leygardagur 20. august 1960síða 3

Nr. 33 SOSIALURIN Nøkur orð til harra blaðstjóra Knút Wang Her frammanfyri mær liggur »Dag- blaðið fyri 9. í hesum mánaða. Um tað vil eg skriva nøkur orð til tin persón- liga. Tað fremsta greinin er nakað, sum fólkaflokkssambands landsstýr:smað- urin harra H. Djurhuus hevur vavt sam an vidvikjandi løgmannsrøduni. Tad vil P. M. Dam nokk sjálvur taka til við- gerðar og rætta feilirnar. So tað vil eg einki siga um á hesum sinni. Tann næsta greinn, sum fall mær í eyguni, er um frøkun Ellingsgfþard, sum eg kendi sera væl og einans havi góð minnir um eins og um móðir hann- ara hin gamla madam-man, sum var eins og ein mamma fyri okkum øllum, sum komu inn hjá henni. Hon hevði so gott tol við okkum, at eg haldi, at ein- gin hvítur eingil hevdi haft betri tol enn hon. tí ikki hoyrdi hon einans guði ligar lektiur verða lisnar inn. hjá sær. Eitt nú tá ið hon ikki kundi kenna sín egna hana, sum var snjóhvítur um kvold ið. men tíðliga morgunin eftir var kola svartur. Onkur »spiloppmakari« hevði blekkað hanan. Pól F. varð lagdur und- ir at hava gjørt hetta, hann kann sjálv- ur greiða frá, um rætt var gitt ella ikki — Men líkamikið. hvat vit gjørdu, so var madamman altíð góð við dreingir sínar. Nøkur hvøss orð vidhvørt, men brátt varð lagið líka gott aftur. Aftaná at onkur hevur lisid framman fyri standandi, vil viðkomandi hugsa, at alt, ið tú skrivar, dámar undirritada líka væl, at so er ikki, og eg má siga tær hví, um ikk: alt kann sigast í senn í einari litlari blaðgrein. Men ein av årsøkunum til tess, er tann, at tú eins og partamenn tínir flest allir tungum sum sviar men tíverri, tala við ymiskum siga »før tilfålle« — eitt nú so beint tvørturiméti um eina lítla stund. Tú skilir væl, at jú meira sjálvstýri, vit fáa í Føroyum, jú meira noyðast vit at op- na peningapungin til at betala alt tað, ið sjálvstýrið kostar. T. d. hava vit fingið løgmann, landsstyrismenn, nógv- ar skrivstovur og mangt annað, sum vit ikki høvdu fyrr. Hvi hava vit alt hetta? Jú tí vit spæla státur, eitt ríki pinku- lingaríki er tað. men líkamikið. Vit apa okkum eftir teim stóru. og tað er rætt. sum norðmdássrin segði: „Det kos ter at være kar«. Jú men kostar tað, at spæla ríki við ministarum og ollum ti- líkum. Fólkaflokkssambandið hevdi ræðið i landi okkara i átta år við harra K. Djurhuus á odda. Hann ferðaðist verðina runt sum president of Faroe Isles. Hvat tað spurdu vit javnaðarmenn aldri um. Vit spurdu hel- dur aldri um, hvat tað kostaði, tá ið hinir landsstýrismenninir ferðaðust úti í verðini bæði vestan- og eystanfyr. jarn- tjaldið. Vit spurdu ikki tá, og ætlan okkara er heldir ikki nú at spyrja. Vit vita. at ministarar og presidentar í ødr- um londum ferðast aftur og fram eyst- suður og norð, stundum luftini. Hvi og Håkun kostaði, ur og vestur. eftir landi. sjógv. ella í skuldu so Kr. Djurhuus. Djurhuus og aðrir føroyskir ministarar ikk: eisini ferðast? — Vit spæla jú stórir her á Feroyalandi. Tá tagdi eis- ini tú. mín góð. vinur Knút Wang. Men hví leikar tú tá so ræðuligt í nú, um tað hendir. ta løgmaður fer út um Borð una? Er tað bara tí. at løgmadurin eit- ur P. M. Dam? — Ella er tað tí at log- madurin er javnaðarmaður' - Ella hvat feilar tær? Sig okkum tað! Vit eru so mong. ið harmast yvir. at tú plågast av onkrum éreinum orm. sum pínir teg. Vit vildu so fegin kunnað veitt tær hjálp mót. hasi hervuligu plágu. Er tað marran. ið plágar teg? Ja, helst er tað hon. So eru ein! ráð, og tey kanst tú lesa um í bókini, sum gam I. læknin Rasmussen, á Eiði, hevur skrivað. Har finnur tå øll gomul heima- ráð — eisini ráð móti marru og gall- sótt og mongum, mongum gðrum. Ti- verri finnast ikki í hesi annars so frá- líku bók nøkur ráð móti teirri eitrandi fólkaflokkskreft, men Lukøs Debes sáli skrivaði nakað um »Trolddom og an- den Djevelskab udi Færøe« — helst finnist i teirri bókini okkurt sum veg- leiðir tey, ið vilja sleppa frá teirri svørtu baðillu, sum menn nevna fyri fólkaflokksbacillan. Eg leggi tær tí bróð urrráð og biði teg studera gjølla alt tað, sum Lukas skrivar um alt tað illa, sum fólk plágaðust av, tí eftir øllum at dóma, so er fólkaflokksbacillan sprottin av onkrum av tí illa, sum Lu- kas skrivar um. Ja, hin gamla vinnu- flokkin minnast vit, og øll vita, at hann varð stovnaður til at berjast móti sosi- alismu og at verja yvirklassan og púra onki annað. At pynta seg við gulum knøppum undir kngunum og klæða seg í knappatroyggju og kot og so taka sær navnið fólkaflokkurin kundi villleida fólk eina tíð — men tann tíðin er farin og kemur aldrin aftur. J. H. Danbjørg. Valdemar Poulsen: MEÐAN HAVALDAN DÚRAR Søgur og hugmyndir Í okkara materialistisku tíð er tað hugaligt at fáa eina føroyska bók í hond. Hetta er eisini ein sera snotilig bók til útsjóndar. Menn hava sagt. at bók verður seld eftir permuni. Um bók hevur hugnaliga ella spennandi mynd á permuni, dámar fólki væl at keypa. Fer oyskar bøkur hava ikki verið serliga lit fríðar; og útsjóndin hevur ikki lokkað fólk at keypa tær. Henda bókin eftir Valdemar Poulsen Ingálv av Reyni, listarliga út í hevur málningar av bæði perman og annaní, odd og egg, so tað gevur okkum hug at ognast hana og fara undir at lésa ha- Valdemar Poulsen er høvundur, Hann hev- na. — sum fer at verda kendur nu. ur havt sjónleik framm;, sum fekk sera gott ummæli! Í »Vardanum« hevur hann havt søgur og hugmyndir, og í Útvarp- inum hevur hann lisið upp egnar søg- ur. — Hetta søgusavnid, sum nøkur orð skulu verða søgd um her, inniheldur, søgur og hugmyndir. filosofiskur í Hann atfinningar- menn i sum nevnt, Valdemar Poulsen er síni persónlýsing og søgugerdum. kannar mannalivid sum maður. Vit síggja í serliga er tað stríðið søgunum sinum veikleikum, í samfelagnum um at sleppa framat, ið verður framdrigið: politiska stríðið og peningastríðið. Og hesir, sum vilja slep- pa í sessir, har teir einki kunnu gera. Valdemar Poulsen heldur. at teir skul du sitid har og starvast har, sum evnir teirra seta teir. Soleidis, sum samfelag- ið er skipad, eru tað teir. sum rópa og hava tey miklastu orðini, ið koma fram at. kemur' eisin. fyri í Sigur fra boyggia rygg og høvur fyri ríkidom. og »SnobbariiO« onkrari søgu. teimum sum einum virðum navni. Men Valdemar Poulsen er góðsligur í sínum atfinningarsamur; hann re:ggj- ; 20. august 1960 (UN ld pl RUN KLAKKSVIK I DAG . Fyrireikingar til bergholið Norðoyum Fyrst í seinastu viku fóru verkfrødingar frá danska byggifelagnum Hojgaard & Shultz undir projekteringina av bergholinum í Norðoyum. Saman við teim- um ger Jóannes Rasmussen tær neyðugu jarðfróðisligu kanningarnar. Týsdagin í seinastu viku fóru verk- frødingarnir til verka. Kanningar eru byrjaðar beint omanfyri Ánirnar, 100 metrar yvir havinum. Kannað verð- ur síðan líkindini at gera bergholið til Árnafjarðar og so aftur frá Árnafirð. og norður um; t. v. s., at farið verður gjøgnum tvey fjøll við vegstubba fjall- anna millum. Um hetta verður errdaliga leiðin er tó óvist enn, tá tað í fyrstu syftu ræður um at finna á tey grótlog- ini, ið lættast eru at bróta seg ígjøgnum einar TUNNELLIN Harra blaðstjóri! Geri so væl at hýsa mær hesum stubba í blaðnum. Í januar 1958 legði Richard Jacob- sen, táverandi løgtingsmadur, málið um tunnel í Norðoyum fram á ting vegna javnaðarflokkin. Tá fekk málið onga undirtøku frá nakrari síðu. Hákun Djur huus, ið tá var landsstýrismaður, havn- aði tí í eini hverjar. skriviborðsskuffu Einki varð grett um ið borið varð fram í í landsstýrinum. málið, uttan tað, Sosialinum. Hetta harmaði sjálvandi all ar teir Nordoyingar, ið kendu týdning- in av hesum mikla tiltaki. Tá javnaðarlandsstýr:ð tók vid fekk »Nordlysid« misteinkiliga stóran fyri málinum ein hóp, mest illgitingar, eina mest við broddi javnaðar- landsstýrinum, ið tók reigg. fekk málið fram aftur og fór til verka. Tað er ikk: longri sidan enn 28. juli í år, at blaðið tekur soleiðis til i sam- áhuga og hevur síðan skrivað um tunnellina, móti sær um band við eina grein í Sosialnum: »Tunnelin á Borðoynni er ikki nevnd við einum einasta orði og so hevur t. d. eisini javnaðartingmaður í Norð- oyggjum verið við til at lagt hetta tunnelmálið fram á ting. Nú skilja fólk betur, hví landsstýrið ikki enn hevur vent sær til Højgaard & Shultz um at projektera tunnellina á Borð- oynni. FEEL OS ar ongan koyril yvir sini medmenni- skjum, tað eru eingi ómenn. í hansara søgum ella ógerðir, sum kunnu skapa miklar flokjur og øsandi spenning. hetta eru søgur ella brot úr mannasam- felagnum og mannalívinum. sum kunna koma fyri dag og dagliga og allastaðni. Og høvundurin fram á skemtiligan hátt og við einum yvirber- dregur tað andi bros.: Sit har, tú ert settur, Og har, tú kanst gera bestan dugna og gled teg við alt, sum er kring um teg og øllum tí vakra, sum lívið hevur at bjóða tær. V. P. dámar væl at bæði. tá ið hon er blíð og óblíð. Og lýsa náttúruna dugir at siga frú manninum á sjónum hansara samband við havið og hans- ara virki á havinum. hansara lív sam- an við natúrun.. Málið. sum oftast í føroyskum plag- di nógv verða talað um. er gott og reint. ikki endiliga háfloygt og sert men natúrligt og einfalt og væl hósk- andi til søgur vid modernaðum sndið Tað er »Dagprent«, ið gevur út segu- savnið. Trupult hevur altíð verið at gi ið út feroyskar bøkur. Nú er at vóna at fólk taka undir við hesum tiltaki og keypa dúgliga he dygdargóðu og hugaverdu bók Martin Joense Tað er ikki ilt at skilja, hvat fjalir seg aftanfyri hesi orð, og sambært alla skriving blaðsins kom tað valla helt væl vid, tá tað longu 12. aug. mú: við- ganga: »tunnellin verður nú projekterað...< Undir javnaðarlandsstýrinum eru tikin fyrstu stigini at fremja hetta tun- nelmál, og tá fólkaflokkslandsstýrið ikki nam málið, mundi tað ivaleyst ve- ra tí, soleiðis sum Sosialurin tók til, at tunnelmálini munnu yfækstir“ hava hild- ið ligið innan fyri møguleikans makt í næstu framtíð. Klakkur. SKÚLIN byrjar ikki mánadagin. Umvælingar og annað var ikki liðugt til 18. august, tá farið skul- di verið í skúla. 1., 2. og 3. klassarnir kunnu tó ikki byrja enn. aftur fyrr enn 1100 KR. Í PART. Manningin á »Fuglberg«, sum í summar hevur veitt rættuliga nógv av upsa, fekk fyri sein- asta ársfjórðing 1100 kr. í part í prís- viðbót. Hetta mikla framstig, ið tað eydnaðist javnaðarlandsstýrinum, er stór liga væl fagnað millum allar útróðra- menn. Heldur tú íkki Sosialin So bílegg hann hjá | postverkinum * Hver hevur sína framtíð at gleða seg til - at stúra fyri = at tryggja - Snúgvið tygum til ein HAFNIAMANN Tryggingarsambandið FØROYAR Tórshavn, Tif. 1090. Umsjónarmaður: JOHN SIVERTSEN í Kristnastovu, Tif. 1721