leygardagur 17. september 1960síða 2

Nr. 38 SOSIALURIN Politiskt-søguligt yvirlit 1. Fólkapensjón og avlamistrygging Beinanvegin sum javnaðarmenn komu á ting i 1928, løgdu teir til brots fyri at útvega gomlum ellisrentu og avlamnum avlamistrygging; men fleiri ár skuldu ganga, áðrenn hesi mål vunnu frama. TÁ MÁLIÐ ENDILIGA VANN FRAMA Á TINGI, VAR TAÐ BERT EIN KRYPULSRENTA, IÐ FALL GOMLUM OG AVLAMNUM Í LUT — STÓRLIGA MINNI ENN TAÐ, IÐ JAVNAÐARFLOKKURIN KRAVDI Seinri reisti flokkurin málið um FÓLKATRYGGING, ið skuldi umfata eina almenna trygd fyri alt fólkið: ellis- og avlamistrygd, barnastuðul, arbeiðs- loysisstudning o. a., men her vanst eingin frami. Ikki bar til at vinna nakran munandi fyrsta landsstýrið varð sett í 1948. TÁ SETTI STÝRISSAMGONGU, AT ELLIS- JAVNADARFLOKKURIN SUM OG sosialan framburð fyrr enn hitt TREYT FÝRI LANDS- AVLAMISRENTAN VARÐ HIN SAMA SUM Í DANMARK— OG HETTA VARÐ FRAMT Nú var væl vunnið, men so komu fólkaflokksmenn við meirluta í lands- stýrið saman við sambandsmonnum og nú kom steðgur í — ein deyð og køld hond varð løgd yvir allan hin sosiala TÁ JAVNADARFLOKKURIN HEYÐI VUNNIÐ STÓRAN VALSIGUR i 1958 OG KOM Í LANDSSTYRID, framburðin her á landi. VAR EITT AV HOVUÐSMÁL- UNUM AT FÁA FÓLKAPENSJÓNINA OG AVLAMISTRYGGINGINA Serstakliga fólkaflokkurin og tj6d- | veldisflokkurin høvdu lítlan ella rættari sagt hug at beta um sosiallóg- gávuna. ongan MEN JAVNADARMENN SIGR AÐU, OG Í DAG ERU BÆÐI FÓLKA PENSJÓN OG AVLAMISTRYGGING EIN VERULEIKI SAMBANDSFLOKKURIN var frá 1922 og fram til' 1932 við til at viðgera og avgera hesi mál á tann hátt, at teir fingu viðtikið, at SAGEN UDSÆTTES TIL NÆSTE ÁR Flokkurin var í 1948 við til at fremja tær bøttu løgirnar um ellis- og avlamis- rentu. Aftur aftaná valið í 1958, tá teir komu upp í javnaðarlandsstýrið, var flokkurin við til at fremja fólkapensjónina og av- lamistryggingina. * SJÁLVSTÝRISFLOKKURIN hevdi somu sum sambandsflokkurin, tå hesi mál i 20'unum vóru til vidgerder á tingi; men í samgonguni við javnaðar- monnum og sambandsmonnum í tí fyr- sta og tí núsitandi landsstýri, hava teir verið við til at framt allar tær ábetur, ið seinri eru hendar og hagar til vit í dag hava fólkapensjónina og avlamis- trygdina. stóðu * FÓLKAFLOKKURIN hevur ongatíð víst nakran áhuga fyri sosialu málunum; tað hevur ongatíð rímað væl við flokk- sins kapitalistiska afturhaldspolitikk. Einki sosialt framstig her á landi kann festast til navn flokksins. Í 8 ár sat flokkurin við meiriluta í landsins stýri. Hetta er ikki bert rak tíðin mikla í føroyskum sosialum politikki; men ein beinleiðis aftur- gongutíð. Í fyrsta lagi steðgaðu teir allari út- byggjan av sosiallóggávuni, og síðan forðaðu teir fyri, at gomul, avlamin og onnur treingjandi fingu tað, tey verunliga áttu sambært dýrtíðina. Tá samráðingarnar fóru fram um set- an av nýggjum landsstýri, vóru teir ikki fúsir til nøkur framstig á sosiala økj- unum. Har heimaðist einans hin kalda og køvandi hondin — sami sosiali nid- urgongupolitikkur. Sosialt var tað tí ó- ført, at tað eydnaðist at halda fólka- flokkin heilt uttanfyri einahverja lands- stýrissamgongu. Tá fólkapensjónin og avlmistryggingin vóru fyri, hevði flokkurin einki gott at siga um hesi mál, eingin vælvild, eing- in sosialur tokki til tey treingjandi. Tá seinastu sosiallógurnar vóru fyri då) tingi, heittu teir á tjóðveldismenn um ikki at atkvøda fyri teimum; men tjodveldismenn søgdu, at tað tordu teir ikki, og einsamallir tordu fólkaflokksmenn ikki at vera ímóti. Stutt sagt hevur einki av teimum sosi- alu framstigunum, ið nú eru gjørd, átt vælvild fólkaflokksins, og teir siga sjálv- ir, at um tað hendir. at tað verður livi- ligt her á landi hjá øllum Føroya fólki, so fáa teir aldri vind í seglini — ongan byr at sigla føroysku skútina í sor. * TJÓÐVELDISFLOKKURIN ; hevur víst seg minst líka ramur sosialur aftur- haldsflokkur og fólkaflokkurin. Heldur ikki teir vildu ganga tið til nøkur sosial framstig. Teir søgdu bart út, at teir einans vildu »BØTA UM TEY VERSTU BREK- INI í SOSIALLÓGGÁVUNI!< Fleiri orð enn teirra egnu eru óneyð- ug at lýsa støðu tjóðveldismanna til gomul, avlamin, sjúk og onnur treingj- andi. Osannleikin er SO ... Í næstseinasta Sosiali varð sagt Dag- blaðnum og fylgisneytum veruleikan um lønarstrid starvs- og tænastumanna, og í seinasta um uppsøgn av arbeidsmonnum i Mjørkadali og um landsverkfrødingin. Ósannleikin hevur so veikt á at standa, og er tí so lættur at kveistra til viks. Tá eit bert er úti eftir øsingar- skriving, og roynir at seta hana fram á ein tílíkan hátt, at fólk skulu trúgva henni, so má tað sjálvsagt verða ringt at noyðast at viðganga sannleikan hann er beiskur at svølgja, og tað er júst tað, ið vísir seg bæði hjá Dagblað- num og 14. september — teir hava fing- ið hann andaleyst í hálsin. At hesir flokkar eru við at kódna politiskt, er besta prógvið tað, at teir einki vita sær til undirhalds uttan »in- sinuatiån« av einum hverjum slag. Tað tykist tíverri einki mark at vera fyri í so máta, og serliga hjá Dagbladnum, síðan teir blivu settir uttan fyri lands- stýrið og Dam gjørdist løgmadur. Tað er kanska ikki so legið, um teir leika so ødisligir í, tí tað er givið, at fólka- flokksmenn ikki høvdu droymt um at verða settir út úr landsstýrinum av javn- aðarmonnum, men at har komu teir at | 17. september Ffter anmodning fra Thorshavn byråd henledes opmærk- Bekendtgørelse somheden på, at spild af olie og benzin på asfalterede gader ten, hvorved der fremkommer huller i asfalten. Dette er selv sagt særmigt beklageligt, når det sker på de nyasfalterede gader, som der er ofret store summer på at sætte Foruden at den pågældende bliver erstatningspligtig over- for kommunen. vil sådant oliespild blive straffet med bøde i henhold til politivedtægtens $ 29 sidste punktum. POLITIMESTEREN PÅ FÆRØERNE, den 13. sept. 1960 | er yderst skadevoldende, idet olien og benzin opløser asfal- i god stand. J. Feilberg Jørgensen, Skipafelagið Føroyar TEL FÆRØSK MARGARINE EFON 1225 Térshavn Vita No I VITAMINISERET FÆRØSKT PRODUKT FINT PRODUKT > ……… . Svimjihylurin Leygardagin tann 17. i h. endar sølan av atgongumerkj- um kl. 18. Tå Havnar svimjifelag nytir hylin tann seinasta tíman hósdag. endar sølan kl. 17. Sunnudagin byrjar sølan kl 15. NORÐOYA SPARIKASSI tlf. 5043 stovnaður 1919 tlf. 5043 Henda broyting stendur við, til hylurin verður stongdur. Sparikassin er opin kl. 10—12 og 14—16, leygardag 10—121%. Lán verða givin móti veð í jørd og bygningum. Renta av innskoti er 3% % p. a. og av innskoti uppá TEKNISKI SKÚLIN uppsøgn 4 % p. a. Í TORSHAVN byrjar 3. oktober kl. 8. Skúlin er dagskúli, skúlaskeiðið er 6 vikur. Næmingar melda seg til 19, 20. 21. og 22. í hs. kl. 15 til 18. Skúlapeningur 90 kr. verður goldin tá ið tilmeldað verður. Næmingar av bygd, sum ynskja vistarhald hjá skúlanum, biðjast venda sær til skúlans skjótast gjørligt. LESS hhhaahhyyhyhyyyyyyyyy[y[[y[yy[y[yyyf[yyyy[y[yy—— ráða til allar tíðir. Men eingin ge verri enn ein sjálvur, og fólkaflokks- menn hava ongan at leika í inná seg sjálvar, at teir við seinasta val av veljarunum blivu vigaðir ov lættir. Men um so er, at teir ætla at JOHAN ZISKA r sær er heldur at vóttasta uttan Dagblaðið eisini millum lágt er vinna í seg aftur við slíkum insinuatiónum, so fyri, at politiska andlit úteftir kámast enn meir. teirra metum lesarar sínar, tað er ein veru- leiki, og til tað er einki at siga. | 1960 AN