týsdagur 23. apríl 2002síða 16
‹ fyrra síða allar 29 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
30
Nr. 76 - 23. apríl 2002
Í døgunum 8-12. maj
verður sterk kapping
– fyriskipað av føroy-
ingi – í Keypmann-
ahavn, har flestu av
okkara elitutelvarum
luttaka
TALV
Carl Eli Nolsøe Samuelsen
Á heimliga økinum er lítil
steðgur í landstelvingini,
eftir ein hendingarríkan
vetur við eitt nú eini røð av
barnakappingum, sum vóru
sera væl móttiknar millum
ung í Føroyum.
Feløg
kring
Føroyar
halda tó enn fram við talv-
undirvísing fyri børnum,
eins og summar innafelags-
kappingar eru í gongd.
Á flatlondum verður tó
ikki heilt steðgað á enn.
Arild Rimestad úr Talvfel-
agnum
Føroyar
skipar
nevnliga fyri stórari kapp-
ing, nevnd 2nd Atlantic
Weekend. Fyrsta kapping
fór av bakkastokki í fjør, og
ætlanin er at hon skal vera
afturvendandi. Sum tað
sæst á kappingarheitinum,
so stuðlar Atlantic Airways
kappingina, sum verður í
døgunum 8-12. maj.
Fleiri av okkara sterkastu
talvútisetum luttaka, eitt nú
John Arni Nilssen og Heini
Olsen. Eisini sterkir dansk-
ir telvarar hava boðað frá
luttøku, eitt nú GM Carsten
Høi, sum vann kappingina í
fjør, eins og fleiri útlend-
ingar hava hoyrt frænir um
kappingina.
Føroyameistarin
møguliga við
Tað sum er mest gleðiligt,
er at nakrir heimabúgvandi
føroyingar møguliga ætla
sær til Keypmannarhavnar
hesar dagarnar at vísa talv-
útisetum talvkynstur teirra.
Talan er um føroyameistar-
an Hans Kristian Simon-
sen, Ólavur Simonsen og
Rana Nolsøe. Tó kann tað
enn ikki sigast við vissu,
um allir hesir loksins verða
á luttakaralistanum, men
nærum við vissu kann sig-
ast at Ólavur Simonsen lut-
tekur.
Virðislønirnar eru frálík-
ar. Fleiri ferðaseðlar hevur
Atlantic Airways burturlut-
að.
Um fleiri føroyingar ætla
sær eitt langt talvvikuskifti
í Keypmannahavn, so er
seinasta freist at tekna seg
30. apríl, við at senda ein
teldupost til arild@talv.dk.
Fleiri
upplýsingar
um
kappingar
eru
á
www.faroechess.com.
Styrkt Talvfelag
Føroyar
Seinast í mars mánaða
hevði Talvfelagið Føroyar
aðalfund, har nýggj nevnd
bleiv vald og sær hon nú
soleiðis út: Formaður: Carl
Eli N. Samuelsen, næstfor-
maður;
Regin
Reinert,
kassameistari: Heini Dani-
elsen og skrivari: Heini
Olsen.
Á aðalfundinum blivu
summi mál loyst. Eitt nú
verður Regin Reinert aftur
liðformaður á 1. liði, og tað
er limir felagsins glaðir
fyri.
Nevndin setti sær mál at
styrkja enn meir um flagg-
skipið, 1. lið, og fyri viku
síðani bleiv greitt, at IM
Nicolaj Borge telvar við
felagnum komandi kapp-
ingarár. IM Borge er sera
góður telvari, og hevur eitt
ratingtal omanfyri 2400.
Tískil eru vónirnar góðar
til komandi kappingarár.
2nd Atlantic Weekend
Vinnarin av almenna bólkinum í FM á Giljanesi,
varð klaksvíkingurin Finnbjørn Vang. Hann full-
førdi tí favorittrolluna til fulnar, men sandavágs-
maðurin Bernhard Augustinussen gav honum harða
mótstøða og fekk loksins eitt annað pláss.
Talvið hesa vikuna er frá seinasta umfarinum, har
Finnbjørn hitti vestmenningin Jón Mikkelsen. Finn-
bjørn telvaði seg spakuliga til avgerandi fyrimun,
men djúpt inni í endatalvinum leikti Finnbjørn ein
feil, sum Jón ikki gjørdi sær dælt av og tapti fáar
leikir seinni.
Finnbjørn Vang (1995) – Jón Mikkelsen (1646)
FM 2002 á Giljanesi (Almenni bólkurin, 8. umfar)
1.e4 e5 2.Rif3 Ric6 3.Bc4 Bc5 4.c3 Rif6 5.0-0 d6
6.d4 exd4 7.cxd4 Bb6 8.Ric3 Bg4 9.d5 Rie5 10.Be2
Rixf3+ 11.Bxf3 Fd7 12.Bg5 Bxf3 13.Fxf3 Fg4
14.Fxg4 Rixg4 15.Rac1 Kd7 16.h3 Rie5 17.Ria4 f6
18.Bh4 Rhe8 19.Bg3 Rid3 20.Rc4 Ric5 21.Rixc5+
Bxc5 22.Re1 b5 23.Rc2 a5 24.Kf1 g5 25.f3 h5
26.Rec1 Rec8 27.Bf2 Bxf2 28.Kxf2 Ra6 29.Rc6
Rxc6 30.Rxc6 a4 31.Ke3 Rg8 32.Ra6 g4 33.hxg4
hxg4 34.Ra5 gxf3 35.gxf3 Rb8 36.Ra7 f5 37.exf5
Re8+ 38.Kd4 Re2 39.f6 Ke8 40.Rxc7 Rxb2 41.Ke4
Rxa2 42.Kf5 Rf2 43.f7+ Kf8 44.Ke6? (Kg6 vinnur)
Rxf3? (Kg7! bjargar ótrúligt nokk svørtu støðuni)
45.Rc8+ Kg7 46.Rg8+
Talvið hesa vikuna
Danska superligan
v
t
d
v
-
j
-
t
mál
mál +/- stig
1
Brøndby
28
17 -
7
-
4
61
25
36
58
2
FCK (M)
28
16 -
8
-
4
50
19
31
56
3
AaB
28
14 -
6
-
8
46
37
9
48
4
OB
28
12 -
9
-
7
45
40
5
45
5
FCM
28
11 -
9
-
8
37
24
13
42
6
Esbjerg
28
12 -
5
-
11
38
37
1
41
7
AB
27
9
-
11 -
7
37
29
8
38
8
Viborg
28
9
-
10 -
9
38
37
1
37
9
Vejle
28
6
-
8
-
14
35
62
-27 26
10 Silkeborg
28
6
-
7
-
15
32
40
-8
25
11 AGF
27
4
-
10 -
13
32
45
-13 22
12 Lyngby
28
2
-
8
-
18
21
80
-59 14
Føroyskir leikarar: Christian Høgni Jacobsen (Vejle),
Todi Jónsson (FCK)
Danska 1. deild
v
t
d
v
-
j
-
t
mál
mál +/- stig
1
Køge
21
15 -
3
-
3
45
22
23
48
2
Farum
21
13 -
6
-
2
44
26
18
45
3
HFK Sønderj. 21
13 -
3
-
5
44
34
10
42
4
Frem
21
11 -
7
-
3
43
23
20
40
5
Herfølge
21
10 -
6
-
5
30
22
8
36
6
B 1913
21
10 -
6
-
5
33
27
6
36
7
Randers F.
21
9
-
5
-
7
38
25
13
32
8
AC Horsens
21
8
-
7
-
6
28
23
5
31
9
FC Aarhus
21
7
-
6
-
8
28
32
-4
27
10 Hvidovre
21
5
-
7
-
9
33
39
-6
22
11 Brønshøj
21
5
-
5
-
11
28
41
-13 20
12 B 1909
21
5
-
5
-
11
34
49
-15 20
13 B93
21
5
-
4
-
12
28
45
-17 19
14 Fredericia
21
4
-
6
-
11
26
30
-4
18
15 Kolding FC
21
4
-
4
-
13
32
49
-17 16
16 Skive
21
2
-
4
-
15
22
49
-27 10
Føroyskir leikarar: Atli Gregersen (Randers F.), Óli Johannesen
(Hvidovre),
Johan Byrial Hansen (Fredericia)
Norska tippeligan
v
t
d
v
-
j
-
t
mál
mál +/- stig
1 Lyn
2
2
-
0
-
0
3
0
3
6
2 Bodø/Glimt
2
1
-
1
-
0
5
1
4
4
3 Molde
2
1
-
1
-
0
3
1
2
4
4 Moss
2
1
-
1
-
0
4
3
1
4
5 Odd. Grenl.
2
1
-
1
-
0
2
1
1
4
6 Lillestrøm
2
1
-
0
-
1
2
2
0
3
7 Viking
2
1
-
0
-
1
2
2
0
3
8 Sogndal
2
0
-
2
-
0
3
3
0
2
9 Stabæk
2
0
-
2
-
0
1
1
0
2
10
Våleranga
2
0
-
2
-
0
1
1
0
2
11
Start
2
0
-
2
-
0
1
1
0
2
12
Rosenborg (M) 2
0
-
0
-
2
0
3
-3
0
13
Brann
2
0
-
0
-
2
0
3
-3
0
14
Bryne
2
0
-
0
-
2
0
5
-5
0
Føroyskir leikarar: Jákup Mikkelsen (Molde)
Hollendska toto-deildin
v
t
d
v
-
j
-
t
mál
mál +/- stig
1 FC Zwolle +
32
21 -
7
-
4
62
32
30
70
2 Excelsoir +
32
20 -
7
-
5
72
30
42
67
3 RBC Roo’daal
32
20 -
5
-
7
73
37
36
65
4 ADO Den Haag
32
18 -
8
-
6
51
31
20
62
5 Emmen
32
16 -
8
-
8
50
38
12
56
6 FC Volendam
32
14 -
7
-
11
62
46
16
49
7 Cambuur/L. +
32
14 -
6
-
12
47
38
9
48
8 BV Veendam
32
13 -
6
-
13
57
55
2
45
9 Heracles A.
32
13 -
6
-
13
48
48
0
45
10
Storm/Telstar
32
10 -
9
-
13
49
49
0
39
11
Dordrecht ‘90 31
10 -
9
-
12
57
59
-2
39
12
Haarlem
32
10 -
7
-
15
35
43
-8
37
13
Helmond Sp.
32
8
-
13 -
11
32
46
-14 37
14
MVV
32
9
-
7
-
16
44
56
-12 34
15
VVV
32
10 -
4
-
18
47
63
-16 34
16
G.A. Eagles
31
7
-
9
-
15
40
56
-16 30
17
Eindhoven
32
6
-
7
-
19
45
73
-28 25
18
Top/Oss
32
3
-
5
-
24
23
94
-71 14
Perioduvinnararnir eru merktir »+«
Føroyskir leikarar: Súni Olsen (FC Zwolle)
Enska 3. deild
v
t
d
v
-
j
-
t
mál mál +/-
stig
1 Plymouth
46
31 -
9
-
6
71
28
43
102
2 Luton
46
30 -
7
-
9
96
48
48
97
3 Mansfield
46
24 -
7
-
15 72
60
12
79
4 Cheltenham
46
21 -
15 -
10 66
49
17
78
5 Rochdale
46
21 -
15 -
10 65
52
13
78
6 R&D
46
20 -
13 -
13 69
53
16
73
7 Hartlepool
46
20 -
11 -
15 74
48
26
71
8 Scunthorpe
46
19 -
14 -
13 74
56
18
71
9 Shrewsbury
46
20 -
10 -
16 64
53
11
70
10
Kidderm.
46
19 -
9
-
18 56
47
9
66
11
Hull C.
46
16 -
13 -
17 57
51
6
61
12
Southend
46
15 -
13 -
18 51
54
-3
58
13
Macclesfield
46
15 -
13 -
18 41
52
-11 58
14
York
46
16 -
9
-
21 54
67
-13 57
15
Darlington
46
15 -
11 -
20 60
71
-11 56
16
Exeter
46
14 -
13 -
19 48
73
-25 55
17
Carlisle
46
12 -
16 -
18 49
56
-7
52
18
Leyton O.
46
13 -
13 -
20 55
71
-16 52
19
Torquay
46
12 -
15 -
19 46
63
-17 51
20
Swansea
46
13 -
12 -
21 53
77
-24 51
21
Oxford Utd.
46
11 -
14 -
21 53
62
-9
47
22
Lincoln C.
46
10 -
16 -
20 44
62
-18 46
23
Bristol R.
46
11 -
12 -
23 40
60
-20 45
24
Halifax
46
8
-
12 -
26 39
84
-45 36
Føroyskir leikarar: Julian Johnsson (Hull C.)
Støður uttanlands
C
M
Y
K
30
Nr. 76 - 23. apríl 2002
31
Higartil hava umleið
4200 vitjanir verið á
heimasíðuni og er tað
nógv meiri enn
væntað
JAVNSTØÐA
Átakið ‘Fleiri kvinnur á
Ting’ byrjaði 8. apríl og
endar 30. apríl 2002, tá
Løgtingval er. Nýtt tilfar
hevur verið lagt á heima-
síðuna hvørja viku og
byrjar seinasta vikan í
átakinum mánadagin 22.
apríl 2002. Higartil hava
umleið 4200 vitjanir verið á
heimasíðuni og er tað nógv
meiri enn væntað.
Atkvøðugreiðslan
á
heimasíðuni ‘Skulu kvinn-
ur hava fleiri tingsessir?’
hevur verið væl vitjað. Pr
21. apríl 2002 høvdu
umleið 480 greitt atkvøðu
og býta atkvøðurnar seg
soleiðis, at 72% siga ‘ja’,
22% siga ‘nei’ og 6% siga
‘veit ikki’. Hetta býtið
hevur verið tað sama,
síðani
atkvøðugreiðslan
byrjaði.
Endamál
Endamálið við átakinum er
at lýsa, hví fáar kvinnur eru
uppi í politikki og at vísa á
nakrar møguleikar, sum
kunnu venda gongdini og
gera, at talið á tinglimum
býtist javnari millum kyn-
uni.
Higartil hava vit fingið
tilfar frá 6 flokkum um
javnstøðu og frá 30 kvinnu-
ligum valevnum. Teirra
meiningar og ætlanir í
politikki kunnu lesast undir
‘Valevni’.
Úr innihaldinum
Bergtóra
Hanusardóttir,
forkvinna í Kvinnufelag-
num, skrivar grein um
kvinnur í politikki og tekur
nakrar forðingar fram og
lýsir harvið, hví ikki fleiri
kvinnur verða valdar í bý-
og bygdaráð og á ting. Hon
sigur m.a.
“Tey, sum kenna før-
oysku vallógina, vita, at við
slíkum mekanismum verða
bert fáar kvinnur valdar. Og
hugsa vit um glastakið, tey
36 prosentini sum sambært
kynsgranskarum skulu til
fyri at kvinnulig umboðan
av álvara munar, so er eisini
tað eitt argument fyri at
gera Føroyar til eitt val-
dømi, tí sambært Wilmu
Rule hava kvinnur kjans í
valskipanum,
har
hvør
flokkur fær fleiri fólk vald í
hvørjum valdømi”.
Annar greinskrivari er
Ólavur Rasmussen, prestur,
sum byggir sína grein á
prædiku, sum varð hildin í
Hvalbiar Kirkju herfyri.
Hann lýsir, hvussu for-
dómar kunnu forða okkum
í at síggja menniskju, sum
tey eru. Hann sigur m.a.
”Kvinnurnar í Jesu lívi
umboða júst styrki, bæði
kropsliga og andliga. Tær
hava intelligens og taka
ábyrgd, í mun til lærusvein-
arnar, sum sviku, uttan
undantak. Men kvinnurnar
umboða eisini nakað ann-
að, sum er sera týðandi:
Tær megna at hugsa um
eina felags søk.
Lat meg sitera borgara-
rættindarstríðsmannin Mal-
com X, hetta eitt sitat, sum
kundi verið tikið beint úr
Jesu lívi: ”At útbúgva eitt
mannfólk er at útbúgva ein
einstakling, at útbúgva eina
kvinnu er at útbúgva eina
heila tjóð.”
Triðji greinskrivarin er
Jan Mortensen úr Vinnu-
húsinum, sum skrivar um
vinnu og javnstøðu. Hann
sigur, at flestu forðingar,
sum hava við javnstøðu at
gera, eru burturi:
“Í samfelag okkara er nú
flestu forðingar fyri at
menn og kvinnur kunnu
virka javnstøðis ruddaðar
av vegnum. Síðsta týdn-
ingarmikla stigi var nýggja
barsilsskipanin. Hyggja vit
at unga ættarliðnum, eru
kvinnurnar væl við innan
flestu økir.
Tær nema sær útbúgv-
ingar, á sama støði sum hitt
kynið. Men enn sýnast tær
at hella meira til útbúgv-
ingar innan ’tað bleyta
økið’. Av somu orsøk eru
kvinnurnar ikki enn væl
umboðaðar í leiðandi størv-
um innan privatu vinnuna.
Ein av forðingunum fyri
javnstøðu er tí eisini hug-
burðurin hjá kvinnunum
sjálvum.”
Spurningurin til føroy-
ingarnar ’5 á netinum’ hesa
vikuna er: Hví heldur tú at
summi fólk vilja ikki
atkvøða fyri einari kvinnu?
Her kemur ymiskt for-
vitnisligt
fram.
Onkur
sigur, at slík áskoðan kann
vera grundað á fordómar og
onkur annar tekur soleiðis
til, at tá má talan vera um
fólk við eini forbronglaðari
fatan, av hvat kvinnur eru
og kunnu.
Undir “Vert at lesa” er
forvitnislig grein, har Bin
Laden og Bush verða tiknir
fram. Greinskrivarin er
Jógvan Mørkøre og sigur
hann m.a.:
“Summi vilja vera við, at
komandi
løgtingsvalið
verður mest týðandi valið í
nýggjari tíð. Tá verður sum
oftast sipað til royndirnar at
fáa Føroyum og føroying-
um meira sjálvstýri ella
fullveldi. Men her stendur
eisini so mangt annað upp á
spæl. Ikki minst demokrati
og javnstøða. Eingin veit
við vissu, hvussu stór
hóttanin frá hesari ævigu
fasismuni er, men tað er øll
møgulig grund til at taka
hana í álvara. Tað gerst best
við at vísa frá sær politik-
arar, ið royna at ríða á
hesum hestinum, og í staðin
stuðla teimum, sum hava
dirvi at venda sær móti
hesum við at verja demo-
krati og javnstøðu.”
Fylgið við í tí nýggjasta
innan evnið kvinnur í
politikki. Vitjið heimasíð-
una hjá Javnstøðunevndini:
www.javnratt.fo
Bókadeild Føroya
Lærarafelags gevur út
tvær myndabøkur á
altjóða bókadegnum
23. apríl
ÚTGÁVA
Bøkurnar, talan er um, eru
Teir tríggir bukkarnir Brúsi
og Mammur okkara.
Teir tríggir bukkarnir
Brúsi, sum Ursula Seeberg
endursegði og teknaði, er
millum kendastu og best
umtóktu ævintýrini í Norð-
urlondum.
Fyri nøkrum árum síðan
gav Bókadeildin ævintýrið
út sum myndabók, men
tann útgávan hevur verið
útseld í fleiri ár. Nú kemur
so nýggj útgáva, ið kenda,
danska
listakvinnan,
Ursula
Seeberg,
hevur
skrivað og teknað. Trøllið
er ikki minni grefligt og
ljótt á at líta, og nøsin ER
veruliga long sum eitt
rívuskaft. . .
Pauli
Hansen
týddi
ævintýrið úr donskum.
Hann týddi eisini fyrru
útgávuna.
Teir tríggir bukkarnir
Brúsi er 28 bls. í litum,
innbundin og kostar kr. 60.
Spf. Hestprent stóð fyri
prentgerðini.
Mammur okkara, sum
Thomas Svensson hevur
skrivað og teknað, snýr seg,
sum
vera
man,
um
mammur. Jákup, sum vit
kenna aftur úr bókunum
um Bemblu, hyggur at
mammuni, sum gongur við
stórum búki, og undrast á,
um aðrar mammur, sum eru
tær upp á vegin, eru sum
mamman. Hvussu við løg-
reglumammuni,
bakara-
mammuni, sjómansmamm-
uni,
kellingamammuni
o.s.fr.? Á hvørjari síðu er
stuttlig mynd av tjúkkari
mammu í onkrum eyð-
kennisbúna,
og
niðast
stendur stuttur tekstur, ið
ber upp á rím. T.d.:
Sløkkiliðsmamman búkin
kann verma. Barnið spular,
tað roynir at herma.
Saman við bókini fylgir
eitt klistriark við øllum
børnunum. So er bara at
finna rætta barnið og
klistra tað á rættan búk..
Anna
Maria
Reinert
Jensen hevur týtt bókina,
sum er 28 bls. í litum,
innbundin og kostar kr. 50.
Spf Hestprent stóð fyri
prentgerðini.
Nýggjar bøkur á altjóða bókadegnum
Nýtt tilfar á www.javnratt.fo
31
Øll eru hjartaliga vælkomin
CAFÉ RÓSAN
á Áarvegnum 14
Café Rósan hevur opið soleiðis til valið:
Flaggdagin 25. apríl kl. 16-19
verður høvi at hitta
Sosialistiskt Ungmannafelag
27., 28. og 29. apríl kl. 16-19.
Valdagin 30. apríl verður opið allan dagin
Caféin bjóðar kaffi, køkur og politiskt tjak
Høvið verður at skifta orð við valevnini
Suðurstreymoyar Javnaðarfelag
&
Sosialistiskt Ungmannafelag