Gilbertwick, eitt sindur uttan- fyri Lerwick. Leygardagin var seinasti kamp- dagur. Í frálíkum veðri byrjaði leik- urin og endaði við 0—0, Um kveldið var samkoma, har skemtiligar og álvarsamar talu: vórðu bornar fram. Seinri fóru vit til dans, og vóru har til kl, 111. So fóru vit og spælarar frå »Spurs« oman í ba- rakkina, har vit búðu, og stuttleik- aðu vit okkum til langt út á nátt- ina. Sunnudagin kl. 11!/, kom Tjaldur, og fóru vit kl. 15 frá Lerwick. Ein tung lota var tað at fara avstað frá so blíðum fólki; serliga kann nevnast målmadur »Spurs« »Weeb- by« og formadur mr. Wright. Hetta var túrur, ið eingin av okkum, ið við vóru, nakrantíð koma at gloyma. miniature Snús Sviar brúka meira snús enn nakað annað fólk í heiminum. Árliga svenska tubbaksframleiðslan er 300 tons. Av hesum fara ”/10 til snús. 159 hektarar av skánskari jørd verða nýttir til tubbaksframleiðslu. 475 bøndur fåast við at velta tubbak. Lungakreft Amerikanskur lækni at ein høvudsorsøk til deyða Georg 6 Bretakong, var sigarettroyking. Lungakreftin tekur til í stórum, enskur kreftlækni. Hann sigur, at komandi 10 ár koma 100.000 fólk at doyggja í Ong- landi av hesi óhugnaligu sjúku, og at deyðstalið verður roknað upp í Í miljón, áðrenn henda eldin er at enda komin. Hann leggur aftrat, at tað er einki óvanligt, at 60 ára gamal maður hevur roykt 500 tús. hvat ið er nógv ov nógv. sigur, sigur sigarettir, Fo skuldi keypa nøkur pútuvor. lvussu stór skulu tey vera? Ja. tað veit eg ikki rættiliga; men eg brúk ihatt nr. 56. fríastu og frælsastu korum — er heimastýristýrislógin fyrimyndalig og frælsasta tiltakið, ið gjørt er millum tvær broðratjóðir. Hetta er ásannað av øllum erlig- um og frælsiskærum monnum. Tað fellur tí so ósatt og illavorð- ið, tá ið loysingarmenn í blaði sínum, á fundum og í talu manna millum royna at billa fólki inn, at heimastýrislógin er einki minni enn ein trælalóg fyri okkum Føroyingar. Hvussu kunnu menn vera so Oerligir? Hvussu kunnu teir fåa seg til at skemma eitt so vælviljað, vælsignað og frælst tiltak sum heimastýrislógina. Vit taka í nakrar atfinningar : Móðurmálið Einaferð søgdu teir longstfarandi á sjálvstýrisleiðini : Okkara móðurmál aftur á ting, í kirkju og skúla. Okkara heimastýrislóg hevur skrá- sett hetta og meiri aftrat — hon hevur skrásett móðurmálið sum høvudsmålid. — Nu grenjar 14. Sept. yvir, at í heimastýrislógini stendur, at danskt skal lærast væl og virðiliga, og blað- jo er so illavorðið, at tað í kravið, at læra danskt mál eisini, leggur tað, at danskt mál hevur fingið fyrsta plássið ella tað, at foroyskt mál kanska als ikki skal lærast væl og virðiliga. Hvat kann maður gera við tílíkan hugsunnarhátt, tílíkan »logikk«? Føroyskt er høvudsmål, sigur heimastýrislógin. Sigur hetta ikki sterkari enn nakar annar framsagnarháttur, at foroyskt skal lærast fullkomuligast? Eingin uttan sjúkligur heili kann fáa annað burtur úr tí. Ella vil 14. sept. illgita Føroy- ingar, at teir ikki vilja gera skyldu sína at rekja foroyskt mál sum hovuðsmálið ? Um loysingarmenn gera tað, er tað skammilig og mannminkandi gerð móti Feroyingum. Ella vil 14. sept. kanska royna at fáa fólk at trúgva, at Danir trýsta Føroyingar at misrekja skyldu sína yvirfyri móðurmálinum ? Hetta er grim illgitan og ósonn. Sannleikin er hitt mótsetta. Føroyskt hevur nú fingið aan Í rætt. Nú er bara hjá okkum Færoying- um at geva tí lívskraft, menna tað við góðum bókmentum og hábæris- ligari nýtslu av tí og ikki ryggbróta tað, sum 14. sept. ger. Føroyingar skulu sjálvandi læra móðurmálið fullkomuligast. Men Feroyingar kunnu ikki og skulu ikki bara læra føroyskt mál. Gera teir tað, vilja teir mentunn- | arliga innibyrgjast. Føroyingar megu fyri egnu sakir | ke P | sínar læra onnur mál, fyrst og fremst málið hjá ti fólki, sum vit eru í ríkis- og lagnufelagskapi við. Tað er so statt ikki eftir kravi teirra Dana men Feroyinga, einans til frama fyri Feroyingar sjálvar, at skrásett er, at teir skulu læra annað mál, danskt, væl og virðiliga. Allir menn, ið málsligt skil hava, vita, at Føroyingurin við at læra danskt mál væl og virðiliga og annars føroyskt mål sum hevuðsmálið, verður førur fyri at lesa øll tey skandinavisku málini, íroknað íslendskt. Vit skulu so sanniliga hava glugg- arnar til hin norðurlendska mentunn- arheimin uppá víðan vegg — tí læra vit danskt væl og virðiliga. Feroyskt og danskt er lykilin til henda glæsiliga heim. Føroyskt er ikki bara komið til háborðs á tingi, í skúlanum og í kírkjuni. Men tað er eisini høvuds- mál í rættinum, sum lógarmál. At loysingarmenn, fólkaflokks- menn eins og sambandsmenn tykjast at vera so undirbráttligir ella tyngdir av undirlutakenslu, at teir í rættinum at kalla einans nýta danskt mál, kann ikki vera skuld heimastýris- lógarinnar. At tað er at kalla bara javnaðar- menn, ið nýta móðurmálið í rætt- inum, er id hvussu er ikki teimum til minkingar. Tessverri eru vit ikki uppundan- komnir við skúlabókum, men tað kuunu vit ikki kasta heimastýris- lógini fyri. Her stendur á skúlamonnum og eðrum góðum Feroyingum. Tessverri er hin føroyski bóka- heimurin ikki enn nóg fjølmentur og ríkur. Heldur ikki hetta saknið kunnu vit leggja heimastýrislógini til skammar. Her stendur á skaldum, høvund- um okkara og á teimum, ið ráða fyri borgum. Verða okkara skrivandi menn virdir og styðjaðir sum tað semir seg eini ungari tjóð? Eitt er satt — á javnaðarpolitikk- arunum hevur íkki staðið. Teir hava havt stórfingin uppskot hesum viðvíkjandi, ið tessverri ikki vunnu frama. (Framhald). Konan eltir knettir, tå ein fótboltur kemur brestandi inn gjøgnum vind- eygarútin, Beinan vegin kemur ein smádrongur og sigur: Pápi kemur alt í einum at seta ein nýggjan rut í, Hann fær boltin, og stutt aftaná kemur ein rútasmiður, setur rútin í og sigur: Tað verða 10 kr. Eg skal væl ikki gjalda tær! Eru um ikl pápi at dreinginum? ne Ki men eru tygum ikki mamma