leygardagur 5. november 1960síða 2

Nr. 45 SØSIÁLURIN. — Til Føroya veljarar! Framhald frå 1. síðu. við donsku myndugleikarnar vilja vit, sum ein vinnulívsmaður tók til, longu undir hesum landsstýrinum hava fingið at kalla tey fiskiskip, okkum tørvar. 3. EGNSUDVIKLINGSLÓGIN OG FOROYSKA VINNULÍVIÐ Sitandi landsstýrið legði til brots at fáa hesa lóg at virka í stórtsknum mu- ni her á landi. Og nú er greitt til tess. Login er í gildi fyri Føroyar vid, og vit kunnu sambært hesa lóg og lógina um industrilán fáa pening til loysn av sjálvt teimum mest peningakravmiklu uppgávum, um vit hava skilagóðar ætl- anir og vanliga kravda eginpening. 4. HUSABYGGILANSSKIPAN Allir føroyingar hava nú langar tíðir saknað góð og rímilig láni- líkindi til frama fyri hús, serliga set- húsabyggingina. Sitandi landsstýrið legði árat um borð fyri at fáa henda spurningin loyst- an. Og nú er komið at kalla undir land. Østifternes kreditforening hevur avgjørt at føra lånivirki sitt til Føroyar, og å tingbordi liggur uppskot frå landsstyr- inum um serliga løgtingslog, ið heimilar at geva veðhald fy uppískoytislán, 30 % 2. veðhald aftrat 1. vedhaldslåni um 40—50 % altso ialt 70—80 %. Vónandi nýggja byggi- lánsskipan í lagi komandi ár. ígjógnum eina tingid verdur henda 5. SJUKRAHUSBYGGINGIN i FØR- OYUM Eitt gamalt mål, hevur ligid i naggatódni og ikki komið um fliðuna. sum Sitandi landsstýrið hevur gjørt hetta mål til eitt av sínum hjartamálum at fáa framt. landið soleiðis, at vit kunnu siga, at byggingin av einum lands koma at kosta Og nú liggur mett til at sjúkrahúsi. um 13 milliónir. og av einum sinnissjúk rahusi, mett at koma at kosta um einar 36 milliónur. er komin undir land. Alt tykist at liggja so væl fyri, at skjótt verður farið undir byggiarbeidi. Eitt glediligt framstig, so illa sum vit liggja viðvíkjandi landssjúkra- í løtuni sinnissjúkahúsaviðurskiftum! húsi og 6. HIN SOCIALALOGGAVAN EINS GÓÐ HJÁ OKKUM SUM i DAN. MARK Hetta var eitt ófrávíkiligt krav frá vnadarmonnum til teirra. sum komu indsstýri saman við teimum. Fólkaflokkurin og tjóðveldisflokkurin ki ganga undir hetta krav javn- ðarman Sum øllum kunnugt er hetta kravið longu gingið út, socialar lógir eru fram- dar, sum gera okkara sosialu forsorg eins góða og hon er úti á landinum í Danmark. Eitt hitt glediligasta framstigið. ið er hent í Feroyum. Men nú eru menn longu farnir long- ur niðri. Teir hava gjørt sosialu for- sorgina mun betri enn Landsstýrið er við at fyrireika upp- skot til komandi tingsetu at igjøgnum- føra somu víðari føring av sosialu lóg- fyri Føroyar Falan er um ceimma gavuni hækking av grundstigunum og at lata forsorgarpeningin vera eins stóra yvir alt landið nú er hann hægri í stór- støðunum enn úti á landinum. Hetta er eitt mál sum javnaðarmenn úr Førovum kann verða til stóran stuð- fyri í tyr) á ul danatingi AV FISKIMANNA OG ÚTRÓÐRASTUDN- 7. HÆKKING MINSTULON INGINUM At hækka minstuløn fiskimanna uppí 1000 kr hevur javnaðarflokkurin barst fyri — leingi einsamallur. Men tað bar ikki til. Nú bar betri til. Uppskotið sum javn- aðarmenn stríddust fyri, var 1050 kr. Men so kom tjóðveldið við Erlendi Pa- trussyni við uppskoti at hækka ta í 1954 galdandi minstuløn við pristalinum Er- lendur P. fiskimannafelagsins vegna var tå gingin við at lækka hana frå 800 nið ur í 650. Henda hækking vildi bara týtt eina minstuløn uppá 864 kr. sambært útrokning av pristalsnevndini. Nú bar ikki til at vinna ein meirluta fyri stórri hækking enn 900 kr. Men frá 700 upp í 900 er eitt munandi stig. Haraftrat eydnaðist at fála útróðra- studningin frá 2 og 5 oyru til atvikavist 6 og 9 oyru kg. Menn, sum í dag avreiða hýsu fyri 65 oyru, fáa veruliga 74 oyru fyri kg — og tað er við høvdinum. 8. SJÓMARKIÐ FRÁ 3 MÍLUM TIL 646 SJÓMÍL S-ára folkaflokksmeirluta kunnugt ta dáragerð at landsstýri gjørdu sum ganga við til at seta sjómarkið til 3 sjó- míl bara við tí bata, at linjurnar vórðu sum teir taka til »eitt sindur upprætt- aðar. Og so var hesin sáttmáli settur at gjalda í 10 ár. Hesa dáragerð sitandi stýri bøtt væl uppá við at fáa bretar at broyta sáttmálan so- hevur lands- ganga við til at leiðis, at uppsagnartíðin verður stytt við 4 árum, altso frá 67 til 63. og soleiðis, at 12 tjóðir uttan bretsku, ið tó má fiska utt- an fyri 6 sjómíl til 1963. tá verður. um mílamarkið verður sett fyri allar vit vilja, eisini bretska tjóðin at noyð- ast at fara út um 12 míla markið. Linjurnar fyri 646 mílamarkið eru eitt sindur minni »upprættadar« enn við 3 mílamarkið hjá 8-åra fólkaflokks meir- lutalandsstýrinum. 9. STUDENTASKULIN Nú er trætan á gosi um studentaskúl- an. Tjóðveldið tykist at vera farið úr sínum góða skinni móti føroyska stu- dentaskúlanum. Men veruleikin er so tann, at 8-åra fólkaflokksmeirlutastýri fekk onga studentaskúlabygging í lag. Undir hesum landsstýrinum er bygg- ingin vorðin til ein veruleika nú byggja menn studentaskúla uppi í Hoy- dølum, id er ætlað at verða okkara »uni versitetsbyur« 10. LÆRARASKULABYGGING Ein skensul og skomm sum lærara- skúlaundirvísingin hevur verið fyri við Einki ari stovu her og har fyri og aðrari eftir. fólkaflokks hóli. hóli. rikist frá einari lænt- gjørdi kor! Tad er vorð 8-ára meirlutastýri einki at bóta um hesi ræðuligu Her verður nú brovting í. tíðarhósk ið álvara í at fáa bygt ein kúla andi lærara 11. VEGA. OG HAVNA- INGABYGGINGIN. Samstundis sum all hesi og onnur OG LEND- stór mál taka seg upp og verða ein veru- Reiki, verður vega- havna- ravmagna- bergsholsmál loyst sambært ein av lands stýrinum lagdan 5 áraplán. Vit kundu hildið á við at tikið fram støðuna hópin av áhugamálum og lýst til teirra 8-árafólkaflokksmeirlutastýri- num og hjá núsitandi landsstýri. Men liga sakliga lýsingin er ivaleys sum próv henda órongiliga og fullkomu- førsla. hvor politikkurin er betri og Í 70 ár Hósdagin 3. gævu monnum løgtingsmadur sjeyti ár. Vit ynskja honum hjartaliga tillukku við degnum, og vit takka honum hjarta- liga fyri slóbrótandi stríð sítt fyri ar- beidarafjøldina. Her skal sjålvandi ikki aður nakar »kronikkur« logar« til tess er Jóan Petur dómligur og fúsur til verka. Hann, ið sær Jóan Petur, skjótan og bragdigan og livandi við í øllum spurn- ingum, øllum lívsins áhugamálum, dett- ur ikki í huga, at her er ein maður, ið er við at leggja frá sær. Nei, ein kennir tað sum, at hesin maður bara stendur í nov. varð ein av okkara Jóan Petur Davidsen, verða skriv- nakar kronu- ov ung- fullum arbeiði, men er til reiðar at fa- ra undir meiri. Og vit vóna, at Jóan Petur eisini verð ur at halda fram og vera við í ollum ti nýggja, ið stendur fyri. Tað er ikki ov nógv sagt, at verri bú- ravnur (hetta verður sagt sum ein kom- plement) enn Jóan Petur hevur sum løgtingsmadur fyri Satdoynna finst ikki. Og her er tað merkiliga, at menn í øllum bygdum hava ta kenslu, at hann hevur verið líka nógv fyri teirra bygd sum fyri heimbygd sína. Havn er bygd á Sandi fyri mongum verið árum síðani, havn, sum Jóan Petur eig- ur stórstu æruna av. Og nú fer víðkan fram av hesi havn. Og tað vita Sand- ingar, at henda víðkan eigur Jóan Pet- ur eisini ikki minstu æruna fyri. Vegur verður bygdur millum Sand og Dal, bryggja bygd í Skálavík og Skop- uningar standa fyri at fáa síni havnar- viðurskifti bøtt jútt- — framtøk, ið hava átt heitasta við peningi, ið aður er talsmannin í Jóan Peturi. Petur hevur av verið Jóan sonnum oyggj síni ein góður talsmaður á tingi. Hann hevur verið Føroyum ein góður sonur, men fyrst og fremst hevur hann verið slóbrótarin fyri arbeiðarahugsjón- ita, arbeidararørsluni her á landi. Sum ungur var hann burturi. Har lærdi hann ta sosialistisku rørsluna at kenna og varð hugtikin av henni. Komin aftur til Feroyar legði hann út í stríðið fyri hesi reinu, men veld- ugi hugsjón. Tað var ikki lystiligt. Hon um møtti ikki kín og klapp og von orð, men harðskapur. skúgvan og beinavegin forfylgjan, so hann, hóast av allradugi- ligastu fakmonnum, mátti rýma úr Havn , trýstur av tåverandi arbeidsgevarum ið ikki Men Jóan kundu hoyra orðið sosialist. Petur er megnarmaður. fann varð ikki jarðsligin. Hann bjarg- aði sær og konu síni og børnum og er í dag ein fríur maður. ið situr á sín- vm og stendur ikki fyri nøkrum manni til svars fyri nakað. Ein avrekskappi í orðsins sanna týdningi! Það er Jóan Petur. Hjartaliga til lukku ! ! ! ari hjá veljarunum at styðja nú 15. í hesun Eingin við skili og ábyrgd fyri sær sjálvum, landi og fólki kann greiða at kvødu fyri ødrum enn teimum, ið umboða javnaðarflokkin. Atið Mmegu vit vera vid al velja politikki, ting Cr un leggja seg ímóti ti menn. ið sum lagt er upp til nú, hvorki á ella niður á danating. Mlraminst lin i hor 1anGd OKKATAa nidur å sum 1 liggur í danating. ti dag, vannrøkt av teimum, sum framman fyri hesum lands stýri sótu í 8 år og veruliga einki gjør- du, lótust ikki um vón. so at kalla all- ar tær stóru og ståøstu uppgávurnar, sum megu loysast. um livandi kann ve- ra her á landi, vóru óloystar, tá íð hetta landsstýri tók við. Sitid ikki Veljið javnaðarmenn 2 danating ! heima! + Í S. november 1966” Hugskot um fólkatingsvalið Hvønn skal eg velja? Kann tað vera ein spurningur fyri ein arbeiðsmann og fiskimann sum meg? Nei! Eg eri eldri. Havi fylgt við. Veit, hvor ið altíð hevur barst fyri meg, fyri hin minna mannin — og harvið fyri Føroyar, tí vit fiskimenn og arbeiðs- menn eru fjøldin í Føroyum. Eg minnist — eri sjeyti ár — tá ið javnaðarflokkurin kom á ting. Hann var skjótt kallaður fyri uppskotsflokkurin. Og hvørji vóru uppskotini. QOll, hvort eitt tað einasta miðaði ímóti at gera korini betri hjá okkum, hjá føroyingi- num í Føroyum. Ja, eg minnist, minnist uppskotið um kostbata til fiskimenn, um sáttmálabata, minnist megnaruppskotið um við lóg at veita fiskimanninum hampiligan part av tí stóru penngahæddini, ið fekkst fyri feskfiskafarmarnar, ið fiskimenn vágaði lívið fyri at fáa á marknaðin í Bret- landi. Minnist, at um henda lóg. hetta uppskot javnaðarmanna ikki varð sam- tykt, vildu fiskimenn sitid illa fyri und- ir krígnum. Eg minnist stríðið fyri ellisrentu og avlamisrentu. Felt, felt og aftur felt. Men so gekk. Hin stóri valsigurin í 1936. Hann fekk sett skjøtul á. Aftaná hann góvu sambandsmenn og sjálvstýris ið tå sótu, eftir, men ikki so sum javnaðarmenn vildu hava sosiala for- menn, langt teir at ganga, tað var, at sorgin skuldi vera líka so góð og rúm- sátt Danmark. Ég var glaður fyri, at eg kortini var ið seinasta takið var vunnið sum niðri í á lívi, nú fyri teimum gomlu. avlamisfólkum, sjåku, einkjum, faðirleysum og ødrum treingjandi. Eg var glaður yvir at liva og síggja, at eisíni útróðramenninir eru komnir við bæði viðvíkjandi beinleiðis stuðuli, láni til bátar og størri før. Mangt javnaðarmonnum, tað skal eg sum gam- gott er at minnast tykkum al maður ásanna fyri Gudi og hverjum manni. Eitt er yvir, tað er, at landbrúkið tykist at ve- kortini, sum eg eri keddur ra gloymt, ti har gøngur aftur å hond- fækka. og menn siga mær. at hon minkar. tí at int, neytini dyrkingin minkar, rkararnir sleppa ikki av við grødina, | dy epli. gularøtur og annað. Góðu javnadarmenn, royni at fáa skil á og stuðul til landbúnaðin. tí gott er at hava hjallin á landinum heldur enn á sjónum. Flestir megu hava hjallin á sjónum, tað gerst ikki við, okkara lag- iga ikki at gloy- na er henda. men vit e ma hjallin á landinum, vit eiga ikki at gloyma at fáa mest møguligt arveiði á landinum. ast, Eg ætli mær tað er tað, sum drypir drúgv at velja javnaðarmenn á fólkatingið og eg vil biðja allar av javnaldrum mínum og allar slitmenn sum meg velja javnaðarmenn. ja. eg haldi. eg tryggur kann biðja allar før- velja javnaðarmenn á dana- oyingar Gamalur maður. 7 KR OPDAT LV 19 TL CAME 11 MA Veriumálaráðharrin Fi Framhald frå Í. síðu. besvaret fald stats- matte påregnes behandlet i og af statsministeriet. hvor det i alt hjemme, selv om primært hører ministeriet tager forsvarsministeriet med behandling Med på råd ved venlig hilsen Poul Hansen, Sum ådur sagt verdur Oyggjarvegurin gjørdur liðugur. tann parturin, ið eftir er. av Føroyum sjålvum sum lagaligast fellur. P. M. Dam.