leygardagur 25. november 1961síða 2
‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Nr 47
SOSTALURIN
Røda løgmannsins undir við-
gerðini av felagsmarknadinum
(Framhald)
Sum sagt eru íslendingar og norðmenn
ógvuliga Jla við, um felagsmarknadar-
londini skulu fáa sama rætt at veiða á
slendska og norska sjoøkinum. Og vit
eru heldur ikki glaðir fyri samrætti á
okkara sjógki, hóast tað er frægari hjá
okkum enn hjá teimum við tað, at vit
við at hava bannað trol- og snurruváðs-
veiði fyri okkum sjálvar innanfyri 12-
mílamarkið forða bretum. tjóðverjum.
belgiarum. fransum og ollum fremmand-
um at snurra og trøla innan fyri fiski-
mark okkara. Hervið er vandin fyri
oyðlliskiskapi á okkara fiskigrunnum
minn: enn td. hjá íslendingum.
Men tað er kortini um at gera hjá
okkum at fáa borið tað so í bandi, at
vit ikki bara fáa trygging fyri e'sini hjá
bretum at vinna 12-milnamarkid út frå
beinum linium. og har aftrat at sleppa
at hava sjógvin fyri okkum sjálvar í
mesta mun sum tað nakran hátt er møgu
ligt. Vit megu ikki koma at vera verri
fyri enn norðmenn, sum vit sum sagt
ikk: ivast í verða at fara saman við teim
um »6«, og íslendingar. um te'r fara
uppí >6<-landasamgonguna. Í ti uppskoti
sum av landsstýrinum er lagt fyri tingið
til samtyktar hava vit tíkið fyrivarni og
sett okkara serligu ynski fram. eisini
viðvíkjand“ okkara serligu søguligu. tjóð
skaparligu og stjórnarligu stóðu. ið er
dýr hjá okkum at verja.
Rætturin hjá monnum at koma til
Førovar at virka og seta virkir á stovn,
hverji virkini so eru jálvandi undir
teimum lógum sum vit ikki so óttafullir
fyri við tað, at okkum trýtur væl lønad
arbeiði vællønad arbeiði til oll á
sjógv og landi er eitt loysnarorðið hjá
okkum javnaðarmonnum og vónandi nú
hjá øllum førovingum. Arbeiðsmenn og
fiskimenn. hin stóra fiøldin her á landi
leingist eftir og fagnar vællønt arbeiði.
tvifaldan av fiskaprisinum, um tað er
møguligt.
Men eg kvíði fyri. at tað ikki er so.
at menn í útlandinum síggja tann stóra
vinningin í Feroyum koma rennandi
á leistum higar fyri at leggja niður rúgv
ur av miliónum í nýggjar fyritøkur her
í landi. At skana fyritøkur á landi og
fáa nútímans skin til landið verður óiv-
að hereftir sum nú hovuðstakið hjá okk-
á tingi og úti millum
og
stiorn
um bæd
manna.
Og ein tåttur i samgonguskipanini er
»Tann europeiski ileggingarbanki«. ið
samgongulondini sambært Roma-traktat-
ina hava sett á stovn. Hesin banki hev-
ur somu uppí sum Egnsudvikling:
tev vinnulevsu ella
rikinum, harundir
mur gonguni
lja vit koma at hava
n stuðul mat
talan um ein
og øking av
um ein 1åli at
økja um menna arbeiðsdugi-
leikan
Øll samgongulondini innanfyri felags-
marknadarsamgonguna verða fyri at
fremja heildina og fåa skant eina sam-
vinnu. so kreftrnar koma at virka i
besta skili skapandi hina mestmunandi
framgongd ikki bara hjá einum land.
men hjá ellum samgongulondunum, mer
megu fyri tað avluta ein part av sínum
suveriniteti ella fullveldi heima hjá sær
sjálvum.
Hetta noktast ikki
Og tað noktast ikki. at hesin ruðu-
leiki hevur skant iva og døpurhuga hjá
mongum.
Men henda avlutan av einum parti
av øldargomlum fullveldi. sjålvstyri er
ein fylgja av tí, sum sterkari er enn full
veldi. neyniliga samvinna og felags sam-
ráðing og avgerð til bata og styrktar
og framburð fyri alla samgonguna, fyri
hvort einstakt samgonguland fyri seg so
væl sum fyri tað sum ein part av heild-
ini, um arbeitt verður sum málið er sett
upp
Stóna Bretland. hitt sjálvstýriselskandi
Frakland, hitt brátt aftur velduga Týska-
land, Italia, Belg'a. Håland, Luxenburg,
Danmark. Noregi. Sveríki, Eysturríki
Írland, Ísland.
Øl frælsiselskandi lond hava gingið
við t'l at avluta ein part av suveriniteti
sínum fyri at vinna nakað, sum alt tík-
ið saman um er meiri vert enn oskerdi
suveriniteturin tað at lyfta í flokki móti
tí bjarta máli við samróðri at gera lív-
ið betri og ríkari, lukkuligari og trygg-
ari fyri hvort einstaka landið sum fyri
heildina.
Sameindu europastátir hevur igjøgnum
langar tíðir verið eitt glasiligt mál hjá
stórstu hugsjønarmonnum.,
Hin viðgitni sosialisturin Spaak i Bel-
høvudsærina
gu, sum eigur fyri. at
Romatraktatin varð til veruleika, helt
fyri í eini talu sínu: kanska henda sam-
gonga kom at verða hitt fyrsta stora
og munandi stigið móti Sameindu euro-
peisku státunum
Fá ið tey hernevndu lond hava hild-
ið seg kunnað forsvarad at avluta ein
parti av sínum suverin'teti til samgong-
una, megu vit kunna gera tað sama utt-
an at kvíða fyri at missa nakað av sonn-
um virði og týdningi fyri tjóðina Før-
ovar.
Rom traktatin er ein rammuskapan
undir samráðingum og! samvinnu skal
hann útbyggjast. Nógvir tættir eru ógvu-
liga litleysir og lítið útvenslaðir, har-
undir fiskiskapurin. Hann er beinleiðis
skotin út til umrødu og nærri ásetingar.
Men hann skal eisini verða fullgjørdur
innan 1968 og kann hvønn dag tað skal
vera tíkin upp til endaliga viðgerð
Fyri at vera við og hava høvi at gera
vart við okkum, okkara serstødu og ser-
ynski er lvandi um at gera hjá
okkum at a okkum rættin til tess.
Hetta er nska hin tydningarmesta
grundin tJ gerast limur sum skjótast.
Her leikar nógv á hjá okkum. so nógv,
at tað neyvan er forsvarligt at vera ov
einur á sjóvarfallinum.
Tað ér n ókent. og sum øllum
ikk heilt greiddum stóðum hevur ein
lyndi at aftra seg og vera varin.
Men vit megu taka støðu. Samstundis
sum vit skylda at lýsa eftir svari uppá
spurnir seta fram har ið ikki
øl viðu : lyst út í æsur. megu
Vit spyrja: i
november 1961
Snultarar
feir eru ikki smædnir, Dagblaðsmenn
inir, át teir hætta at fólka-
flokkin í sambandi við endurnýggjan av
uppbygging av landi
sær nevna
skipafløtanum
okkara.
Allir,
um tað
flokkur:r
ræði.
Tað
inn, steðga vega-
og
huga, sum
ið fólka-
til
minnast, hava
var hent
gjørdi, tá ið hann
ið
ígjár, hvat
kom
í
leggja allar árar
var åt
og
5
fyrsta
havnagerdum, sted-
ga øllum útviklingi. Var ikki so lukku-
ligt, at íslendingar, sum ikki vóru betri
fyri enn vit, løgdu alla orku á at skapa
framburð, byggja havnir, byggja vegir
byggja og keypa skip, skapa lív og vir-
ki í hverjum króki landinum,
nógv lív og virki á landi og á havinum,
av so
at fleiri hundrað. ja yvir 1000 føroying-
ar kundu fáa vællønad arbeiði haruppi,
vildu føroyingar doyð í kolbláa hungri
í Føroyum undir fólkaflokkska missrøk-
At tað
verið ólukkan vísir best, at so brátt sum
ingarstýri. eru teir, sum hava
teir fóru úr landsstýrinum og javnaðar-
ta
eina málið fyri og annað eftir varð loyst
menn fingu leiðsluna, kom ferð á.
sosiala forsorgin, skip komu í streym
til landið, grønlendsku rættindini víðk-
að, sjómarkstrætan fyribils loyst okkara
afturvunnin, hav-
fulla
fiskirættindi í Íslandi
na- og vegaarbeiði aftur ferð,
uttan fyri eina
Vestureuro-
hovuðs-
kunnu vit vera
samgongu av at kalla øllum
pa, sum fevnir øll okkara
marknaðarlond.
Kunnu vit standa uttanfyri eina
gongu, hvar ið Stóra Bretland.
Grikkaland eru høvudslond, og hvar id
ætlandi øll hini Norðanlondini eru upp:
í? Hvussu kunnu vit klára okkum uttan
fyri hesa samgongu?
Men
sam-
Italia.
sjúkrahúsbyggingar ætlanin tíkin upp til
snarfyrireikingar, so hon ætlandi í kom-
andi ári verður í fullari gerð, studenta-
skúlabyggingararbeiði gjørt til ein veru-
leika o.s fr.
Undir fyrsta landsstyrinum vid javn-
adarmonnum, sambandsmonnum og Lou-
monnum var lagdur plånurin um
realkreditstovnin. Men tað landsstýrið
fekk ikki stundir at føra henda plån út
í lívið, tí tá kom fólkaflokkska lands-
stýrið sum ein deyð hond — einki hendi
víðari út yvir at tær 10.000 000 ið vóru
undir landsstýrinum
marshallpeninginum til skipabygging
vóru nýttar. Men einki oyra kom aftrat.
Tað fyrsta, ;d sitandi landsstýrið gjør-
di var at fáa skipað fyri, at realkreditt-
stovnurin fekk pening, milliónur tryggj-
út, at landsstýrið fekk
o.s.fr.
isar
komnar fyrsta av
aðar at læna
til at læna
5 árum aftrat ti,
til fiskiskapin.
Av hesum 4 milliónunum vórðu nýttar
beinleiðis tilskot til skipabygging.
Fólkaflokkurin hevði vist breggjað av
at veita tilskot til skipabygging. Men
hann rørdi ikki ein fingur, fyri at skipa
at tilskotspeningur skuldi
og
4
ið stóð á fíggjarlógina
høvi milliónur um árið í
til
fyri, hesin
koma til vega.
til realkredittstovn
undir
Uttan milliónurnar
in, ið eru komnar hesum lands-
stýrinum, við tess fyriskipan, uttan tey
stóru lánini til landskassan til skipa-
byggingartilskot vóru eingi nýggj skip
komin til landa. Við fólkaflokkinum í
landsstýrinum vildi verið líka so oyði,
líka so initiåtivleyst sum í teimum 8 år-
ið hesin flokkur
landsstýrinum.
(Framhald á 3.
unum, tá hevði meir-
lutan i
síðu)
FERÐA ÆTLAN
M-S. »[JALI
UR KEYPMANNAHAVN: UR FØROYUM
Friggjadag 5. jan. kl. 20 Friggjadag 12.
19. jan. - 20 26.
2. febr. - 20 9,
16. febr. - 20 23.
2. mars - 20 9,
Å — 16. mars - 20 — 23.
30. mars - 20 4.
13. april - 20 Hósdag 19,
i 4, mai - 20 Friggjadag 11.
18. mai - 10%) - 25.
Í. júní - 20%) - 8.
Tysdag 12. juni - is 15.
19. juni - I8 22.
26. juni - I8 29.
3. júlí - 18 6.
10. juli - 18 13.
- 17. juli - 18 20.
- 24. juli - ÍR - 21.
Mánadag 30. júlí <. 2 Mikudag i.
Fríggjadag 3. aug. - I8 Mánadag 6.
Mikudag 8. aug. - jO Friggjadag 10.
Tysdag 14. aug. - 18 Í 7.
21. aug. - IB - 24.
28. aug. - 18 — 31.
Friggjadag 7. sept. - 20 - 14.
21. sept. - 20 28.
— 5. akt. - 20 - 12.
19. okt, - 20 — 26,
2, nov. - 20 — 9.
16. nov. - 20 — 23.
30. nov. - 20 — 7.
- 14. desb. - 20 Hósdag 20.
) Leggur at í LERWICK
PF SKIPAFELAGIÐ FØROYAR
jan. ki. 17
jan. - 17
febr. - 17
febr. - 17
mars - 17
mars - 17
april - 17
april - 14
mal - 17%)
mai - 179)
juni - 17%)
juni - I8
juni - 18
juni - 18
juli - I8
juli - ÍS
juli - 18
juli - 18
aug. - 10
aug. = 2
aug. - I]8
aug. - 18
aug. - 18
aug. - 18
sept. - 17
sept. - 17
okt. - 17
okt. - 17
nov. - 17
nov. - 17
desb. - 17
desb. - 17