leygardagur 6. februar 1960síða 2

6. februar 1960 Higartil er í føroyskum bløðum og Útvarpi Føroya mikið at siga um føroyska bókliga mentan og fyri- lestrar á ymsan hátt. Men enn er ikki sagt ella lýst frá, hvor orsøkin er til, at gullfótur landsins, ið er tann føroyska fiskivinnumegin, ikki kann nytast heima hjå okkum sjålv um, men verdur latin åt av land- inum eins og gamalt jarn og til aðrar tjóðir at nýta, og sum tå kunnu nýta hana til egið gagn. Vit meta teimum so í kapping á heims- marknaðinum vid svørdi í hendi, ið vit sjálvir hava givið teimum. Ég eri fullvísur í ti, at fleiri hund- rað foroyskir fiskimenn halda tað vera harmuligt, at so skal vera, og at teir ár um ár skulu verða písk- aðir til at fara í fremmand lond at eta náðinnar breyð fyri at kunnu liva. Hava føroyskir fiskimann slíkt uppiborðið? Ávaring til arma felaga mín í So- sialinum nr. 3. loymdi felagi min, fslandsmad- ur å bygd. Væl skilji eg neyðarróp tygara um hjálp frá samfelaga okkara, men lat meg fyrst siga tygum, at teir, ið ráða fyri borgum í Íslandi, eisini hava oyru at hoyra við og skilja teir væl av neyðarrópi tygara, í hvat lítið teir Kunnu keypa okkum fyri. Ti hevur ikki líka samfelag okkara lat- ið av landinum hópatal av ungum kvinnum til át berjast móti okkum føroysku fiskimonnum haruppi, 80 vit eisini har skulu mestast lítiðtýð- andi, og gerast eisini har rættleysir. Tygum vita væl, at ein føroysk kvinna í íslendskum fiskivinnu- húsum fylltir væl tað tómrúm, sum einhvør fiskimaður ger tað, tí kun- nu fiskihúsini ikki taka frá fiskin, eru bátarnir gjørdir lamnir. Men góði felagsmaður! Á næstu ferð. tygum koma til Havnar, gang- ið tygum niðan í Plantasjuna og stødgid so tygum har vid ein stór- an og vakran steyra, og spyr so hann, hvat hann hevur at siga tyg- um og hvat hann so umboðar. Tá skilja tygum meg betur. Og halda tygum tað ikki ta vera neyðugt, at tað altíð skal vera fiski- maðurin, ið ofrast skal á náðinnar altari fyri, at hini oll í landinum búgva, kunnu liva. Einaferð líkn- ast tað okkum fiskimonnum at sita fyri, at vit áframt verða nýttir sum syndabukkar. Sita enn ikki grov arr eftir í stolt- leika okkara, tá vit minnast, at vit fiskimenn vórðu nýttir av danska Fiskaríbankanum at lána uppá (de fattige arbejdsløse fiskere), men lat okkum fiskimenn heldur i dag rópa eftir tí verðumeting, sum vit vórðu klæddir í undan hvørjum vali. Tá tygum hava gjørt tað, tá fyrst hava tygum funnið tygum sjálvan aftur. Eftir er at siga, at tað ikki bara eru fiskimenn. sum ábyrgdaskyldu eigur av landinum. men allir íbúgv- ar landsins, men tá ið bara er lívs- rúm í Foroyum fyri gomul og sjúk og rikisløntar menn og blaðmenn og Útvarp Foroya, hvat er tá eftir? Sofus í Kvilt, sjómaður. på Fiskimadur á bygd vildi bara siga, at tað er ábyrgdarleyst at hava drål- að við at fáa skil á trevtunum, ið íslendskar reiðarar kunna bjóða. Hann var illur yvir. at hann og hansara kammiratar í hundraðtali skuldu vera komnir til Havnar til onga nyttu og við hungurssvorðið verða kroystur og útsettur fyri at noyðast at lúta. ————2" —e"eii€i> Kann ikki nýtast í egna Fiskimadurin helt, at í so týðandi og lívsáleikandi máli átti íkki bara fiskimanna felagsoddamenninir í góðari tíð verið á fótum fyri at tryggja teimum góð lomarkor, um teir vóru noyddir at fara av land- Í inum, men felagsins oddamenn áttu ikki at víst burtur, men heitt á lands ins stjórn og umboðið danska i Ís- landi at vera fiskimannafjøldini til hjálpar. Fiskimaðurin helt ikki at Føroyingar skuldu fara fyri lítið og lætt at arbeiða fyri fremmanda tjóð. Tverturímóti! Hann talaði ímóti tí og ákallaði allar kreftir til at verja fyri at tað hendi. Hevur harra Sofus í Kvilt fingið aðra fatan, so hevur hann ver- ið fyri syrgiligari misskiljan av fiski mansins orðum, ið vóru greið. Fiskimadur var ikki minni harmu, yvir óskilið við at noyðast at fara av landinum fyri at arbeiða fyri harðas ta »måétkonkurrentin«. Og tað er ið hvussu er ikki fiski- maður ella landsstýrið, sum eru ella hava verið fyriskipararnir at fáa kvinnur okkara til Íslands. Tíbetur eru vit ikki í stavnsbandi. Men frítt er hjá hvørjum manni og hvorjari kvinnu at fara til útlandið. Men at noyðast at fara — av neyð — tí eins egna land hevur einki fyri einum, er ein sorgarleikur. At fiskaribankin hevur lænt pen- ing til fiskimenn, kann ikki vera ill- gerð. Men tå id hann er treydari at læna enn lógin kanska gevur honum rætt til, er tað at finnast at og ynskja broytt. Vit eru harmir við Sofusi í Kvilt og fiskimanninum av bygd, at okkum trýtur góð skip og góða skipan fyri fiskimenninar at fáa mest møguligt fyri veiðu sína. Javnaðarflokkurin hevur roynt og roynir og vil altíð royna av allari megi at gera sítt til, at vit fáa skip- ini til fiskimenninar, og at vit fáa eina skipan, ið tryggjar teimum at fáa tað fyri veiðuna, ið marknað- urin gevur. Vit vóna, at Sofus í Kvilt sum javnaðarmaður betri enn flestir kann bera vitni um hetta, og at hann vil vera við fiskimanninum á bygd at taka undir við javnaðarflokkinum í hesum stríði. Vit hava sett spónin í greytin! Nú er at halda saman og halda áfram! Sosiala trygd til gomul, sjúk og arbeiðsleys. og skip og virkir og góð arbeiðslíkindi fyri okkara raska fólk. Tað er slagorðið! Bladstj. landi ) sum SOSÍALURIN Saman- fundar sidan 1957; men nú verður væntað, at okkurt fer at spyrjast burturúr. Umboðsmaður hevur fyri Ísrael eo brestir | annars sagt, at teir eru til reiðar Millum menn hava einum oki Ísraelsmenn og Sýriu- verið samanbrestir á vid landamarkið. Ein Í bygd varð løgd í oydi av ísraels- monnum, tí teir søgdu, at Sýriu- menn klæddir sum bøndur høvdu | verndarvirki har. Eini 50 hús vóru skotin í sor. Síðani henda hending fór fram, hava partarnir av og á verið í bar- daga, og einstakir hermenn eru fallnir. Aftur í fyrradagin barst teimum saman, og fall ein hermaður. Lond- ini hava nú bæði kært seg fyri for- manninum í vápnahvíldarneyndini, ikki hevur verið saman til i beinleiðis at samráðast við Sýriu- land, men við teim treytum, at ting ingarnar bert snúgva seg um frið á markinum. ANDLÁT Hanna Olsen, frisørinna, Tórs- havn, andaðist mikudagin á lands- sjúkrahúsinum. Jarðarferðin verður í dag í Vestmanna. Setið lýsing tygara í SOSIALIN — Fylking Ársaðalfundur verður 12. februar 1960 kl. 19.00 í felagshúsinum. Dagsskrá smb. lógina. Tveroyri, 2. februar 1960. Stjórnin. PRENTSMIÐJAN Á HEYGSBREYT TORSHAVN AVRIKAR ALT PRENTINGARA ?BEIDI TELF. 1820 GALVANSERAD RØR: ” 9; ” 1" 84,7 11/ 1 17,” og 2? og øll sløg av rørdeilum. Einans fyrsta flok ks rør og rørdeilir. Pf. MARIA POULSEN Telefon 2000 og 2001. Føroya Bjór Gl: og MINIRAL VATNSVIRKI Føroya Pilsnar Ekta Meltøl. EINAR WAAG, Klakksvik — MÁLTRÁÐUR 4 Latið ikki virdisskjøl ella annað virðismikið sast av eldi ella stuldri. P /7 i) Telf. 1350 Vit geva > tvnast FØROYA. í | i XL fø | Leigið tvgum, meðan tid er, eina Citrén sodavatu Appelsin limonada Hindber limonada Jørdber limonada Vanillie limonada Åppolinaris BANKABOX tryggasta staðið til varðveitslu av tílíkum. Gjaldið er lágt, bert 15 kr. um árið tveum fegin allar nærri upplýsingar, bert tygum ganga inn á gólvið. 08 NU ÉT EO BOD DR VI TO OT ÉT