hósdagur 25. apríl 2002síða 9
‹ fyrra síða allar 25 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
16
Nr. 78 - 25. apríl 2002
Nr. 78 - 25. apríl 2002
17
at
fólkatingsmaðurin
á
Glyvrum, Tórbjørn Jacob-
sen, er favorittur, men hann
fær neyvan stóran stuðul úr
Fuglafirði.
Sjálvstýrisflokkurin stríð-
ist við tinggáttina. Um
hann røkkur henni, bendir
nógv á, at fyrsti maðurin
fer at verða valdur í Eystur-
oy. Sámal Petur í Grund
kappast við Kára P. Høj-
gaard, sum hevur verið av-
loysari í tinginum, og so er
spurningurin, hvussu tað
verður, nú Lasse Klein
aftur er á sjálvstýrislista-
num.
Miðflokkurin fær bara
mann í Eysturoy, um flokk-
urin í øllum landinum fær
nóg mikið av atkvøðum til
tveir tingmenn. Eingin ivi
man vera um, at Tordur
Niclasen fer at fáa flest at-
kvøður hjá Miðflokkinum í
Eysturoy. Um tað verður
nóg mikið til eykavaldan
sess í løgtinginum fæst at
vita týsdagin.
1966 (A, B, C og E umdømisvaldar)
Fólkaflokkurin
587
Poul Petersen
240
Sambandsflokkurin
1.151
Johan Poulsen
372
Javnaðarflokkurin
822
Jacob Fr. Øregaard
376
Sjálvstýrisflokkurin
97
Tjóðveldisflokkurin
771
Frederik Hansen
217
Framburðsflokkurin
54
3.482
1970 (A, B, C og E umdømisvaldar)
Fólkaflokkurin
653
Jógvan Sundstein
201
Sambandsflokkurin
1.130
Jógvan I. Olsen
262
Jóhannes Martin Olsen (eyka)
157
Javnaðarflokkurin
695
Jacob Fr. Øregaard
320
Sjálvstýrisflokkurin
246
Tjóðveldisflokkurin
789
Signar Hansen
206
Frambuðrsflokkurin
62
3.575
1974 (A, B, C og E umdømisvaldar)
Fólkaflokkurin
598
Jógvan Sundstein
329
Sambandsflokkurin
1.127
Jógvan Ingvard Olsen
284
Jóhannes Martin Olsen (eyka)
279
Javnaðarflokkurin
721
Jacob Fr. Øregaard
385
Sjálvstýrisflokkurin
365
Tjóðveldisflokkurin
1.070
Signar Hansen
310
Framburðsflokkurin
58
3.939
1978 (A, B (2), C og E umdømisvaldar)
Fólkaflokkurin
692
Edmund í Garði
250
Sambandsflokkurin
1.578
Jógvan Ingvard Olsen
447
Jóhannes Martin Olsen
273
Javnaðarflokkurin
617
Jørgen Thomsen
139
Sjálvstýrisflokkurin
446
Tjóðveldisflokkurin
994
Signar Hansen
324
Framburðs– og Fiskivinnuflokkurin (eyka)
361
Adolf Hansen
198
4.688
1980 (A, B(2), C og E umdømisvaldar)
Fólkaflokkurin
823
Olaf Olsen
256
Sambandsflokkurin
1.455
Jógvan Ingvard Olsen
384
Jóhannes Martin Olsen
259
Javnaðarflokkurin
690
Jørgen Thomsen
236
Sjálvstýrisflokkurin (eyka)
548
Frederik Olsen
244
Tjóðveldisflokkurin
878
Petur Reinert
322
Framburðs– og Fiskivinnuflokkurin (eyka)
418
Adolf Hansen
219
4.812
1984 (A, B (2), C og E umdømisvaldar)
Fólkaflokkurin
911
Olaf Olsen
294
Sambandsflokkurin
1.508
Jógvan Ingvard Olsen
362
Jóhannes Martin Olsen
254
Javnaðarflokkurin
697
Jørgen Thomsen
252
Sjálvstýrisflokkurin
661
Tjóðveldisflokkurin
1.112
Signar Hansen
390
Kristiligi Fólkaflokkurin (eyka)
415
Adolf Hansen
117
5.304
1988 (A, B(2), C og E umdømisvaldar)
Fólkaflokkurin
1.130
Olaf Olsen
394
Sambandsflokkurin
1.687
Jógvan Ingvard Olsen
377
Edmund Joensen
308
Javnaðarflokkurin
925
Jørgen Thomsen
293
Sjálvstýrisflokkurin (eyka)
754
Lasse Klein
402
Tjóðveldisflokkurin
1.114
Signar Hansen
421
Kristiligi Fólkaflokkurin
305
Framsóknarflokkurin
252
6.167
1990 (A, B(2), C, og E umdømisvaldar)
Fólkaflokkurin
1.115
Olaf Olsen
253
Sambandsflokkurin
1.678
Edmund Joensen
501
Jógvan Ingvard Olsen
399
Javnaðarflokkurin
1.124
Jørgen Thomsen
272
Sjálvstýrisflokkurin (eyka)
705
Lasse Klein
364
Tjóðveldisflokkurin
966
Signar Hansen
Kristiligi Fólkaflokkurin (eyka)
463
Tordur Niclasen
282
Sosialistiski loysingarflokkurin
70
6.121
1994 (A, B(2), E, og G umdømisvaldar)
Fólkaflokkurin
814
Kjartan Joensen
263
Sambandsflokkurin
1.543
Edmund Joensen
327
Jógvan Ingvard Olsen
267
Javnaðarflokkurin
509
Sjálvstýrisflokkurin
319
Tjóðveldisflokkurin
624
Signar á Brúnni
184
Kristiligi Fóilkaflokkurin (eyka)
475
Lasse Klein
310
Verkamannafylkingin
611
Óli Jacobsen
447
Miðflokkurin (eyka)
475
Tordur Niclasen
313
Føroyski flokkurin
118
Frælsisfylkingin
73
5.530
1998 (A, B(2), C, og E umdømisvaldar)
Fólkaflokkurin
1.085
Jógvan á Lakjuni
383
Sambandsflokkurin
1.533
Alfred Olsen
388
Edmund Joensen
326
Javnaðarflokkurin
914
Dan Reinert Petersen
194
Sjálvstýrisflokkurin (eyka)
708
Sámal Petur í Grund
533
Tjóðveldisflokkurin
1.177
Signar á Brúnni
286
Miðflokkurin
352
Verkamannafylkingin
42
6.055
Ofta hevur munurin
millum flokkin, sum
hevur fingið seinna
mannin, og triðja
flokkin í røðini bara
verið nakrar heilt fáar
atkvøður, og fleiri
ferðir hava sandoyar
tingmenn, sum hava
sitið í landsstýrinum
mist tingsessin á
næsta valinum
SANDOY
Jóannes Hansen
Onga staðni plaga løgtings-
valinum at vera tættari enn
í Sandoyar valdømi. Minsta
valdømið í landinum eigur
tveir umdømisvaldar ting-
menn. Sammett við fólka-
talið eru hetta væl bíligastu
tingmenninir. Teir báðir
sandoyartingmenninir hava
nú undan valinum í miðal
746 sandoyingar og skúv-
oyingar
aftanfyri
seg.
Næstlægsta fólkatalið fyri
hvønn tingmannin er í
Norðstreymi, har 1.233
íbúgvar eru upp á hvønn av
teimum trimum tingmonn-
unum.
Tað plagar at verða tikið
til, at tað er rættuliga avger-
andi fyri samlaða úrslitið
av valinum, hvør fær um-
dømisvaldu menninar í
smáu valdømunum. Hetta
hevur serliga verið gald-
andi síðani 1978. Á tí vali-
num var talið á umdømis-
valdum
tingmonnum
hækkað úr 20 og upp í 27.
Samstundis varð talið á
eykavaldum
lækkað.
Frammanundan
var
hámarkstalið tíggju. Síðani
hevur tað verið fimm.
Tá eitt valdømi upp á seg
er so væl umboðað við um-
d ø m i s v a l d u m
tingmonnum, er sannlíkið
mest sum einki fyri, at
eykavaldir tingmenn skulu
fella valdøminum í lut.
Eingin eykavaldur ting-
maður er higartil valdur í
Sandoyar valdømi. Tað er
møguleiki fyri tí, men so
skal tað sita ógvuliga væl
hjá sandoyingum.
Síðani floksbýtið í 1906
hevur Sambandsflokkurin
ongantíð fingið mann vald-
an í Sandoyar valdømi.
Sjálvstýrisflokkurin
var
einaráðandi, inntil Javnað-
arflokkurin vann annan
mannin í 1936. Í 1940 fekk
nýstovnaði Fólkaflokkurin
mannin frá Sjálvstýris-
flokkinum, og síðani Tjóð-
veldisflokkurin fekk mann-
in frá Fólkaflokkinum í
1954, hava tað verið teir
tríggir – Fólkaflokkurin,
Javnaðarflokkurin og Tjóð-
veldisflokkurin – sum hava
togast um teir báðar sessir-
nar.
Tøttu valini
Síðani 1966 hevur tað
fimm ferðir verið soleiðis,
at munurin millum næst-
fremsta flokkin, sum hevur
fingið seinna mannin, og
triði fremsta flokkin, sum
ikki hevur fingið mann,
hevur verið heilt lítil. Tætt-
ast var tað í 1980. Tá vóru
bara tvær atkvøður millum
Javnaðarflokkin, sum fekk
næsta mannin, og Tjóð-
veldisflokkin, sum ikki
fekk umboðan.
Tvey ár frammanundan –
í 1978 – var Javnaðarflokk-
urin við sviðið soð. Ta ferð-
ina misti hann mannin, sum
hann hevði havt í fleiri enn
fjøruti ár. Munurin fram til
Fólkaflokkin á næstfremsta
plássinum var tríggjar at-
kvøður. Í 1974 var munurin
millum Tjóðveldisflokkin,
sum tók mandatið frá
Fólkaflokkinum og Demm-
usi Hentze, tíggju atkvøður.
Í 1984 var munurin frá
Javnaðarflokkinum og aftur
til fólkaflokkin fimm at-
kvøður, og tá Javnaðar-
flokkurin í 1998 fyri aðru
ferð seinastu seksti árini
misti mannin, var frástøðan
upp til Tjóðveldisflokkin
ellivu atkvøður.
Við omanfyri standandi
veruleika í huga er einki at
undrast á, at tað verður
fylgt væl við í Sandoyar
valdømi, og at valluttøkan
er millum tær hægstu. Um
onkur flytir úr valdømi-
num, ella um ein familja
ger av at skifta frá einum
flokki og til ein annan, so
kann tað meiri enn so hava
við sær, at mandatið flytir
frá einum flokki og til ein
annan, og at fyritreytirnar
at skipa samgongu harvið
verða broyttar!
Stórar broytingar
viðhvørt
Tað kemur onkuntið fyri, at
broytingarnar í atkvøðutøl-
unum hjá flokkunum eru so
lítlar frá vali og til val, at
tað kennist sum, at tað eru
nett tey somu, sum hava
endurtikið avkvøðuna frá
undanfarna valinum. Eitt
dømi um hetta eru valini
hjá Fólkaflokkinum í 1984
og í 1988. Báðu ferðirnar
fekk flokkurin 316 atkvøð-
ur. Eitt annað dømi eru val-
ini hjá Javnaðarflokkinum í
1970 og í 1974, tá tølini
vóru ávikavíst 280 og 284.
Men tað hevur ikki altíð
verið so støðugt. Størsta at-
kvøðulopið hesi árini var
tað hjá Javnaðarflokkinum
frá 1988, tá hann hevði 283
atkvøður, og til besta valið
hjá honum í Føroyum.
Flokkurin fekk í 1990
tíggju umboð, og í Sandoy-
ar valdømi var flokkurin
størstur við 396 atkvøður.
Eftir tað var Javnaðarflokk-
urin fyri størsta atkvøðu-
missinum,
sum
nakar
flokkur nakrantíð hevur
verið fyri í Sandoyar val-
dømi. Teir varðveittu um-
boðanina, men atkvøðutal-
ið fór úr 396 og niður í 230!
Eftir at Tjóðveldisflokk-
urin ikki hevði havt um-
boðan fýra val á rað, vann
hann mannin á valinum í
1998. Tá fór atkvøðutalið
úr 200 og upp í 284, og Páll
á Reynatúgvu varð valdur.
Tá Fólkaflokkurin í 1978
fekk seinna mannin, hevði
hann 227 atkvøður. Í 1980
fór atkvøðutalið upp í 251,
men teir mistu mannin, tí
teir fingu tvær atkvøður
færri enn Javnaðarflokkur-
in. Í 1984 fór atkvøðutalið
hjá Fólkaflokkinum upp
um trý hundrað, og síðani
hevur Fólkaflokkurin átt
annan mannin.
Ódrúgvir
landsstýrismenn
J. P. Davidsen, sum var lim-
ur í fyrsta landsstýrinum,
eftir at heimastýrisskipanin
var komin í 1948, umboð-
aði Javnaðarflokkin frá
1936 og inntil 1970. Hetta
er met fyri Sandoyar val-
dømi, og landsstýrissessur-
in skalaði ikki framtíðina
hjá javnaðartingmanninum.
Hinir løgtingsmenninir hjá
Javnaðarflokkinum
hava
verið Tórolvur Mohr Olsen
og Jógvan Adolf Johanne-
sen. Á listanum til hetta
valið er eingin, sum áður
hevur verið í løgtinginum.
Antines Sørensen í Húsa-
vík umboðaði Fólkaflokkin
frá 1940 og inntil 1954.
Húsavík hevur verið fólka-
floksbygd, síðani flokkurin
varð stovnaður, men teir
hava ikki átt mannin í
Húsavík, síðani Antines
Sørensen fall. Demmus
Hentze, sum er ættaður av
Sandi, men búsitandi í
Havnini, varð valdur í
1966. Tá fekk hann 194
persónligar atkvøður, og
tað er framvegis met í per-
sónligum atkvøðum í Sand-
oyar valdømi.
Demmus Hentze fall í
1974, men hann kom inn-
aftur í 1978. Í 1980 – eftir
at Demmus Hentze hevði
verið landsstýrismaður í
seks ár – misti Fólkaflokk-
urin mannin í Sandoyar
valdømi. Eyðun Viderø á
Sandi vann sessin í 1984,
men í 1988 misti hann sess-
in til partamannin John
Petersen í Skopun. Hann
hevur verið afturvaldur
hvørja ferð, og í 1994 fekk
hann 192 persónligar at-
kvøður ella tvær færri enn
Demmus Hentze fekk í
1966. John Petersen var
landsstýrismaður
lands-
stýrismaður frá 1991 og til
1993 og frá 1996 og til
2000. Hann er ikki uppi í
Hvør einstøk atkvøða
vigar meiri enn aðra staðni
1966 (A og C umdømisvaldar)
Fólkaflokkurin
252
Demmus Hentze
194
Sambandsflokkurin
88
Javnaðarflokkurin
260
J. P. Davidsen
117
Sjálvstýrisflokkurin
72
Tjóðveldisflokkurin
194
Framburðsflokkurin
26
892
1970 (A og C umdømisvaldar)
Fólkaflokkurin
219
Demmus Hentze
176
Sambandsflokkurin
93
Javnaðarflokkurin
280
Tórolvur Mohr Olsen
105
Sjálvstýrisflokkurin
47
Tjóðveldisflokkurin
184
Framburðsflokkurin
52
875
1974 (C og E umdømisvaldar)
Fólkaflokkurin
218
Sambandsflokkurin
86
Javnaðarflokkurin
284
Tórolvur Mohr Olsen
140
Sjálvstýrisflokkurin
40
Tjóðveldisflokkurin
228
Heðin M. Klein
93
Framburðsflokkurin
53
909
1978 (A og E umdømisvaldar)
Fólkaflokkurin
227
Demmus Hentze
135
Sambandsflokkurin
169
Javnaðarflokkurin
224
Sjálvstýrisflokkurin
48
Tjóðveldisflokkurin
239
Heðin M. Klein
108
Framburðs– og Fiskivinnuflokkurin
50
957
1980 (C og E umdømisvaldar)
Fólkaflokkurin
251
Sambandsflokkurin
139
Javnaðarflokkurin
253
Tórolvur Mohr Olsen
142
Sjálvstýrisflokkurin
37
Tjóðveldisflokkurin
260
Hans Marius Joensen
133
Framburðs– og Fiskivinnuflokkurin
42
982
1984 (A og C umdømisvaldar)
Fólkaflokkurin
301
Eyðun Viderø
145
Sambandsflokkurin
114
Javnaðarflokkurin
291
Tórolvur Mohr Olsen
166
Sjálvstýrisflokkurin
43
Tjóðveldisflokkurin
286
Kristiligi Fólkaflokkurin
17
1.052
1988 (A og C umdømisvaldar)
Fólkaflokkurin
316
John Petersen
165
Sambandsflokkurin
124
Javnaðarflokkurin
283
Jógvan Adolf Johannesen
83
Sjálvstýrisflokkurin
45
Tjóðveldisflokkurin
260
Kristiligi Fólkaflokkurin
33
Framsóknarflokkurin
-
1.061
1990 (A og C umdømisvaldar)
Fólkaflokkurin
316
John Petersen
173
Sambandsflokkurin
76
Javnaðarflokkurin
396
Jógvan Adolf Johannesen
191
Sjálvstýrisflokkurin
39
Tjóðveldisflokkurin
212
Kristiligi Fólkaflokkurin
21
Sosialistiski Loysingarflokkurin
-
1.060
1994 (A og C umdømisvaldan)
Fólkaflokkurin
300
John Petersen
192
Sambandsflokkurin
113
Javnaðarflokkurin
230
Jógvan Adolf Johannesen
115
Sjálvstýrisflokkurin
10
Tjóðveldisflokkurin
200
Kristiligi Fólkaflokkurin
18
Miðflokkurin
56
Verkamannafylkingin
-
Føroyski Flokkurin
4
Frælsisfylkingin
-
931
1998 (A og E umdømisvaldar)
Fólkaflokkurin
289
John Petersen
131
Sambandsflokkurin
95
Javnaðarflokkurin
273
Sjálvstýrisflokkurin
15
Tjóðveldisflokkurin
284
Páll á Reynatúgvu
106
Kristiligi Fólkaflokkurin
-
Miðflokkurin
16
Verkamannafylkingin
-
972
politikki longur og er tískil
ikki á fólkaflokslistanum
hesa ferð.
Formaðurin í Tjóðveldis-
flokkinum, Erlendur Paturs-
son, varð valdur á ting fyri
Sandoyar valdømi í 1954,
og hann varð afturvaldur í
1958 og í 1962. Eftir at
hann hevði verið lands-
stýrismaður í fíggjarmálum
í sjálvstýrislandsstýrinum
fall hann á valinum í 1966.
Síðani
flutti
Erlendur
Patursson í Suðurstreymoy-
ar valdømi, har hann varð
valdur fyrstu ferð í 1970.
Í 1974 varð Heðin M.
Klein, sum tá var lærari á
Sandi, valdur fyri Tjóð-
veldisflokkin, og hann varð
afturvaldur í 1978. Í 1980
vann Hans Marius Joensen
í Skopun tjóðveldissessin.
Tá hevði Heðin M. Klein
verið landsstýrismaður í
tvey ár, og hann var tískil
triði Sandoyar tingmaðurin,
sum misti sessin á valinum,
eftir at hann hevði verið
landsstýrismaður.
Tjóð-
veldisflokkurin misti mann-
in í 1984, og so var øsku-
kalt hjá tjóðveldinum í
Sandoyar valdømi inntil í
1998.
Omanfyri hava vit fingið
staðfest, at fýra valdir løg-
tingsmenn í Sandoyar val-
dømi hava mist politiska
sessin, meðan teir hava ver-
ið landsstýrismenn. So eru
sandoyingar ávaraðir, um
teimum eftir valið skuldi
staðið landsstýrissessur í
boði!
Fleiri spenningar
Sum omanfyri nevnt, so
verður valið í Sandoyar val-
dømi spennandi av fleiri or-
søkum. Tann fyrsta er,
hvørjir flokkar fara at fáa
ódýrastu
umdømisvaldu
umboðini. Ein onnur er,
hvør fer at verða valdur.
Javnaðarflokkurin hevur,
síðani hann fyrstu ferð
vann umboð í valdøminum,
mist mannin tvær ferðir.
Báðu ferðirnar hevur tað
eydnast at vinna hann aftur
á næsta valinum. Týsdagur-
in fer at vísa, um tað eisini
fer at eydnast triðju ferð.
John Petersen hevur á
fýra teimum seinastu val-
unum vunnið Fólkaflokki-
num tingsessin rættuliga
sannførandi. Hann er ikki á
listanum hesa ferð. Spurn-
ingurin er so, um Eyðun
Viderø og hini valevnini
fara at megna at lyfta flokk-
in í hvussu so er fram á
næstfremsta plássið. Tað er
neyvan nakar ivi, at um
Tjóðveldisflokkurin fer at
endurvinna sessin, so verð-
ur tað borgarstjórin á
Sandi, sum verður valdur.
Tað er einki at liggja
omaná, at tað hevur verið
stór kapping millum stóru
bygdirnar í valdøminum
um at ogna sær tingsessir-
nar. Hesa ferð er størsti
spenningurin í so máta kan-
ska tann á javnaðarlista-
num. Spurningurin er eitt
nú, um borgarstjórn í Skop-
un, Gerhard Lognberg, skal
gera ferðalag í løgtingið
við borgarstjóran á Sandi,
ella um tveir sandoyingar
ella
kanska
tveir
skopuningar vinna sær
tingsess.
TÍÐINDASKRIV
Almanna- og heilsumála-
stýrið hevur sett Eyðun
Mohr Hansen, Tórshavn, í
starv sum deildarstjóri á
Almannadeildini
í
Al-
manna- og heilsumálastýri-
num.
Eyðun Mohr Hansen er
útbúgvin sum cand.sci-
ent.pol. frá lærda háskúla-
num í Keypmannahavn.
Eftir
lokna
útbúgving,
hevur hann starvast sum
fulltrúi í Ríkisrevisiónini í
fýra ár og tað seinasta árið
sum fulltrúi í »Kort og
Matrikelstyrelsen«.
Eyðun Mohr Hansen
byrjar í starvinum tann 1.
juni 2002.
Eyðun Mohr Hansen settur sum deildarstjóri
Sosialurin kemur
eisini út Dýra Biði-
dag, hóast Post-
verkið hevur stongt
ÚTBERING
Eirikur Lindenskov
Tey, sum halda bløðini,
verða ikki við sviðusoð,
hóast eingin postur verður
borin út í dag, flaggdagin
og í morgin, Dýra Biði-
dag. Haldarar við privat-
adressu í høvuðsstaðar-
økinum (tey, sum fáa
blaðið borið hvørt kvøld)
fáa blaðið borið út sum
vanligt í kvøld, miku-
kvøld, og í annaðkvøld.
Haldarar við postboks-
adressu fingu hósdags-
blaðið í boks sum vanligt í
gjárkvøldið, meðan blað-
ið fyri Dýra Biðidag kem-
ur ikki í boksina fyrr enn
leygardagin.
Av tí at postverkið ikki
ber post út í morgun, hós-
morgunin, fáa haldara við
privatadressu uttan fyri
høvuðsstaðarøkið
(tey
sum fáa blaðið borið
fríggjakvøld) bæði blaðið
fyri flaggdagin og fyri
Dýra Biðidag borin út í
kvøld við blaðboðunum
hjá Prentmiðstøðini.
Haldarar við postboks-
adressu á bygd fáa hós-
dagsblaðið í boks sum
vanligt kvøldið fyri, með-
an blaðið fyri Dýra Biði-
dag helst ikki kemur í
boks fyrr enn mánamorg-
unin.
Sosialurin kemur
eisini út Dýra Biðidag
TÍÐINDASKRIV
Landsstýrismaðurin
í
mentamálum hevur ásett at
nýggj kunngerð verður
galdandi frá 1. august 2002
– kunngerð nr. 51 um út-
búgvingarstuðul til lesandi
uttan
fyri
Norðurlond
(ÚSUN-skipanin).
ÚSUN-skipanin varð sett
í verk á fyrsta sinni í 1990
sum royndarskipan, og í
1997 kom kunngerð, sum
nú verður avloyst av hesi
nýggju kunngerðini. Heitið
ÚSUN stendur fyri »út-
búgvingarstuðul til lesandi
uttan fyri Norðurlond«. Or-
søkin til, at tað er tørvur á
eini serligari skipan á hes-
um øki, er, at í flestu lond-
um uttan fyri Norðurlond
verður skúlagjald kravt.
Uml. 90% av føroying-
unum, ið lesa uttan fyri
Norðurlond, eru í ES-lond-
um, og er skúlagjaldið fyri
ein, ið ikki er ES-borgari,
nógv hægri enn fyri ES-
borgarar. Flestu føroyingar
– uml. 40 av teimum uml.
50 lesandi – lesa í dag í
Stóra Bretlandi. Skúla-
gjaldsupphæddin har er 3-
10 ferðir so høg fyri ein
føroying, sum fyri ein ES-
borgara. Upphæddirnar eru
ymiskar á útbúgvingarstøð-
unum, og eisini er skúla-
gjaldskostnaðurin ymiskur
á teimum ymisku útbúgv-
ingunum, men í dag liggja
upphæddirnar vanliga mill-
um kr. 50.000 og kr.
110.000 árliga. Seinnu ár-
ini eru prísirnir hækkaðir,
eisini orsakað av at £’ið er
styrknað.
Ein av høvuðsbroyting-
unum í hesi nýggju kunn-
gerðini er hækkingin av
upphæddini, ið Stuðuls-
stovnurin í mesta lagi kann
veita tí lesandi til skúla-
gjald – hon fer úr kr.
60.000 til kr. 120.000 um
árið. Viðmerkjast skal, at
sum áður er møguleiki at
læna til skúlagjaldið frá
Stuðulsstovninum,
um
gjaldið er hægri enn tað, ið
kann latast í studningi. Or-
søkin til at stuðulin verður
hækkaður er, at ein størri
og størri partur av teimum
lesandi gjalda skúlagjøld,
ið liggja væl oman fyri
gomlu upphæddina. Um
stuðulin ikki verður hækk-
aður, er vandi fyri, at færri
og færri fara at lesa uttan
fyri Norðurlond, og er hetta
í stríð við ein av málset-
ningunum hjá núverandi
landsstýri. Vandi hevði eis-
ini verið fyri at lesandi fóru
at velja útbúgvingarstøð í
ov stóran mun eftir, hvør
prísurin var, heldur enn
eftir góðsku.
Av øðrum broytingum í
kunngerðini kunnu nevn-
ast:
• Neyvari er ásett, hvørjir
útbúgvingarbólkar kunnu
fáa stuðul. Talan er um
hægri útbúgvingar og um
støðislestur eftir miðnáms-
útbúgving
(foundations
studies), um hetta er ein
fortreyt fyri upptøku til
hægri lestur. Harafturat
verður møguleiki at veita
stuðul til skiftislestur á
hægri útbúgvingum undir
ávísum treytum.
• Ásett er eisini, hvussu
leingi stuðulin kann veitast
– í mesta lagi 6 ár, tó
ongantíð meira enn eitt ár
út yvir ásettu lestrartíðina.
Talan er um somu megin-
reglu sum hjá føroyingum,
ið lesa í Føroyum, Dan-
mark og í hinum Norður-
londunum.
• Lesandi fáa í dag stuðul
til livikostnað í 4 ár frá
Statens Uddannelsesstøtte.
Hetta hava tey rætt til sum
danskir ríkisborgarar. Um
lesturin er longri enn tey 4
árini, ella um tann lesandi
ikki hevur danskan ríkis-
borgaraskap, men uppfyllir
kravið um tilknýtið til Før-
oya, hevur Stuðulsstovnur-
in veitt stuðulin til livikost-
nað. Henda upphædd hevur
higartil verið kr. 3.000 um
mánaðin. Frá 1. august
verður upphæddin altíð
tann sama sum upphæddin,
ið verður veitt til hægri
lestur í Føroyum. Upp-
hæddin verður árliga prís-
talsviðgjørd og er í dag kr.
3.308 í studningi um mán-
aðin. Tann lesandi fær eis-
ini møguleika at taka lest-
arlán, sum í dag í mesta
lagi er kr. 2.098 um mánað-
in.
• Ásetingin í tí gomlu
kunngerðini um, hvussu til-
knýtið hjá lesandi til Føroy-
ar skal vera fyri at hava rætt
til at fáa ÚSUN-stuðul,
hevur fleiri ferðir verið um-
rødd bæði í tinginum og í
bløðunum. Hendan áseting-
in er nú broytt og gjørd
greiðari.
Víst verður annars til
heimasíðuna hjá Stuðuls-
stovninum www.studuls-
stovnurin.fo, har nýggja
kunngerðin er at finna.
Síðst í hesum mánaðinum
verða nýtt umsóknarblað
og vegleiðing til nýggju
ÚSUN-kunngerðina løgd
út á heimasíðuna. Inntil tá
kann tað gamla umsóknar-
blaðið nýtast.
Nýggj ÚSUN-kunngerð
C
M
Y
K
17
16