leygardagur 8. oktober 1960síða 2

Nr, 41 ” SOSTALURIN Politiskt-søguligt yvirlit IV. Endurnýggjan skipaflotans TAÐ var longu fyrstu tíðina JAVNAÐARFLOKKURIN kom á lagt var til brots fyri at útvega fiskimonnum bátar; men hetta var at tala fyri deyvum Undir heimsbardaganum landið: men flokkurin stóð mest fáa 10 eiktrolarar. var flokkurin sum einsamallur, tá ting at nútímans línu- og snurruvaðs- oyrum. íðin í arbeiðinum at fáa skip til okkum stóð í boði at Í 1944 setti flokkurin fram mætasta uppskot, ið nakrantíð er framkomið her á landi til ein fullkomna endurnýggjan av skipaflotanum. Men uppsoktið vann ikki frama. Afturhaldsflokkarnir vóru sum vanligt IMOLI. Fo var ein tåttur í hesum uppskoti framdur: VINNULANSGRUNN- URIN. Skipabyggingaruppskotið miðaði ímóti, AT VIT EFTIR 5 ÁRUM SKULDU ENDURNÝGGJA SKIPAFLOTAN VIÐ 32 NÚTÍMANS TROLARUM OG EINUM HOPI AV OÐRUM FORUM: SKONNART- UM SNURRUVAÐSBÁTUM, STØRRI OG SMÆRRI LÍNUBÁTUM. Vinnulánsgrunnurin kom at skipakeypini aftaná heimsbardagan. hava ovurstóran Uttan hann fingu vit ongar trolarar, ong- týdning, tá farið varð undir ar snurruvaðsbátar og ongar línubátar. Få mong av hesum skipakeypum komu at roynast misheppin, eigur Javn- aðarflokkurin hvorki deil ella lut í hesum. es Flokkurin hevði í góðari tíð sett fram sítt uppskot til eina FULLKOM- NA endurnýggjan Tá fólkaflokks-sambandsstýrið kom at roynast fiokkurin aftur at fáa í lag eina endurnýggjan endurnýggingarpolitikk royndi við NÝGGJUM skipum. eitt vanlukkustýri fyri allan av skipaflotanum í tråd við áðurneynda uppskot, men einki batti. IKKI HÓPUR Í UMBÚNAÐ. FYRR ENN JAVNAÐARLANDSSTÝRIÐ KOM SKJÓT GONGD Á OKJAN SKIPAFLOTANS OG ERU KOMIN NÓGV NÝGGJ SKIP, FLEIRI ERU TIKIÐ VIÐ LONGU NÚ i GERÐ OG EIN HEVDI Tann peningahædd, ið var at ráða yvir til hesi tiltøk var nógv ov lítil, og tí hevur hetta landsstýri gjørt meira pening tøkan á fíggjarætlanini. OG LIGA Í 5 ÅR TIL ENDURNÝGGJANINA — ÚTYVIR FÍGGJARÆTLANINA UTVEGAD 3 MILJ. KR. ÁR- TIL AT UTVEGA FIS- KIMONNUM NÝGGI OG GÓÐ SKIP — TIL STØRSTU FRAMBURD ARTILTOK, IÐ NAKRANTÍÐ SAMBANDSFLOKKURIN var undir seinasta heimsbardaga víð til at forða fyri, at skipini vórðu seld út av land- inum. Annars hevur flokkurin eingi uppskot havt um nakra størri endur- nýggjan av skipaflotanum. Var ímóti sanering av skipaflotanum í 1950. Meðan við flokkurin sat í landsstýrinum fólkaflokkinum, hevur hann at selt út av landinum endanum av skip- saman verið við til burtur av frægara inum. Seinri to tey endurnýggjan. Undir hesum stýrinum irin vid til at framt tiltøk. ið nú eru gjørd fyri eini skipaflotanum. stýrinum vórðu gjørd til hesum tiltøkini undir fyrstu eina flokk- stóru hevur verið tey skjót- ari endurnýggjan av SJÁLVSTÝRISFLOKKURIN, sum í mongum førum hevur verið í samar- beiði javndarflokkinum, ímóti at fremja uppskot javnaðarflokk- sins av 1944. Serstok uppskot hevur flokkurin ikki men undir hesum við var tó havt í hesum máli; landsstýrinum hevur hann at framt tey tiltøk, ið nú eru gjørd og hesum máli. verið við til sett í Verk í Fólkaflokksins støda til sjóvinnuna er Tá tær fyrstu roynd- irnar vóru gjørdar í 1930'unum linufør til sera margháttlig. at fáa nútímans snurruvåds- og landið skrivaði mætur fólkaflokksmaður í danskt blað, at tað var líka ort at lata Føroy- ingar fáa snurruváðsbátar sum at fara at seta línu frå Kongens Nytorv til Rádhuspladsen. Til eina og hverja vinnuliga upp- bygging krevst peningur. Tað er ti um- útvegar ráðandi, at hitt almenna sær ERU ROYND HER Á LANDI i ileggingarpening; men hesum ' hevur fólkaflokkurin altíð verið ímóti. Hvørja ferð tað hevur verið talan um at lata teir, ið ráðini hava, gjalda meira skatt, ella tá roynt hevur verið at útvega pening á annan hátt, hevur flokkurin barst ímóti sum úlvur á skóg. Bert hetta sigur okkum nóg mikið um flokksins stóðu til vinnuligu út- byggjanina. Tá heimsbardagin brast á, vildu fólkaflokksmenn selja skipini av land- fiskimanna og sam- inum. selja veiðuamboð taka stuðlarnar undan felagnum; men hetta miseydnaðist. Flokkurin var endurnýggingar- uppskoti javnadarflokksins í 1944 — einasta fullfíggjaða uppskot, ið er lagt á tingborð. Tá tað flotan, vóru arflokkurin á 1950 samtykt ætlan. sum landsstýrið tó ongantíð vildi føroyska ímóti ráddi um at sanera skipa- fólkaflokkurin og javnað- máli og fingu í saneringar- einum fullfíggjaða seta í Verk. Daprasta vinnulívs- 1950 kapitul í okkara fólkaflokkurin í landsstýrið. søgu byrjaði, tå kom vid meiraluta i Tey 8 árini teir sótu í landsstýrinum minkaði skipaflotin við 5500 tonsum, tey landinum, úr løgdu fyri við at selja frægastu skipini út av hondum fiskimanna (Nólsoyar Páll o. fl.) og teir Undir fólkaflokksstýrinum vórðu Por Í tugalstrolararnir keyptir; men tó so- leiðis at skilja, at tað er núsitandi landsstyri, ið má gjalda teir. Tá talan um snarútbygging av fiskiflotanum í sambandi við belgiska tilboðið um 30 línubátar. segði fólka flokkurin at teir í MESTA lagi vil- du ganga við til at bíleggja 15. *x Tjóðveldisflokkurin hevur eingi hesum var avreks- verk at vísa á í máli. Hann Poul Øster 25 ÁRA STARVSDAGUR P. ØSTERS skrivstovustjóra á Tvøroyri. Fyri 25 árum síðani varð Poul Øster settur sum skrivstovustjóri á kommunu- skrivstovuni å Tvøroyri. Poul hevði verið húsasmiður. Hóast hann ikki hevði arkitektsprógv var hann so kønur og væl lærdur, at hann gav mongum arkitekti einki eftir. i Hann hevði verið á háskúlum, heima sum burturi, fleiri ár upp í rekur. Á | hesum skúlum gjørdi hann so vart við ! kunnleika og dugnaskap sin, at hann brått var meiri lærari enn næmingur. Men heilsan bilaði. Hann mátti á sanatorium eina tíð | at fáa sær kreftur aftur, og bar væl | Øll á Tvøroyri vóru vitandi um Pouls bókliga og skrivliga megnarskap. og tá ið skrivaraplássurin í kommununi var leysur, undraði tað ongan, at heitt varð taka hann. | hevur nú Poul Øster virkað sum skrivari kommununnar. Hetta arbeiðið hevur hann gjørt fyri- á hann at Í 25 ár myndarliga. Brøv og skriv, sum koma frå Pouli eru uttan feil, tilikt hegni hevur hann til pennin og at seta saman. Poul hevur ikki einans verid kommu nuskrivari. Hann hevur í stórum muni verið fólki á plássinum til hjálpar. tá ið ognar- og onnur skjól skulu hava verið skrivað. Kommunukontórið hevur so statt hjálpt fólki sum eitt sakferarakontór og hevur á tann hátt spart monnum mikl- an pening. Hug hevur Poul havt at hjálpt fólki. Men hann er ikki tann maður, at hetta hjálpararbeiði hevur gjørt tað, at kommunuskrivstovuarbeiðið hevur verið skert av ti. Heldur hevur Poul ikki gjørt hetta mikla ókeypisarbeiði fyri fólk uttan við sóknarstýrisins vitandi og vilja, ja, beinanvegin áheitan. Poul Øster er fulltikin í føroyskum máli. Hann er tann næmingur á Fer- oya fólkaháskúla, sum Símun av Skarði skal hava tikið til sum hin frægasta, hann hevur havt á skúlanum. Poul er ein mentaður maður. Fáur hevur lisið so nógv av vala- bókum sum hann. Hitt søguliga hevur ligið serliga nær hugi og hjarta hans- ara. Tað man vera fátt, sum er skriv- að á føroyskum, sum hann ikki hevur lisið. ikki men lisíð tað so, at tað er fullnar. bara lisið. sodnað til Poul Øster er javnaðarmaður av hug- sjón. Men kortini vil onkur kanska siga, at hann er ikki at seta í annan bás, enn hann hevur kannað til fullnar, nomið og góðkent. Tað er rætt. Hann hyggur ikki við eygum frá øðrum. men er ógvuliga sjålvstødugt hugsandi mað- ur. 25 ár í sama starvi er ein teinur, Poul. Men vit ynskja, at hann skal verða nógv, nógv ár longri. Við tøkk fyri samstarv, vinarlag, trú- skap og framúr gott arbeiði ynskja vit, vinir tínir, tær Pouli, hjartaliga til lukku við 25 ára starvsdegi tínum. Við vinarkvødu hevur verið sera negativur. og frá hans ara síðu er einki komið, id er størri umrødu vert. Tó var tjóðveldisflokkurin á einum máli við javnaðarflokkin í samband við tilboðið um teir 30 Belgiubátarnir. 1960 8. okt. Olieforbrug helt ned til 0,18 liter pr. time. In- gen udgift til væger. Automatisk trækregule- ring. Spar 20 % af Deres varmepenge og få stort varmeudbytte. Pt VALDEMAR LUZEN DoMaskingar Lat sokkar tygara maska upp hjå HELFRID HERMANSEN Dr. Jacobsensgøta 5. ÆBLER tí Píivare Lynnedkølød - derfOr vitaminho!dige Forlang vor æblebrochure (Tlf. 277) Trappegaardens Æblehaver, Kolding Bókur ER = blød i HAVID OG ovggja skipa- J. Simun Hansen, VIT. 1. partur av Norð- og handilssøgu eftir lærara og blað- stjóra, Klakksvík. Egið forlag. — Kostnaður kr. 25—. — Í hesum døgunum kemur henda nýggja bókin í bókabúðirnar. Eitt vala- verk, 235 síður á stødd og við einum hópi av myndum av skipum. skips- manningum, handilshúsum o. øØ. Hetta er dygdarverk, ið ikki bert hevur áhuga allra Norðoyinga, men Foroyinga sum heild. Í komandi blað kemur nærri ummæli av bókini.