leygardagur 18. november 1961síða 2

Nr. 46 SOSTALURIN P. kundi borið fiskimonnum, Men eg | veit tað, at hann berjist sum úlvur á Røda logmannsins ... (Framhald frá 1. síðu) ART. 4. 1Tær sum liggja å skapinum, verða varðveittar av Samkomu uppgåvur, felags- eini einum Rådi eini Nevnd, einum Dómstóli. Hver av hesum stovnum virkar inn- anfyri rammurnar av teimum heim- ildum, sum eru givnar teimum í hesi traktat. Ráðið og Nevndin fáa hjálp frå eini fíggjarligari og eini socialari nevnd. nn ART. 5. Limaståtirnir allar høvuds- og serligu fyriskipanir, ið eru hóskandi til gera at tryggja, at allar skyldur verða lúk- aðar, ið standast Traktat, ella sum stava frá gerðum, ið eu gjørdar av stovnum. Teir av hesi felagsskapinum tess lætta felagsskapinum fremjanin; av teim og um uppgávum, sum liggja á honum. Ansa ikki at gera fyri- skipanir, sum eru skikkaðar at anddeva málsstrembanini í verður eftir ímóti fremjanini av hesi Traktat. ART. 6. 1. Limastátirnir samskipa í nærum sam Felagsskapsins stovnar ið tørvur er á at fremja tey mál, ið sett eru í hesi traktat. Felagsskapsins stovnar royna ikki at út- arbeiði við fíggjarliga politikk sín so langt, nn virka andvegis felagsskapsins arliga stábiliteti inn eftir sum eftir, ART. 7. Alt slag av diskriminatión. sum stendst av nationaliteti, er bannað innanfyri tað virkisøki, sum traktatin avmarkar, tó við ti fyrivarni, ið er tikid i traktatini við- víkjandi serligum tilfellum, Eftir uppskot: frá Kommisjónini kann at hava rådført seg við Samkomuna fremja ráðið við reinum meirluta aftaná eina hverja fyriskipan við teirri ætlan at banna tilikum formum fyri diskrimi- natión. ART. 1. Felagsmarknaðurin 8. verður uppbygd- stig við eini yvirgangstíð fr, kunnu vit hóskandi be- ra Við nakrar av fyrimununum og ti kann vekin iva viðvíkjandi at fara felagsmarknaðarsamgonguna. Sum longu nortið við er stødan. sum ur uppá Sagt í stuttum stig fyri 12 ár. 0. s. sum uppi ig hon er i dag hjå okkum vid at standa uttan1yrr illar samgongur. ogvuliga hætti:lig vidvikiandi klinnf'ski- og salt- fiskasølu okkara Italiu og Grikk landi tað ikki stendur end unna slenpa undan 13 % klipp- og saltfiskin og 18 unn safiskin og annan erður tað greitt. at hesin toll lin ve ikki at raka okk um I er fyrsti og kanska stórsti fyri- TY , Annar munur er t um Bretland fer uppí teir »6« verða vit ikki bara at sleppa av við flag fiskatollin. men kan- ska esini av við tollin unpá feskfiska- landingar á bretska marknaðinum friði fyrimunur er, at vit eisini vid ølu av salt- og klippfiski í Brasilíu koma at standa betri enn nú, ti ein tått- urin i Romatraktatuni er, at samgongu- londin teirra stýri, hevur fingið tað sum skyldu sína og upngávu at taka samráðingar við uttanfyristandandi ð talan er um at gera hand- londini, tå il:sáttmáalr við Tað skuldi nevniliga verið grund til at hldið, at ein so veldug samgonga. ið nógva ferðir meiri at bjóða aft enn eitt einsamalt pinkalítið samfelag sum okkara føroyska, betri kundi greitt at fingið ; lag e'na handils- sáttmála enn vit einsamallir við ongum at bjóða aftur. Fyri at fáa handil í lag við Brasilíu má vaðkomandi fyrst og fremst kunna keypa rúgvur av kaffi. Tað er so 1'tid, ið við kunnu keype av kaffi. Fyri at fáa fiskahandil og búnaðarveruhandil í lag Við Brasiliu hevur Danmark noyðst at keypt rúgvur av kaffi. Og hesi evnini tey. hevur so urimoti at gera afturímótikeyp hjá Danmark hev ur verið okkara einasta bjarging av klippfiskasølu okkara til Brasiliu. Men tá ið nú Danmark noyðist at fara uppí tey »6«, verður tað ikki at kunna taka sær av handilssáttmálagerðum við lond- ini, sum standa uttanfyri marknaðar- samgongulondini. Ti tær samráðingar eru sum givnar samgongum upp í hend- ur. v Eg siggi, at Erlendur Paturssonur skriv ar í 14. Sept., at tað vil verða ein van- lukka fyri okkum, at tann stóri felags- skapurin og ikki vit sjálvir, sum verð- ur at hava handilssamráðingaúbyrgdina. Hann má so halda, at lagið, sum vit nú hava. at Danmark hevur ábyrgdina fyri handilssamráðingunum, er nógv betri, enn um hin stóra samgongan hevur í hondum at samráðast við uttanfyri- standandi londini um handilsskapins áhugamál. Hetta má verða tikið sum ein stórur >komnlimentur< til Danmark frå Erlendi, at hann heldur tað beinavegin vera eina vannlukku at Danmark íkki framvegis hevur ábyrgdina fyri handils- samráðingum, sum viðvíkja okkum. Men nú verður tað so, at tå ið Dan- mark fer uppí »6-gonguna«, verður tað og út???? sum ein partur i nevndum og stýri teirra »6« stridast fyri solu okkara av t.d. salt- og klippfiski og øðrum vør- um okkara uttan fyri samgonguna. Og standa vit uttanfyri samgonguna kunnu vit als ikki fáa gott av Danmark- ar keypi av kaffi og ødrum vørum. Tess keyp verður tá einans at telja til góða fyri marknaðarsamgonguna. Hugsar Erlendur Paturssonur ikki um tílíkar veruleikar? Hetta eru veruleikar, sum viga nógv hjá føroysku fiskimonnunum. sum skulu liva av at sleppa av við fiskin og liva væl við at fáa góðan prís fyri hann. Og standa vit uttanfyri. sum tjóðveldis menn nú vilja hava okkum at gera. vilja vit ikki bara hava ilt við at fáa hampa- ligar handilssåttmålar við t.d. Brasilíu. ti vit hava so lítið afturímótkeyp bjóða brasilianarunum. men vit vilja eis at ini koma at standa við skerdum luti á okkara gomlu marknadum í Europu. á Bretlandi. ti skip- fastlandinum eins og anin er jú. at marknaðarlandasamgong- an. sum nú Bretland og norðanlondini ætland: verða limir av. fyrst skulu sæta sær, styðja hvort annað við kevni og selu. og fyr: at fremja hetta mál lata tollmúrarnar sína millum falla. sam- stundis sum tey byrgja seg inni í verji- uttanfyristandandi tolli móti teimum løndunum. sum tióðveldisflokkurin vil hava okkum at vera eitt av. Tað er beinavegin láturligt sum tjóð- veldismenn skifta stóðu ella taka stødu »for tilfælleis skylda. sum tað hóskar teirra politisku »propagandu« ella stríði á bógnum við teimum. sum hava tað til máls at vinna á vesturheiminum Tað er almannakunnugt. at komr nistarnir eru at kalla teir einastu, st hvørjari svitu móti allari heimssamgorgu uttan mun til, håttar ymisku londum. m eru vestur- hvussu Ik Tá ið so lå fyri hiå okkum, at lands- stýrið helt umstóðurnar tala fyri at fara upp í EFTA- londini heldur enn at standa uttanfyri unni teir »6« I tå sum landið lá komandi hiå okkum vóru tjóðveldismenn råkandi ímóti. J: tá skuld: tað enasta beina vera t vera limur teimum »6« sum havuð:keyn- arar av okkara salf- og klippfiski. Vi minnast fundin Hotel Ferovum. har ter við ljósmyndum og tabellkurvum 1 hópatali reyndu at pro; at okkara plåss var ikki i EFTA, n hjá teimur OK Nú er vent í holuni. Nú er aftur fund ur í Havn, men hesa ferð er tað fyri at prógva vandan við fara uppí teir »6«. Og teir halda :kki bara fund Havn. men eisini úti um landi. Hví kunna tiáðveldismenn ikki vð gera hetta mál. sum meiri enn nak: annað mál er eitt lívsmál fyri okkum, sakligt? Ein ósaklig viðgerð kann bara skaða okkara fiskimenn og okkara folk í síni he'ld. Í blaðnum 14. Sent. hevur Erlendur Paturssonur ein hon av nunktum frammi sum hann stillar upp sum hin stórsta skaða fyri okkum. Eitt av teimum er. at um vit fara upp »6-landasamgong- una«, vil tað kunna henda. at sterkar útlendskar kreftir vilja koma og bjóða so nógv fyri fisk okkara. at tær fáa all- an fiskin. Men heldur Erlendur Paturs- sonur fisk'menninar fara at dáma tað illa og merkia tað sum eina heimsins ólukku, at teir koma at fáa, um tað verður sum Erlendur Paturssonur spáar í bivandi ótta og rúkandi harm; tvi- falt so nógv fyri fisk sin sum nú. Hetta skuldi íkki verið tey verstu tíðindi, E. skó ímóti hækkan av prísinum uppá út- róðrafiskin frá smábátum sum frá teim- um stóru nýggju skipunum. Hetta at útlitið verður betri og meiri tryggjað fyri okkara klipp- og saltfiska- sølu og feskfiskasølu á okkara góðu gomlu marknaðarlondumá fastlandinum og í Stóra Bretlandi, eru fyrimunir ið viga nógv í mun til.tað, sum vit kvíða fyri vildi hent, um vit fylgdu tjóðveldis- ráðum og settu okkum uttanfyri at bíða 18. november 1961 eftir tí, sum eftiri var av marknaði, tá oll samgongulondini i europeiska figgjar ligu felagsskapinum, vóru sloppin av við tað, ið tey høvdu at selja. Og høvdu tey veitt nóg nógv ella meiri enn eftirspurn- ingurin í samgongulondunum var og so- leiðis vóru noydd at fara út um sam- gonguna fyri at selja avlonið, vildu vit fyri tað fyrsta ikki slopnið av við ein stertin til samgongulondini, og haraftrat vidi tað sum nevnt verið trupult at kapp ast vid samgonguna á marknaðinum utt- anfyri hennara tollvarda oki. Endar í næsta blað. F. F. 50 ÁR VIT YNSKJA FELAGINUM LANGA FRAMTÍÐ OG GÓÐA Tað var av sonnum ein søguligur dag- ur, tá ið S. P. úr Konoy, kennari i Gøtu og Rasmus Rasmussen. kennari á Há- skúlanum. og fleiri við teimum tóku seg saman at skipaa fiskimonnum eitt felag til stríð fyri fiskimanna lenarin- teressum og til bøtan av fiskimannakor- | um í síni heild. Hetta tiltak metti ikki eiti á av and- róðri. Men oddamenninir vóru sosialistiskir | hugsjónarmenn. Teir góvust ikki á hondum. Fylking av fiskimonnum og arbeið- arastættini í síni heild var einki minni | enn bjargingin av bertri korum fyri minnimenta manninum. Fyr) hetta strid hava hesir oddamenn og mangir, ið komu teimum á baki. vunnið sær eitt heidursnavn og tøkk frå allari tjóðini fyri allar tíðir. Felagið hevði til stavnhald at fylkja allar fiskimenn uttan politiskan lit inn- an sínar veggir til eina samlaða kraft til ikki bara at telva fiskimonnum sín rætt- vísa bróðurpart av veiðini. men e'sini og ikki seinast var stavnhaldið tað at koma at verða harri vvir framleiðslu- amboðunum. fiskimadurin rak. og harvið yvir søluni veiðini og keypinum av greiðunum og allari úígerðini. so veiði- maðurin kom ikki fara at veiða sum mest, men eisini at keypa biligast og | ja dýrast og sjálvur fáa ágóðan av | arbeiði. fyrsta av selj: sínum Hitt takið hevur sum tikið alla megin.a. Skipanin at koma til sjálvir at eiga framleiðsluamboðini stendur nú fyri skipa tað kann av | fiskimaðurin keypir | s gast, selur sjålvur fær å- higartil lika eins og at so, at sonnum bíligast. góðan. Vit hjarta Áunngerc Til igheitsráðsvalið i Havn 22. november 1961 eru komnir valstýrinum fyri Torshavnar meinigheitsráð valdømi í hendi fylgjandi 2 listar. A. seg at dýrast og av rætt- ynskja at naa fylking fiskimanna hesum glasiligu og meir 22 Listi Johansen timburmeist Petersen, fulltrúi. ir Højgaard, bilforari e aristur, Tórsh. 1 SiSEn, n Argir Í órsh erar kont bókh: NUSMÓÓIr rFelersen, í Jacob en. Henriksen, 8. Absalon yYrm 14 ari nesen. lærarinna. húsmóðir telegrafi Sen, timburmeist. húsmóðir, trúboðari gå ird, oensen timburm, sen, yn kov, Stillarar: skúlastjór: irpostboð, skrivstovum. Z. Sørensen Í olm, rd Morten A. Joh InNnesen, Johanne:en, stjóri. keypmadur, trúboðari. fulltrúi, fyristøðumaður. Í en. cobsen Lista B. n Frits Mohr, Tórsh. Arge Joensen, húsmóð r Helene S. Kragesten. handilkv. | stjóri. Stillarar: | Thom: en. húsmóðir. | 2. Samuel Samuelsen, eftirlitsm.. 3. Anna M. Christiansen, húsmóðir, | 4. Otto Brimheim. arbeiðsmaður. | Valið fer fram | meinigheitshúsinum í | Havn stemmað verður frå kl. I og kl. 16 til 20. VA PS og 10 til | | Valstýrið fyri Torshavnar meinigheitsráð | Havn, tann 17.11. 1961. Ny. v | Martin Petersen | fm. vísa máli sum skjótast. Eitt av temum kraftartøkunum ið megu verða tikin fyri at náa hesum máli er hjá fiskimannafelaginum at sam- skipa seg við sínum starvsfelagnum fyrst og fremst innan fyri ríkið. harnæst við starvsfelagunum i grannaríkjunum NO- regi, Íslandi og Svøriki. Eitt norðurlendskt samtak millum fi- skimenn og arbeiðsmenn er størsta lyfti- kraftin til betri kor fyri fjøldina og til styrktar av allari tjóðini. Tad var tí eitt hitt daprasta mistak, tå ið kreftir, ið nú eru stjórnandi innan fyri felagið. nýttu øll vánn fyri at forða einari tílíkari samgongu, tílíkum sam- taki millum ta arbeiðandi fjøldina í Før oyum og hinum partinum av ríkinum. Hetta varð giørt, tí teir settu tjóðveldis hugsjónini. lovsingina' framum áhugamál fiski- og arbeiðsmanna. Lynd'd og dråtturin, sum lå aftan fyri hesa stødu og stríðið fyri at verja hesa støðu stakk fram í talur formansins uppi i fundarhøllin! | kommunuskúlanum, har hann fyri samgøngu við allar x: 101 nordurlendskar fiskimenn uttan teir donsku. Vit styðja fiskimannafelagsskapin av fullum huga. av aflari megi okkara. Men just ti vit gera hetta mótmæla vit at menn royna nýta hann sum eitt jarn- brot fyri loy síni E'ngin størri skaði kann verða gjørdur fiskimonnum enn at royna misbrúka felag'ð sum politiskt loysingaramboð. Hesum mesti fiskimenn ikki Henda atburð mega teir 'kki tola. Fiskimanna batin. smámansins bati liggur :kki í loysing og spiading, men i fylking og at gerast felagsl'gari av stórst 6 at loyva. møguligum veidiøk! og veiði- og sølu- rættindum Fukimunsins biarging liggur størst møguligu samgongu vid fyrst og fremst eini brødraligari samgongu við allar starvandi kreft'> innan fyri fjøldina á landi og á sjógvi. Fiskimanna- og arbeidaranna sam- gonga innan fyri rik'O og síðani uttan fyri so langt sum møguligt tad er høvudsmålid, BAY) Tr NES OP ENE VE TT SEES Hold fast ved det faste brændsel - skift til... HESS-O-MATIC -den tænkende kakkelovn. dobbelt termostatstyret dobbelt brændsolsbesperende Pi VALDEMAR LUTZEN