leygardagur 6. januar 1962síða 2

Nr. Í SOSIALURIN Nýggjársreða ... (Framhald frá 1. síðu) á turkaðum líki fyri miklan pening til Spaniu, og vit enn kundu selt, um vit høvdu hann. Nú vóru vit so hepnir undir samráð- ingunum í summar í Íslandi at vinna aftur rættin at fiska við snøri og snellu inn at 4 míla markinum at kalla alla- stadni, har ið vit áður høvdu fiskað. Hetta gav vón aftur fyri ngkrum av okkara gomlu skipum. Suðurlandið er so statt fyri okkara snørid- og snelluskipum. hvussu ið tað fer at roynast hjá okkum, um vit við stórum físki av Suðurlandinum kunnu vinna aftur hin spanska marknaðin. Í Noregi vórðu vit eisini riknir út um 12 míla markið og høvdu veruliga ikki longur nakran møguleika at royna vid trolarum haruppi. Hetta neit meint. Men eisini her eydnaðist okkum at vinna sømdir, so vit nú hava rætt at fiska inn at 6 míla markinum í lika stórs um muni sum Bretar. Hesin vøkstur av okkara veiðigki und ir Íslandi og við Noreg aftrat teimum vunnu nýggiu havnunum og tí vunna nýggja veiðigkinum Grønlandi vil koma at hava hin alrastørsta tydning fyri okkum sum fískivinnutjóð. Vit eru ikki minsta tjóðin, men okkara veidiøki — grunn- arnir kring Feroyar — er eitt hitt min- sta, ið nøkur fiskivinnutjóð eigur fyri seg sjálvan. Tað vil tí altíð leika á hjá okkum at vinna størst møguligan veiðisjógv. afturvunnið Nú verður spennandi, bara ein hin Meðan grønlandsr6durin tvey tey sein astu árini royndist monnum illa, hevur hann verið sera góður í ár allastaðni uttan í Holsteinsborg. Skipini fiskadu eisini væl haruppi. Og menn meta hann eftir øllum sólarmerkj- um at dóma at fara at verða enn og betri í komandi ári. Spell var, at so nógvir av teimum fiskimonnum, sum igjøgnum nógv ár hava róð út í Grønland!, ikki hættu sær at leggja á aftur í ár. Men tað er væl skiljandi. Menn megu uftra seg við at verða fyri fleiri miseydnaðum árum uppi røk- beinleiðis ur. Familjumenn orka tað ikki. Sildaveiðan kom at vera góð í ár og sildaprisurin væl hægri enn í fjør. f Hon skuldi so stitt farid at hyldnast um hon annars er g60, so vit ikki fyri ov nógvum klagum og prís- skerjingum. Veiðiárið á sjónum kann soleiðis meiri av sær enn enn í fjør, sum kortini var eitt væntast at fara at geva væl rekordár. Tað verður av kønum monnum upp- kann ætlast at 103 milliónur útfluttning- útfluttningurin við stívar I flør var góðar 96 milliónur. tfluttningurin av ísfiski er tann sami sum við nýtársleitið ifjør. Men tá sigldu at kalla øll skipini á bretska marknaðan meðan við veidini, flestu smærru skip- ini í ár hava avreitt til flakaskurðar. Her er tí kanska talan um stóran pening meiri á goymslu av flaka við nýárs- leitið í ár enn við somu tid í fjør. Eisini er at viðmerkja, at meðan at kalla oll og útflutt í sildin var seld við áramótið fjár, liggur ein partur av henn: í ár á goymslu. Her er ið hvussu nakrar milliónur. tikið útfluttning- er talan um Alt samanum man rað kamar søkist til |} innuar, Men til ungan mann GRAFIA — hs. 2242 urin saman vid ti, sum liggur meiri å goymslu við nýttársleitið i år enn við somu tid í fjør, fara upp ímóti einum samlaðum tali uppá 108 til 110 millión- ur og kanska meiri. 1961 121.100 tons 109,400 tons 11.700 tons Fiskiveiðan var í afturímóti í 1960 ella 10,7 % meiri. Tað kundi verið betri við flakaskurð- inum. Roynt var at fáa set in so høgan í Føroyum, heldur vildu avreitt her enn at sigla vid fiskinum til Bretlands. Men hetta eydn- aðist ikki við fyrstu atløgu. framtíðarmálið, at avreidingarpris« at fiskimenn Tað má tó vera fiskurin, id veiddur verður við Føroyar, verður fluttur út sum flok. Hetta, leggja milliónur niður í Føroyum sum arbeiðs- løn. Men fyri at kunna vit hava nóg nógv og nóg stor flaka- meta menn, vil nógvar gera tað, megu virki. Til tess krevst almikid av ileggingar- peningi. Men her er spurningurin loystur við egnsútviklingslógini, sum er sett í gildi fyri Føroyar. Við peningi hesa lóg er longu flakavirki uppá 3 milliónur undir bygging. Eisini sambært somu lóg eru menn við at byggja nú- tímans skipasmiðju til 3 milliónur. Umsóknir eru í hópatali komnar um til ymisk ídnaðar- sambært við peningi »egnsåtviklingarlån« virki. At hesar umsóknir vinna sømdir, um tær vinnuliga og forrættningsliga eru væl undirbygdar og forsvarligar, er einki at ivast i. Inspektiónin hevur verið nógv á máli. Nú er komið so langt, at tað mikið umrødda inspektiónarskipið við heli- koptarum ætlandi verður í brúki eina- ferð í 1962. Og hitt eisini nógv umrødda vaktar«, bjargingar- og tingið hevur heimilað landsstýrinum og fíggjar- nevndini at lata láni, verður eisini bygt í 1962. royndarskipið, ið gera við landskassans Tilboð úr Føroyum, Danmark og Noregi uppå skinið skulu vera lands- stýrinum í hendi innan februar 1962. Strandfarasiglingin hevur fingið tvey til ávísa sigling góð skip, nýggja Pride og Ternuna, fyrri ei pí. Kjølbro, Mjólka- og hitt seinn Tórshavnar rinuvirki. Ferð eftir ferð hevur verið sett fram uppskot um n jan Smiril, men uttan úrslit. lítur, út til, at uppskot, ið aftur er sett fram um bygg- positivt Men nú ing av enum nýggjum Smirli, verður at vinna ein meirluta fyri sær. Landbúnaður er eftirbátur. hóast talið Her er ymist at bóta. Ábótaruppskot eru frammi, t. d. á skurðinum var stórt í ár. um umskipan av keypi og sølu av ollum verum vidvikjindi búnaðinum. Vónandi verða tingmenn at taka undir her, so vit lata okkara jørð geva okkum alt tað, ið hon kann, áðrenn vit fara at flyta inn. Her kann nógv sparast, og spart er vunnið! Betri lániviðurskifti til húsabygging í Fyroyum er eitt fólkakrav. Her er nýskipan ella ábót við at koma. Aftaná drúgvar og langar samráðing- Østiftenes húsabygging ar er tað eydnast at fáa Kreditforening at í Fero: fon tykt av kuleringarlógunm. Fesor læna til bíðar skrásetingar- og matri- lidnar at et: á tingi, tá ið tað kemur saman aftur nn 7. februar 1962. mráðst er bara eftir s-m- verða eisini um 3. prioritets- eins og tilfellið er niðri. -— Sn — Tað lítur væl út fyri, at hetta verður at koma í lag. Tá ið henda lániskipan er í lagi, verð ur møguligt at fáa upp til 75 % í láni til byggingar, fyrst her í Havn, síðani uttanfyri Havnina, har ið mlatrikuler- ingin er í lagi. Tað kann av sonnum sigast, at ongatíð hevur verið stórri trongd til hesa lániskipan, enn tilfelli er í dag. Gjørd er ein landsvegaætlan. Hon er so dýr, at hon kann ikki loys- ast í bræði uttan við eini serligari laga- ' liga ílegging. Samráðst hevur verið við ríkisstýrið um hesa og um íleggingarskipan fyri landbúnaðin og onnur stórmál, ið tróta íleggingarpening. Stór vælvild er fyri hesum málum. Orsakað av hesum ætlanum verður nú av serkønum monnum og landsstýrinum gjørd ein hevuðskannan fyri at fáa eina álítandi heildarmynd, eina heildarætlan, ið skal verða liðug innan apríl mánaða at leggjast sum grundarlag undir einum lógaruppskoti = viðvíkiandi íleggingar- pening til frama fyri hesi stórmál, t. d. landsvegasambindingina, ið megu verða loyst, fyri at vit kunnu skipa okkara uppbygging og vinnulív so rationelt og handugt, at vit í øllum fyri kunnu vera kappingarferir og orka at liva uttan til- skot, »subsidiir«, sum lond, t. d. felags- marknaðarlondini fara frá. X Nú verður av álvara roynt at fáa eitt stórt lán í útlandinum, Hálandi ell Svejts til loysn av okkara parti av vel- dugum uppgåvum, sum at kalla á øllum økjum liggja fyri. Uttan statsins hjálp og statsveðhald fæst neyvan hetta lán, so ókendir og smáir, vit eru á tí stóra útlendska pens ingamarknaðinum. Men vit kunnu rokna við statinum, tíbetur! Felagsmarknaðurin og endalig greiðu á sjómarksspurninginum eru spurningar, sum hava hina allrastórstu interessu hjá ollum fólkinum, tí her leikar so nógv á at seta beina kós og vera góður vakt- armaður fyri land og fólk okkara. Ein meiriluti á tingi hevur samtykt at kanna samgongumálið og biðja um at gerast limur í felagsmarknaðarlanda- samgonguni, um vit til ta tíð, tá ið enda lig støda tikin, halda tað vera best fyri land og fólk okkara. Samtíðis varð samtykt at leggja árar út fyri at verður Føroya Læknafelag hevur sagt sáttmálan við me gildi 1. januar 1962, og tá samráðingarnar higartil h járinum. hesar reg læknahjálp eingin sáttmáli í gildi frá nýgg Frá |. januar 1962 vera Sjúkrakassal'mir, ið hava hjálpina, sum partvís verður endurgold in av spesifiserad rokning verður løgd fram Sambært >Lægeforeningens maltakstur hesin: Fyri at skriva resept Fyri at skriva resept.….........- eier Fyri vidtalu ........... Fyri vitjan takst Il: Fyri telefonviðtalu .. Fyri viðtalu við lækna Fyri vitjan árbog Sjúkrakassarnir hava loyvi at endurgjalda eftir tí núgaldandi 6. januar 1962 nn fáa 12 míla sjómarkið greitt í náðum og sum skjótast við Stóra Bretland. Aftan á nýttár verða samráðingar at fara fram til loysn av hesum torføru spurningum. Brennandi spurningar, sum allir megu gjølla kannast, áðrenn endalig stóða kann verða tikin. Kunnu vit greida okkum handilsliga við at standa uttanfyri? Hvørjir eru fyrimunirnir vid at ger ast limur i marknadarsamgonguni? Hvat ber ímóti o. s. fr.? Fyrimunar eru, men ikki uttan mein- bogar. Hetta er greitt. Leingi hevur okkum tørvad eitt nýtt landssjúkrahús. Stríðst hevur verið fyri hesum. Men trupulleikarnir hava verið so stórir, af menn ofta hava kent tað sum vónleyst at vunnið á teimum. Her er jú talan um ikki minni pening enn 50 milliónur, 14 til landssjúkrahúsið, harav vit skulu tinda tær sjey og helmingin av raksr- trinum. meðan staturin einsamallur bygg ir sinnissjúkrahúsið og heldur raksturin. i Nú er kortini komið so langt vid fyri- reikingini og avgerðum, at greitt verður at fara undir stórbyggingina innan mai- mánaða komandi ár. At leggja tær sjey milliónurnar kon- tant á borðið orkar Jøgtingid ikki, men fingin er tann skipan við statin, at hann leggur allan byggipeningin út, og tá ið liðugt er, yvirtaka vit okkara part við eitt langfreistað statslán. Her býðist okkum framúr lagaligar treytir at greiða hesa stóru og tydningarmiklu uppgåvu. Menn halda, at her er talan um eina bygging, id gevur um 15—20 milliónur soleiðis í reinari arbeidsløn., Tíðirnar eru dýrkaðar í hvørjum. Tað er ti væl skiljandi, at sterk krøv reistu seg um lønarhækkan, Stríð kom at standa. Tað leyk við, at arbeiðararnir fingu ein lønarbata uppá 40 oyru um tíman, og arbeiðskvinnurnar vunnu tilsvarandi. Tænastumenn fingu nýggja lønarlåg og starvsmenninir nýggjan lønarsåttmåla, ið svarar til lønarsåttmålan hjá HK í Keyp Teir vunnu sømdir- tænastumenninar og ar arbeiðskvinnurnar. mannahavn. størstu nar i mun til beiðararnar og Frammanundan hesari lønartogan vóru lenirnar farnar upp hjá læknum sjúkrasystrum, lærarum og øllum. sum (Framhald á 4. síðu.) A ———o—.——.-— ginfelagid upp at fara úr ava verið úrslitaleysar, er ur fyribils í gildi: neyðuga. mega sjálvir gjalda lækna- sjúkrakassanum, tá kvittað og i 1961« er tann i Føroyum galdandi mini- kr. 400 kr. 8.00 kr. 14.00 såttmålanum kr. 284 kr. 284 kr. 473 kr. 6.88 Fyri vitjan uttanfyri bygdina, har lækni býr, eigur limurin at ansa eftir at vegalongdin í km er tilskilað á rokningini. desember MEGINFELAGIÐ AV Tórshavn, tann 29. Læknar og sjúkrakassi . .. Arbeiði í vanligari arbeiðstíð: Fyri at skriva resept, fyr. telefonviðtalu, fyri vanliga vidtalu, fyri vitjan, Fyri arbeiði aftaná vanliga arbe sti 1961. SJUKRAKØSSUM i FØROYUM Framhald frå 1. síðu. Gamli takstur Nýggi krøv kr. 2.84 4.87 — 2.84 / 6.24 — 4.73 8.45 — 6.88 12.61 ðeru krøvini hesi, og tíðin sum fyrr hev- ur verið millum kl. 18—8 er nú býttsundur í fleiri partar soleiðis: Gamli takstur kl. 16—20 kl. 20—24 kl. 0—8 Fyri at skriva resept, .....s..... 4.25 7.30 8.52 9.75 fyri telefonviðtalu 4.25 9.36 10.92 12.48 vr; vanliga viðtalu, 7.10 12.67 14.79 16 90 fyri vitjan .......A LKA URI NORSKA KÚRA 1032 18.91 22.07 pe Í