hósdagur 25. apríl 2002síða 11

Nr. 78 • hósdagur • 25. apríl 2002 • 76. árgangur • www.sosialurin.fo Sunnudagin klokkan 15 verður forvitnis- ligur dystur millum meistararnar í Føroy- um og Íslandi. ÍA av Akranesi og B36 úr Havn bresta saman í hesum dystinum, og ætlanin er, at hetta verður eitt afturvend- andi tiltak FÓTBÓLTUR Stefan í Skorini Ferðalagið úr Íslandi kemur til Føroya fríggjadagin, og sunnudagin møtast liðini í Gundadali. Dysturin verður nevndur Atlantic Cup, og vinnandi liðið fær steyp handað. Ætlanin er, at hetta skal vera ein afturvendandi dystur, sum verður á hvørj- um ári. Annað hvørt ár skal At- lantic Cup spælast í Føroy- um og annað hvørt ár í Ís- landi. Lagt verður fyri í Føroyum. Fríggjadagin skal B36 spæla fjórðingsfinalu móti HB í kappingini um Løg- manssteypið. Ætlanin var upprunaliga, at hálvfinalan skuldi spælast sunnudagin, men um B36 kemur víðari í kappingini, so verður hálv- finalan útsett. Atlantic Airways og Ice- landair stuðla tiltakinum saman við grunninum FITUR, sum hevur til enda- máls at menna samstarvið millum londini í Útnorði. Ætlanin er at byggja hetta tiltakið upp til nakað stórt, so at áskoðarar og leikarar fáa áhuga fyri hesum dyst- inum. Komandi ár er møgu- ligt at skipað verður fyri vikuskiftistúri til Íslands í sambandi við dystin, so at talið av ferðandi til dystirn- ar kann økjast. Borgarstjóri tók stig til vitjan Tá borgarstjórin í Akranesi var á vitjan í Føroyum í sambandi við undirsjóvar- tunnilin til Norðoyggjar, tosaðu hann og formaðurin í B36 saman um møguleik- arnar at skipa fyri einum dysti millum meistararnar í báðum londunum. Síðani komu FSF og íslendska fótbóltssamband- ið við í fyrireikingarnar, og stuðul var samstundis fing- in úr grunninum FITUR. – Vit vildu hava sam- bondini í báðum londunum við í fyrireikingarnar, tí næsta ár eru kanska nøkur onnur lið, ið skulu kappast um steypið. Tá kunnu sam- bondini taka endan, so kappingin ikki dettur niður- fyri, sigur Kristjan á Neystabø. Dysturin verður leiktur á ovara vølli í Gundadali. Spurningurin var, um dyst- urin ikki skuldi leikast á Tórsvølli, men partarnir vóru samdir um, at tað kanska er nakað tíðliga at fara á Tórsvøll, og hýrurin kring vøllin er betri í Gundadali. Lassin Isaksen fer at døma dystin, og Tummas Pauli Olsen og Jens Albert Simonsen eru hjálpardómarar. Akranes ÍA er eitt tað mest sigurs- vanda felagið í Íslandi. Í nítiárunum vann felagið fimm meistaraheiti á rað frá 1992 til 1996. Síðani vann felagið aftur meistara- heitið í fjør. Tað var seytj- anda ferðin, at liðið vann meistaraheitið. Liðið hevur altíð spælt við í bestu deild- ini í Íslandi. Liðið er bara mannað við íslendskum leikarum, og hetta er óvanligt í Íslandi, har fleiri lið hava útlendsk- ar leikarar í hópinum. 27 ára gamli Gunnlaugur Jóns- son varð í fjør kosin ársins leikari í Íslandi. Grétar Steinsson hjá ÍA varð kosin besti ungi leikarin í Íslandi í fjør. Royndasti leikarin er málverjin Ólafur Þórðar- son, sum hevur spælt 368 dystir á besta liðnum hjá ÍA. Hann spældi sín fyrsta dyst í 1982, og hann hevur spælt 70 landsdystir fyri Ísland. Hann hevur sjey ferðir verið meistari, og seks ferðir hevur hann vunnið steypakappingina. Akranes er annars ein lítil býur beint norðanfyri Reykjavík við 5700 íbúgvum. Akranes á vitjan Argja Róðrarfelag hevur havt aðalfund, og nýggj nevnd er vald. Johannis Johannesen er for- maður, og felagið ar- beiðir við at skifta bátarnar KAPPRÓÐUR Stefan í Skorini Á aðalfundinum varð nýggj nevnd vald. Johannis Johannesen er formaður, Rúni Johannesen er næst- formaður, Johnny Mikkel- sen er skrivari, Fróði Olsen er kassameistari og Hans Eivind Olsen er nevndar- limur. Felagið sigur í tíðinda- skrivi, at tað arbeiðir við at skifta bátarnar út. Í fjør fekk felagið nýtt 5-manna- far, sum kallast Blikur. Til kappingarárið í ár hevur felagið fingið nýtt 8- mannafar, sum er Argjabát- urin, og 6-mannafarið Lómur verður skift út kom- andi ár, tá nýggjur bátut skal byggjast. Tað er Sámal Hansen, ið smíðar nýggju bátarnar. Bátarnir eru mannaðir til kappingina í ár, og tær eru so at siga tær somu sum í fjør. Felagið dylur ikki fyri, at vónirnar at fáa góð úrslit komandi kappingarár eru góðar. Til at betra um umstøð- urnar og venjingarstøðuna hjá rógvarunum hevur fel- agið útvegað fýra nýggjar rógvimaskinur, so at rógv- ararnir kunnu venja meira støðugt. Til at útvega pening til virksemi í felagnum skipar Argja Róðrarfelag fyri neytamykjukapping 11. mai. Róðrarneystið á Argj- um, sum tekur 200 fólk, verður eisini leigað út til veitslur, brúdleyp, dans og annað. Felagið hevur í ár 20 ár á baki, og hevur felagið í hes- um tíðarskeiðnum vunnið fleiri enn hundrað steyp til ognar. Argja Róðrarfelag havt aðalfund Sunnudagin bresta meistararnir úr Íslandi og Føroyum saman í fyrsta dystinum í Atlantic Cup. B36 vann meistaraheitið í fjør og skal tí møta meistaraliðnum úr Íslandi Mynd: Álvur Haraldsen Argja Róðrarfelag og Argjabáturin, fremst á myndini, hevur aftur í ár ætlanir um at vera við í oddinum 21 20 Nr. 78 - 25. apríl 2002 UTTAN ÚR HEIMI Búskapur og vinna: Taka nú undir við evruni Alt fleiri og fleiri bretar taka nú undir við, at felags evropeiska gjald- oyrað, evran, eisini verð- ur sett í gildi í Bretlandi. Ein meiningakanning í blaðnum Financial Tim- es vísir, at 43 prosent av teimum spurdu høvdu tikið undir við evruni, var fólkaatkvøða nú. 51 prosent siga, at tey høvdu atkvøtt ímóti. Hóast meiriluti fram- vegis er ímóti evruni í Bretlandi, vísir kanning- in, at meirilutin minkar. Fyri einum lítlum ári síðani vísti ein tilsvar- andi kanning, at munurin millum ja og nei var 27 prosent stig. Nú er hann bara átta. Av teimum 15 ES- londunum eru tað bara Bretland, Danmark og Svøríki, sum ikki hava sett evruna í gildi. Stjórnin í London hevur boðað frá, at hon fer at leggja málið út til fólka- atkvøðu, tá ávísar bú- skaparligar fyritreytir eru loknar. Størri stuðul Danska stjórnin ætlar sær at økja stuðulin til londini í Eysturevropa. Upprunaliga var ætlanin at lata londunum 800 mió. krónur í ár og næsta ár, men nú er avgjørt at hækka stuðulin 1,1 mia. krónur, so hann verður 1,9 mia. krónur um árið hesi bæði árini. Enda- málið við tí økta stuðlin- um er at skunda undir verkætlanir, sum ætlandi skulu verða lidnar, áðr- enn tey flestu eystur- evropeisku londini koma upp í ES frá 2004. Vánaligt úrslit Stóra svensk-sveitsiska fyritøkan ABB hevði 114 mió. dollarar í halli tríggjar teir fyrstu mán- aðarnar í ár. Samanbor- ið við sama tíðarskeið í fjør er úrslitið í ár vána- ligt, tí fyrsta ársfjórðing í 2001 hevði ABB 138 mió. dollarar í avlopi. Samstundis vísa tølini fyri fyrsta ársfjórðing í ár, at bíleggingarnar hjá ABB eru 19 prosent minni verdar enn í sama tíðarskeiði í 2001. Hóast tað er vánaligt, so er úrslitið betri, at marknaðurin hevði væntað. Úr Norðurlondum: Einki siglingar- loyvi Norska løgreglan hevur avdúkað, at ein trolari í Sunnmøre fiskaði í fýra ár uttan neyðugt sigl- ingarloyvi. Hetta var í tíðarskeiðinum frá au- gust í 1996 til august í 2000. Málið er tað álv- arssamasta av sínum slagi higartil, og løg- reglan hevur ákært bæði reiðaríið og skip- aran. Løgreglan hevur kravt, at reiðaríið skal fáa í hvussu er 100.000 krónur í bót, og at skip arin missir pappírini. Løgreglan sigur, at tá hon kannaði trolaran, sum eitur Hopen, kom hon fram á 33 ymisk brek umborð - men einki siglingarloyvi. Light skal burtur ES hevur gjørt av, at orðini "light" og "mild" skulu av sigarettpakk- unum eftir tann 1. oktober, og danska stjórnin hevur boðað frá, at hon ætlar at fylgja boðunum longu frá fyrsta degi. Í felagsskapinum Kræftens Bekæmpelse fegnast tey um avgerð- ina hjá ES og stjórnini. Sagt verður, at orðini "light" og "mild" eru villleiðandi, tí tað eru líka nógv skaðilig evni í hesum sigarettunum sum í teimum, ið ikki hava merkingina. Tí er tað beinleiðis skeivt at lýsa við teimum báðum orðunum, sigur felags- skapurin. Tann nýggja reglan ber í sær, at minni tjøra skal vera í sigarettun- um, og at eitt nýtt hámark skal setast fyri nikotininnihaldið. Latin barna- vernd Norsku barnaverndar- myndugleikarnir við- gjørdu í fjør meiri enn 2600 mál um viður- skiftini hjá børnum, og í 538 málum endaði tað við, at børn vórðu tikin frá foreldrum. Tað eru 46 fleiri enn árið fyri. Sambært norskum bløðum snúðu nógv av málunum seg um børn, hvørs foreldur vóru rúsevnismisnýtarar ella sálarliga sjúk. Ísraelska stjórnin er misnøgd við, at tann serliga kanningar- nevndin skal ikki kanna ísraelsku pástandirnar um, at flóttafólkalegan Jenin var miðstøð hjá palestinskum yvir- gangsmonnum MIÐEYSTUR Árni Joensen Upprunaliga segði ísra- elska stjórnin seg vera til reiðar at góðtaka, at ST sendi eina nevnd til pale- stinsku flóttafólkaleguna Jenin á Vestara Áarbakka at kanna, hvat var hent har undir ísraelsku herseting- ini. Samstundis segði stjórnin seg vera sinnaða at samstarva við nevndina, men gjáramorgunin boðaði ísraelska útvarpið frá, at stjórnin hevði tikið tilsøgn- ina aftur. Stutt eftir segði ST- aðalskrivarin, Kofi Annan, at hann hevði gjørt av at útseta Miðeystur-ferðina hjá nevndini. Sambært ST-talsmonnum tók aðalskrivarin avgerð- ina, eftir at ísraelski ST- sendiharrin, Yehuda Lancry, hevði boðað honum frá, at Ísrael er ikki heilt nøgt við nevndina, og at ísraelska stjórnin heldur tað vera rætt at manna nevndina við fleiri hern- aðar- og yvirgangsserfrøð- ingum. Samstundis hevði Lancry gjørt greitt, at ísraelska stjórnin eisini vil hava nevndina at kanna yvirgangsvirksemið, sum hevði miðstøð í Jenin, og sum sambært sendiharr- anum var orsøkin til, at ísraelski herurin fór inn í leguna. Talsmenn hjá Kofi Ann- an søgdu í gjár, at aðal- skrivarin hevði valt at bíða við at senda kanningar- nevndina til Miðeysturs, men at nevndin væntandi fer avstað leygardagin. Hinvegin gjørdu ST-tals- menninir greitt, at aðal- skrivarin hevur ongar ætl- anir um at manna nevndina øðrvísi, enn hann hevur gjørt, men at hann kanska fer at lata nevndina fáa fleiri serfrøðingar við sær. Í sjálvari kanningar- nevndini eru fyrrverandi finski forsetin Martti Ahtisaari, fyrrverandi flóttafólkahákommiserurin hjá ST, japanarin Sadako Ogata, og fyrrverandi aðalskrivarin í Altjóða Reyða Krossi, sveitsarin Cornelio Sammaruga. Geiðslavirkin evni eru runnin úr kjarn- orkuendurvinningarv erkinum Sellafield og niður í grundvatnið undir verkinum. UMHVØRVI Árni Joensen Bretska blaðið The Guard- ian skrivaði í gjár, at nakrir 50 ára gamlir tangar á kjarnorkuendurvinningarve rkinum Sellafield eru farnir at leka. Fleiri túsund tons av geiðslavirknum evnum eru í tangunum, og mynd- ugleikarnir hava sett eina skjóttarbeiðandi nevnd at kanna lekan og møguligar avleiðingar. Nevndin skal eisini kanna, hvat skal gerast fyri at forða fyri, at tey geiðslavirknu evnini, sum eru runnin úr tang- unum, koma í samband við drekkivatnið. Seinastu árini hevur fleiri ferðir verið nevnt, at vandi kundi vera fyri leka á Sellaf ield-verkinum. Myndugleikarnir hava nýtt meiri enn eina milliard krónur til at byggja nýggjar tangar, men arbeiðið hevur tikið longri tíð enn ætlað. The Guardian skrivar, at eftirlitsmenn hjá bretsku kjarnorkumyndugleikunum varnaðust lekan í november í fjør. Royndir at bora niður í jørðina nærhendis verk- inum vístu, at geiðslavirkin evni vóru í jørðini. Sambært blaðnum var talan um evnið technetium 99. Norska stjórnin hevur fleiri ferðir mótmælt, at hetta evnið rennur frá verkinum út í Írska Havið og haðani við streyminum inn í norskan sjógv. Bretsku kjarnorkumynd- ugleikarnir siga í einari fyribilsfrágreiðing, at sum er nýtist almenninginum ikki at stúra, men at kann- ingarnar halda fram. M. a. er ætlanin at kanna, hvussu nógv technetium 99 er likið úr teimum gomlu tang- unum, um onnur geiðsla- virkin evni eru runnin úr tangunum, og um tangarnir framvegis leka. Geislavirkin leki í Sellafield Ísrael vil ikki samstarva við ST-kanningarnevnd Hendan loftmyndin av Jenin prógvar orðini hjá ST- senmdimanninum Terja Rød Larsen um, at Jenin líkist mest einum jarðskjálvtaøki Mynd: Reuters C M Y K 20